Eurasiatoday
Бейшемби, 19-Ноябрь, 2026
KG | RU | KZ
  • Башкы
  • Саясат
  • Экономика
  • Коом
  • Борбор Азия
    • Кыргызстан
    • Казакстан
    • Өзбекстан
    • Түркмөнстан
    • Тажикстан
  • Дүйнө
    • Америка
    • Европа
    • Азия
    • Батыш Азия
    • Россия
  • Маданият
  • Илим
  • Туризм
  • Дин
  • Спорт
  • Биз тууралуу
No Result
View All Result
  • Башкы
  • Саясат
  • Экономика
  • Коом
  • Борбор Азия
    • Кыргызстан
    • Казакстан
    • Өзбекстан
    • Түркмөнстан
    • Тажикстан
  • Дүйнө
    • Америка
    • Европа
    • Азия
    • Батыш Азия
    • Россия
  • Маданият
  • Илим
  • Туризм
  • Дин
  • Спорт
  • Биз тууралуу
No Result
View All Result
Eurasiatoday
KG | RU | KZ
No Result
View All Result

“Манас” эпосунун күнү: 7 манасчы ак өргөлүү болушту

  • Коом, Маданият
  • 05.12.2025 14:42

Loading

4-декабрда, “Манас” эпосунун күнүнө карата, жеке ишкер Нургалы Асаналиев 7 манасчыга ак өргө белек кылды. Бул демилге улуу мурас болгон «Манас» эпосун даңазалоого жана аны жаш муундарга кеңири жайылтууга багытталганын Маданият, маалымат жана жаштар саясаты министрлиги билдирди.

“Бул колдоо – манасчылык өнөрүнүн өнүгүшүнө жана элдик мурастын сакталышына чоң салым болору баса белгиленди”,-деп айтылат министрликтин маалыматында.

“Манас” эпосунун күнү…

Тема боюнча

Камчыбек Ташиев Жалал-Абад шаарынын атын өзгөртүү анын идеясы экенин айтты. Видео

Камчыбек Ташиев Жалал-Абад шаарынын атын өзгөртүү анын идеясы экенин айтты. Видео

18.09.2025

Алгач 2013-жылы ушул дата Манас, Семетей жана Сейтек үчилтиги — кыргыз эл эпостору — UNESCOнун Адамзат маданиятынын материалдык эмес маданий мурастарынын тизмесине киргизилген.

Андан соң, 2015-жылдын 27-апрелинде Кыргыз Республикасынын Өкмөтүнүн токтому менен 4-декабрь расмий түрдө «Манас эпосунун күнү» деп жарыяланган.

Бул күндү белгилөөнүн негизги максаты — Манас эпосун сактоо жана жайылтуу, “манас таанууну” өнүктүрүү менен манасчыларга колдоо көрсөтүү болгон.

Ошондон тарта, ар жылы 4-декабрда өлкө аймагында ар түрдүү маданий иш-чаралар, көргөзмөлөр, манас айтылуулар, адабий-семинарлар, спектаклдер уюштурулат. Мисалы, окуу жайларда, кыргыз адабияты кафедраларында “Манас күнү — улуттун күнү” деген темада семинарлар өтөт, эпос темаларына арналган көрмөлөр, баяндама-конференциялар уюштурулат.

Эпос жана коом…

“Манас эпосунун күнү” — бул ар бир кыргызды, анын ичинде жаштарды, чоңдорду эпостун маңызы, анын каармандары, түпкү мааниси жөнүндө ойлоого чакырат. Эпос — улуттук биримдиктин, тарыхтын, салт-санаанын сакталышына өбөлгө болуп саналат.

Манасчыларга — эпосту айтып, сактап келгендерге — ар түрдүү колдоолор берилип келген, алардын чыгармачылыгы бааланып, эпостун мааниси коомдо таанылат. Эпос аркылуу бабалардын тарыхы, салты, психологиясы, коомдук баалуулуктары жаштарга жеткирилет. Муну окуу-семинарлар, көркөм-маданий иш-чаралар, театрлар аркылуу камсыз кылууга аракет кылынат.

“Манас” эпосу — абдан чоң чыгарма. Аны толугу менен окуу же айтып берүү күндөрдү, жада калса жуманы талап кылышы мүмкүн. Ал эми күндөлүк турмушта, айрыкча глобалдашкан заманда, интернет менен медиага маани беришкен убакта, бул мурастын маңызы кээде эске алынбай калышы да ыктымал. Ошондуктан “Манас эпосунун күнү” сыяктуу майрамдар, манасчыларга колдоо, чыгармачылыкты баалоо — абдан маанилүү.

“Манас” — дүйнөлүк масштабдагы уникалдуу мурас

Эпос — бир гана кыргыздардын эмес, бүтүндөй адамзаттын маданий байлыгы. Башкача айтканда: “Манас” дүйнөдө ыр менен айтылган — же ыр менен берилген — эң узун эпос болуп эсептелет. Классикалык варианттардан биринде — 500 553 сап ыр бар делет.

Эпостун үчилтиги — “Манас”, “Семетей”, “Сейтек” — аркылуу кыргыз элинин руханий, тарыхый, социалдык, философиялык багыттары, салт-санаалары, коомдук баалуулуктары билдирилет. Бул — бир элдин жашоосу, дүйнө таанымы, өткөнү жана келечеги жөнүндө кең көркөм баяндама.

“Манас” — белгилүү дүйнөлүк эпостордон (мисалы, индиялык “Махабхарата”, перстердин “Шахнаме” ж.б.) да узундугу жана масштабы менен айырмаланат. Ал Гомердин “Илиадасына” салыштырганда миңдеген эсе чоң формада экендиги айтылат.

Эпос — кыргыздардын этностук, маданий, улуттук иденттүүлүгүнүн, руханий биримдигинин символу. Ал кыргыз элинин өткөнү, багыты, наркы — жашоодогу баалуулуктары жөнүндө баяндайт. Ошондуктан “Манас” — кыргыз маданиятынын, кыргыз рухий дүйнөсүнүн темир багыты.

Бул жагынан алганда, “Манас” — тек гана улуттук эпос эмес, дүйнөлүк адабиятта, дүйнөлүк маданиятта өзгөчө орду бар. Өзүнүн көлөмү, мааниси, мазмундук тереңдиги, коомдогу ролу менен ал дүйнө элдеринин көңүлүн бурат жана кыргыз элинин маданий дипломатиясы катары кызмат кыла алат.

Манасчы — эпостун жандуу булагы

Эпос — китептеги, жазылган тексттеги гана нерсе эмес. “Манас” — жандуу айтылат, муундан муунга өтүп келет. Буга жооптуу — манасчылар. Алар эпосту угарман менен бөлүшөт, ыр менен айтып берет, мелодия, сезим, үн — баары бир дем менен айтылат.

Ар бир манасчыда өз стили, өз чечмелөөсү, өз үнү болот. Айтуу ыкмасы, ыргак, ритм, сөздү илгерилетүү, окуучулук — баары манасчыдан жаралат.

Эпостун масштабын карасак — ал бир гана кыргыз үчүн эмес, бүтүндөй дүйнө адабияты үчүн маанилүү. “Манас” — поэзия, эпос, фольклор, мифология, тарыхты бириктирген чоң мурас.

“Манас эпосунун күнү” менен бирге, бул мурасты — башка элдерге, башка маданияттарга, келечек муундарга көрсөтүп, таанытса болот. Эпос — көп тилдерге которулган; ар кандай элдер, улуттар аны окуп, изилдеп, баалап келишет. Андыктан “Манас” — бул тек кыргыздын эмес, жалпы адамзаттын мурасы. Ал жол, адеп, баалуулук, эркиндик, биримдик жөнүндө универсалдуу темаларды камтыйт.

А.Белеков

ПоделитьсяTwitterWhatsApp
Tags: МанасЭпос
Подпишитесь и получайте новости первыми​
FACEBOOK
INSTAGRAM
YOUTUBE

Тектеш жаңылыктар

Манас шаары бүгүн. Сүрөт

Манас шаары бүгүн. Сүрөт

23.10.2025
Камчыбек Ташиев Жалал-Абад шаарынын атын өзгөртүү анын идеясы экенин айтты. Видео

Камчыбек Ташиев Жалал-Абад шаарынын атын өзгөртүү анын идеясы экенин айтты. Видео

18.09.2025
Жогорку Кеңеш Жалал-Абад шаарын Манас деп өзгөртүү боюнча мыйзам долбоорун үч окууда колдоду

Жогорку Кеңеш Жалал-Абад шаарын Манас деп өзгөртүү боюнча мыйзам долбоорун үч окууда колдоду

10.09.2025
ЖК комитети Жалал-Абад шаарынын атын Манас деп өзгөртүүгө үч окууда макулдук берди

ЖК комитети Жалал-Абад шаарынын атын Манас деп өзгөртүүгө үч окууда макулдук берди

09.09.2025
Жалал-Абад шаарынын атын Манас шаары деп өзгөртүү сунушталды. Депутаттар колдошту

Жалал-Абад шаарынын атын Манас шаары деп өзгөртүү сунушталды. Депутаттар колдошту

03.09.2025
Түркиянын Анталья шаарында кыргыз-түрк достугунун символу болгон «Манас» паркы ачылды. Сүрөт

Түркиянын Анталья шаарында кыргыз-түрк достугунун символу болгон «Манас» паркы ачылды. Сүрөт

16.05.2025
Женева шаарында кыргыз күүлөрү жана ырлары жаңырды

Женева шаарында кыргыз күүлөрү жана ырлары жаңырды

12.07.2024
Иранда чыгаан акын Фирдоуси эскерилүүдө

Иранда чыгаан акын Фирдоуси эскерилүүдө

13.05.2024
«Манас» тасмасына белгилүү Голливуд актерлору тартылат. Башкы ролду Брэд Питт ойношу мүмкүн

«Манас» тасмасына белгилүү Голливуд актерлору тартылат. Башкы ролду Брэд Питт ойношу мүмкүн

06.03.2024

Биздин Facebook


Eurasia Today

Башкы жаңылыктар

Путин менен Си Цзиньпин Кытайдагы жолугушууда жаңы дүйнөлүк тартип тууралуу билдирүү жасашты

Путин менен Си Цзиньпин Кытайдагы жолугушууда жаңы дүйнөлүк тартип тууралуу билдирүү жасашты

18.11.2026
Иран Бахрейндеги АКШнын радардык системасына үчүнчү жолу дрон менен сокку урду

Иран Бахрейндеги АКШнын радардык системасына үчүнчү жолу дрон менен сокку урду

18.11.2026
АКШ Иранга каршы согушта мөөнөтү өтүп кеткен ок-дарыларды колдонгонун моюндады

АКШ Иранга каршы согушта мөөнөтү өтүп кеткен ок-дарыларды колдонгонун моюндады

18.11.2026
Ирандын ТИМ башчысы Омандын султаны менен жолугушту

Ирандын ТИМ башчысы Омандын султаны менен жолугушту

17.11.2026
Айзенкот: Нетаньяху Израилдин премьер-министри кызматында бир мүнөт да калбашы керек

Айзенкот: Нетаньяху Израилдин премьер-министри кызматында бир мүнөт да калбашы керек

16.11.2026
Эксперт: АКШнын Иранды кургактыктан курчоо аракети ишке ашпай турган план

Эксперт: АКШнын Иранды кургактыктан курчоо аракети ишке ашпай турган план

13.11.2026

Валюталар курсу

Экономика

Иран менен Россия Решт — Астара темир жолун куруунун баасын 1,36 млрд еврого макулдашты

Иран менен Россия Решт — Астара темир жолун куруунун баасын 1,36 млрд еврого макулдашты

18.11.2026
ЭВФ Борбор Азия өлкөлөрүнө акча-кредит саясатын катаалдаштырууну сунуштады

ЭВФ Борбор Азия өлкөлөрүнө акча-кредит саясатын катаалдаштырууну сунуштады

18.11.2026
Евразия өлкөлөрү Ирандын демилгесин колдоду: Исламабадда согушту токтотууга чакырышты

Евразия өлкөлөрү Ирандын демилгесин колдоду: Исламабадда согушту токтотууга чакырышты

17.11.2026
Кытайдан Кыргызстанга күйүүчү майдын алгачкы партиясы темир жол аркылуу жеткирилди

Кытайдан Кыргызстанга күйүүчү майдын алгачкы партиясы темир жол аркылуу жеткирилди

28.10.2026
Bloomberg: Хуситтердин чабуулдары Сауд Арабиясынын туризм, транспорт тармагына жана инвестициялык планына сокку урду

Bloomberg: Хуситтердин чабуулдары Сауд Арабиясынын туризм, транспорт тармагына жана инвестициялык планына сокку урду

28.10.2026
Өкмөт күйүүчү-майлоочу майларды субсидиялоону 31-декабрга чейин улантат. Андан кийин эмне болот?

Өкмөт күйүүчү-майлоочу майларды субсидиялоону 31-декабрга чейин улантат. Андан кийин эмне болот?

27.10.2026
Eurasia Today @eurasiatoday_ru
216 подписчиков

Новости, аналитика и репортажи: Иран, Центральная Азия, Россия. Сложное — просто, важное — интересно.

Подписаться в Telegram
  • Башкы
  • Борбор Азия
  • Дүйнө
  • Илим
  • Коом
  • Маданият
  • Саясат
  • Экономика
  • Дин
  • Спорт
  • Туризм
  • Сүрөт
  • Видео
© 2023 Eurasiatoday.
Бардык укуктар корголгон.
Сайттын эски версиясы

"EURASIA TODAY" сайтынын материалдарын колдонуу жана көчүрүү булакка шилтеме берүү аркылуу гана мүмкүн. Текст, фото, аудио жана видеоматериалдарды пайдалануу редакциянын макулдугу менен гана ишке ашырылат.

No Result
View All Result
  • Башкы
  • Саясат
  • Экономика
  • Коом
  • Борбор Азия
    • Кыргызстан
    • Казакстан
    • Өзбекстан
    • Түркмөнстан
    • Тажикстан
  • Дүйнө
    • Америка
    • Европа
    • Азия
    • Батыш Азия
    • Россия
  • Маданият
  • Илим
  • Туризм
  • Дин
  • Спорт
  • Биз тууралуу

"EURASIA TODAY" сайтынын материалдарын колдонуу жана көчүрүү булакка шилтеме берүү аркылуу гана мүмкүн. Текст, фото, аудио жана видеоматериалдарды пайдалануу редакциянын макулдугу менен гана ишке ашырылат.