Ирандын тышкы иштер министри Аббас Аракчи жума күнү, 30-январда, Түркияга расмий сапар менен келет. Бул тууралуу Түркиянын ТИМиндеги булактар билдиришти.
Алдыдагы сүйлөшүүлөрдүн жүрүшүндө Түркиянын тышкы иштер министри Хакан Фидан Түркия менен Ирандын тарыхый тамырларга ээ мамилелери регионалдык коопсуздукту, туруктуулукту жана өнүгүүнү камсыздоодо негизги ролду ойной турганын баса белгиледи.
Түркиянын башкы дипломаты Анкара эки тараптуу мамилелерди 2014-жылы түзүлгөн Түркия–Иран Жогорку деңгээлдеги кызматташтык кеңеши (ЖДКК) сыяктуу механизмдер аркылуу мындан ары да өнүктүрүүгө умтуларын белгилейт.
Хакан Фидан Анкара менен Тегерандын эки тараптуу товар жүгүртүүнү 30 миллиард АКШ долларына жеткирүү максатын ишке ашыруу үчүн өз ара аракеттерди күчөтүү зарылдыгын белгилейт.
Бул алкакта түрк министри соода, энергетика, транспорт жана транспорттук инфраструктура тармактарында, анын ичинде чек ара соода борборлорун түзүү аркылуу кызматташууну бекемдөөгө Анкара кызыкдар экенин айтат.
Түркиянын ТИМ башчысы Анкарада Ирандагы акыркы окуялар кылдат байкалып жатканын жана бул өлкөдөгү коопсуздук, тынчтык жана туруктуулук Түркия үчүн өтө чоң мааниге ээ экенин билдирет.
Ошондой эле ал Түркия Иранга каршы аскердик кийлигишүүгө каршы экенин тастыктап, мындай кадам регионалдык жана эл аралык деңгээлде олуттуу коркунучтарды жаратышы мүмкүн экенине көңүл бурат.
Хакан Фидан диалог аркылуу түзүлгөн кырдаалды басаңдатууга Түркия өз салымын кошууга даяр экенин билдирет.
Дипломат Түркия Ирандын өзөктүк программасынын айланасындагы пикир келишпестиктерди мүмкүн болушунча тезирээк тынчтык жолу менен жөнгө салууну жактаарын жана бул багытта бардык зарыл көмөктү көрсөтүүгө даяр экенин белгилейт.
Иранда жакында болгон башаламандыкта террористтик уюм ПККнын ирандык канаты — PKK/PJAKтын ролун эске алуу менен, Хакан Фидан бул өлкөдөгү акыркы окуялар Ирандын коопсуздугу үчүн PJAKты толук нейтралдаштыруунун өтө зарыл экенин көрсөтүп турганын баса белгилейт.
Түркиянын ТИМ башчысы Газа сектору боюнча тынчтык планынын экинчи этабында Түркиянын катышуусу менен түзүлгөн механизмдердин алкагында Анкара жер-жерлерде конкреттүү чараларды ыкчам ишке ашырууга, анын ичинде палестиналык анклавга жетиштүү көлөмдө гуманитардык жардамды үзгүлтүксүз жеткирүүгө өзгөчө маани берип жатканын айтат.
Түркиянын тышкы иштер министри Анкаранын Газа секторун калыбына келтирүү процессин колдой турганын, бул эксклавдын тургундарына өз жеринде тынчтыкта жана коопсуздукта жашоого шарт түзүү максатын көздөөрүн да белгилейт.
Хакан Фидан Израилдин регионалдык туруктуулукту бузууга багытталган аракеттеринин фонунда аймактагы өлкөлөрдүн тилектештиги жана кызматташуусу өтө маанилүү экенин да баса белгилейт.
Сүйлөшүүлөрдүн жүрүшүндө Түркиянын ТИМ башчысы Сирияда тынчтыкты жана коопсуздукту бекемдөө регионалдык туруктуулукту камсыздоого өбөлгө болорун айтат.
Мындан тышкары, түрк министри Сириянын аймактык бүтүндүгүн, биримдигин жана суверенитетин коргоо үчүн ок атышпоо келишиминин жана толук интеграция процессинин маанисине көңүл бурат.
Ал Сирияда ок атышпоо режимин сактоо ИШИМ террордук уюмунун камактагы согушкерлерин ташып жеткирүү процессинде тоскоолдуктарды алдын алуу үчүн өзгөчө маанилүү экенин баса белгилейт.
Түркия–Иран Жогорку деңгээлдеги кызматташтык кеңешинин сегизинчи жыйыны 2024-жылдын 24-январында Анкарада Түркиянын президенти Режеп Тайип Эрдоган жана маркум Иран президенти Ибрахим Раисинин теңтөрагалыгы алдында өткөн.
Президент Эрдогандын Ирандын учурдагы президенти Масуд Пезешкиан менен акыркы жолугушуусу 2025-жылдын 1-сентябрында Кытайдын Тяньцзинь шаарында өткөн Шанхай кызматташтык уюмунун (ШКУ) саммитинин алкагында болгон.
Түркиянын тышкы иштер министри Хакан Фидан Иранга акыркы сапарын 2025-жылдын 30-ноябрында жасаган. Ал сапардын алкагында президент Масуд Пезешкиан, Иран Ислам кеңешинин спикери Мохаммад Багер Галибаф, Улуттук коопсуздуктун жогорку кеңешинин мүчөсү Али Лариджани жана ирандык кесиптеши Аббас Аракчи менен жолугушкан.
Аббас Аракчи Түркияга буга чейин 2024-жылдын 2-декабрында, ошондой эле 2025-жылдын 21-июнунда (Ислам кызматташтык уюмунун ТИМдер кеңешинин жыйынына байланыштуу) келген.
2025-жылдын ноябрь айына карата Түркия менен Ирандын ортосундагы эки тараптуу товар жүгүртүүнүн көлөмү дээрлик 5 миллиард АКШ долларына жеткен. Анын ичинен Түркиянын Иранга экспорту 2,75 миллиард долларды, ал эми импорту 2,25 миллиард долларды түзгөн.


















