Бишкекте Кыргызстандын төрагалыгы алдында кеңейтилген курамда Шанхай кызматташтык уюмуна (ШКУ) мүчө мамлекеттердин Өкмөт башчыларынын жыйыны өттү.
Отурумду Министрлер кабинетинин төрагасы Акылбек Жапаров алып барып, “COVID-19” жарыялангандан бери биринчи жолу жеке жолугушуу форматында өтүп жатканын белгиледи.
Мындан тышкары, министрлер кабинетинин төрагасы уюмдун толук кандуу мүчөсү катары биринчи жолу катышып жаткан Ирандын биринчи вице-президенти Мохаммад Мохбер баштаган ирандык делегацияны куттуктады.
Акылбек Жапаров өз сөзүндө ШКУ ачык жана суроо-талапка ээ экенин, мунун далили “ШКУ үй-бүлөсүнүн” кеңейиши деп билдирди.
Ал ошондой эле ШКУ диалог боюнча өнөктөштөр менен кызматташуу боюнча Жол картасын иштеп чыгуу жана кабыл алуу зарыл деди.
МинКаб башчысы биргелешкен иштин арты менен Иран Ислам Республикасы ШКУнун толук кандуу мүчөсү статусун алганын жана акыркы этапта Беларусь ШКУга мүчө мамлекеттин статусун берүүнү мыйзамдуу каттоо аяктоо алдында турганын эске салды.
Ал ошондой эле Бишкекте эл аралык уюшкан кылмыштуулукка каршы күрөшүү борборун түзүүнү сунуштады.
“Бүгүнкү күндө Шанхай Кызматташтык Уюму дүйнөнүн динамикалуу өнүгүп жаткан аймагы. Уюмга мүчө өлкөлөрдүн жалпы калкынын саны 3,3 миллиарддан ашуун адамды түзөт же дүйнө элинин 42%дан ашыгын түзөт. Сатып алуу жөндөмдүүлүгү боюнча ИДП 45 трлн доллардан ашат”, – деди Жапаров.

Өкмөт башчы Өнүктүрүү банкын жана ШКУнун өнүктүрүү фондун түзүү маселеси да көптөн бери талкууланып келатканын, уюмга мүчө мамлекеттер бул маселе тууралуу бир чечимге келиши керек деген пикирин билдирди.
“Бул түзүмдөр, биздин көз карашыбыз боюнча, биргелешкен долбоорлорду ишке ашырууга жана ШКУга мүчө мамлекеттердин өз ара эсептешүүлөрүндө улуттук валюталардын үлүшүн мындан ары этап-этабы менен жогорулатууга түз көмөктөшмөк”, – деди Жапаров.
МинКаб төрагасы ошондой эле 2022-жылы ШКУ өлкөлөрүнүн үлүшүнө Кыргызстандын жалпы соода жүгүртүүсүнүн 79,0%ы туура келгенин, анын ичинде экспортто 79,5%, импортто 78,8%. Мында 2021-жылга салыштырмалуу Кыргызстандын ШКУ өлкөлөрү менен тышкы соода жүгүртүүсү 1,7 эсеге өскөнүн белгиледи.
Андан сырткары, Жапаров ШКУга мүчө мамлекеттердин транспорттук системасын өркүндөтүү эл аралык транзиттик жүк ташуулардын кошумча көлөмүн тартууга жана мамлекеттерибиздин ортосундагы соода жүгүртүүнүн олуттуу өсүшүнө шарт түзөрүн айтты.
“Бул багытта “Кытай – Батыш Азия – Европа”маршруту боюнча Чыгыш менен Батышты бириктире турган “Кытай – Кыргызстан – Өзбекстан” темир жолун куруу долбоорунун прогрессивдүү жүрүшүн белгилегим келет”, – деди Жапаров.
Ал ошондой эле климаттын өзгөрүшүнө, абанын жана суунун булганышына каршы күрөштө, биологиялык ар түрдүүлүктү сактоодо күчтөрдү бириктирүүнү сунуштады.
“Бул тармактын маанилүүлүгүн эске алуу менен келерки 2024-жыл ШКУнун Экология жылы деп жарыяланды жана бүгүн аны ишке ашыруу боюнча тиешелүү иш-чаралар планы кабыл алынат”, – деди Жапаров.
Мындан тышкары, ал казак тараптын ШКУга мүчө мамлекеттердин ортосунда айыл чарба өсүмдүктөрүнүн селекциясы жана үрөнчүлүк чөйрөсүндө кызматташууну өнүктүрүү Программасынын долбоорун иштеп чыгуу жана бекитүү демилгесин колдой турганын билдирди.
Акылбек Жапаров сөзүн аягында ШКУга мүчө мамлекеттердин Өкмөт башчыларынын кеңешинин кезектеги жыйыны Пакистанда өткөрүлөрүн кошумчалады.



















