Адамзат ресурстарды Жер аларды толуктай алгандан да тезирээк керектеп жатат, ал эми калктын учурдагы деңгээлин жана керектөөнү чексиз кармап турууга болбойт. Бул эл аралык окумуштуулар тобунун тыянагы. Бул изилдөө Environmental Research Letters (ERL) журналында жарыяланган.
Авторлор 200 жылдан ашык убакыттан бери калктын маалыматтарын талдап, аларды климаттын өзгөрүшү, көмүр кычкыл газынын бөлүнүп чыгышы жана адамзаттын экологиялык изи менен салыштырышкан.
Изилдөөчүлөрдүн айтымында, бурулуш учур XX кылымдын ортосунда болгон. 1950-жылдарга чейин калктын өсүшү технологиянын, өнөр жайдын жана энергетиканын тездетилген өнүгүшү менен коштолгон. Бирок, 1960-жылдардан бери планетадагы адамдардын санынын тынымсыз өсүшүнө карабастан, калктын өсүү темпи басаңдаган.
“Жер мындан ары адамзаттын ресурстарды пайдалануусуна туруштук бере албайт. Ал тургай, керектөөнүн азыркы деңгээлин да олуттуу өзгөрүүлөрсүз кармап турууга болбойт”, – деди изилдөөнүн башкы автору, глобалдык экология профессору Кори Брэдшоу.
Окумуштуулардын эсептөөлөрүнө ылайык, эгерде азыркы тенденциялар улана берсе, дүйнө калкынын саны 2060-2070-жылдары 11,7 миллиарддан 12,4 миллиардга чейин жетет. Бирок, изилдөөчүлөр жашоо деңгээли жана экологиялык чектөөлөр болгондо туруктуу калктын деңгээли бир топ төмөн — болжол менен 2,5 миллиард адам деп эсептешет. Бүгүнкү күндө Жерде болжол менен 8,3 миллиард адам жашайт.
Авторлор заманбап экономика көптөн бери казылып алынган отундар менен колдоого алынып келгенин баса белгилешет. Бул отундар азык-түлүк өндүрүшүнүн, өнөр жайдын жана энергия менен камсыздоонун кескин өсүшүнө мүмкүндүк берди, бирок ошол эле учурда климаттын өзгөрүшүн, булганууну жана экосистемалардын бузулушун тездетти.
Изилдөө ошондой эле калктын өсүшү менен глобалдык температуранын жогорулашынын, CO₂ бөлүнүп чыгуусунун көбөйүшүнүн жана адамзаттын экологиялык изинин кеңейишинин ортосунда күчтүү байланыш бар экенин аныктады.
Окумуштуулардын айтымында, көйгөй калктын саны менен гана эмес, ресурстарды керектөөнүн масштабы менен да байланыштуу.
Изилдөөчүлөр таасирлерди азайтуу дагы эле мүмкүн деп эсептешет — бул ресурстарды керектөөнү азайтуу, туруктуу технологияларды иштеп чыгуу жана калктын өсүшүн турукташтыруу талап кылынат.


















