Экономика жана коммерция министрлигинин 7-августундагы “Кыргызстандын аймагындагы этке (уй жана кой) болгон бааларды убактылуу мамлекеттик жөнгө салууну киргизүү” жөнүндөгү буйругунун негизинде Монополияга каршы күрөшүү кызматы эттин баасын бекитти.
Мекеменин 1 кг этке максималдуу көрсөткөн баасы Бишкек, Ош шаарларында – 680 сом, аймактарда 650 – 690 сомду түздү.
Бул чечим эттин баасына үч айлык көзөмөл жүргүзүү максатында баанын негизисиз көтөрүлүшүнө жол берилбеши үчүн кабыл алынган.
Буга чейин Суу ресурстары, айыл чарба жана кайра иштетүү өнөр жайы министрлиги ири мүйүздүү малды, жылкыны жана майда жандыктарды Кыргызстандан сыртка ташып чыгууга убактылуу тыюу салган.
Бирок буга карабай бүгүнкү күндө эт өзүнүн баштапкы баасын сактап, мурдагыдай эле сатылууда.
Буга мисал катарында Бишкектин “Аламүдүн” базарындагы эт бөлүмүндөгү сатылып жаткан уй менен кой эттеринин бүгүнкү наркын көрсөтсөк болот.
Монополияга каршы күрөшүү кызматы эттин максималдуу баасын бекиткенден кийин сатуучулардын дээрлик көпчүлүгү бааны кагаз түрүндө эмес, ооз эки түрүндө көрсөтүүгө өтүшкөн. Айрым жерде мурдагыдай эле сулп эттин баасы 800, 850 сомдон 870 сомго чейин жазуу түрүндө ачык жазылып турат. Мунун себебин сураштырганда кээ бир сатуучулар жооп беришсе, айрымдары баш тартты.
Кылычбек Шамшиев, сатуучу; “Эт эмес, мал кымбат”
– Мал эти менен бааланат. Союшка жарай турган козу 15 миң сомго чыкты. Ал эми койлор 25 миңдин тегерегинде баалынып жатат. Малдын кымбаттагандыгынын себеби – мал сыртка чыгып кетип жатат. Мисалы, 10 миң сомго алайын деген козуну өзбек туугандар 13 миңге алам десе сатуучу кымбат алам деген кардарга сатат да. Ошондуктан мал кымбаттаган сайын эттин баасы кымбаттай берет. Мал союлгандан кийин этин дүңүнөн эсептегенде 600, 650 сомго чейин айланат. Дүңүнөн соодалап алынган менен сулп эт, кабырга, моюн эт, куйрук жана ич май деп бөлүнүп, ар бирине өзүнчө нарк коюлат.
Мисалы, бир койдун куйругу 10 кг. чыккан болсо, андан бизге пайда жок, тескерисинче 2, 3 миң сом артка сатабыз. Куйрук баасы 350 сом. Эң жогорку көрсөтүлгөн баа 800 сомдон дөн ашык болгон менен калган арзан коюлган башка мүчө эттердин наркы аркылуу пайда эмес, тескерисинче зыянга саткан учурлар жок эмес.
Надырбек Таштанбеков, сатуучу:
“Малдын, эттин кымбатташына тоюттун баасынын көтөрүлүшү да себеп… ”
– Эттин кымбатташына уй же кой малдарынын кошуна өлкөлөргө чыгышы гана таасирип этип жаткан жок.
Буга тоют чөптөрүнүн, жемдин кымбатташы дагы таасирин тийгизүүдө. Мисалы, таңгакталган бир тоют чөбү 300 сомдон 350 сомго чейин сатылат. Андан тышкары малды багып, семиртиш үчүн жем бериш керек. Ошондуктан мал сатуу же аны эт багытындагы өткөрүү дагы көп деле өзүн -өзү актабайт.
Эрматов Мураталы, пенсионер:
“680 сомду арзандады деп айтууга болбойт”
– Кырк жыл тынбай иштедим. Алган пенсиям азыркы тапта 10 миң сом. Азык-түлүк кымбат. Эт 800 сомдон ашты. Өкмөт муну чектеп 680 сомго түшүргөн менен “арзандады” деп айтууга болбойт. Азыр мен 1000 сомго эт алдым, бул бир жарым килограммга жетпейт. Бизде эттен башка дагы ала турган кем-карчыбыз бар да. Ошол эле учурда дары-дармек алышыбыз керек.
Даярдаган Турдайым Кожомбердиева.



















