Акыркы жумаларда дүйнөлүк коомчулуктун көңүлү Иран менен АКШнын дипломатиялык мамилелерине бурулду.
Ирандын тышкы иштер министри Сейед Аббас Аракчи АКШ президенти Дональд Трамптын Ирандын Жогорку лидери аятолла Али Хаменейиге жөнөткөн катына расмий жооп даярдалып жатканын билдирди.
ТИМ башчысынын айтымында, бул жооп азыр даярдоо стадиясында жана өз убагында жарыяланат.
Ирандын АКШ менен сүйлөшүүлөр боюнча позициясы
Ирандын дипломатиялык мекемесинин жетекчиси белгилегендей, Вашингтондун басымы, аскердик коркутуулары жана күчөп жаткан санкциялары шартында Иран түз сүйлөшүүлөрдү жүргүзбөйт.
Ошентсе да, Тегеран өзүнүн тынчтык максатындагы өзөктүк программасы боюнча ачыктыкты камсыз кылуу үчүн ар дайым диалогго даяр экенин билдирип келет. Бул багытта Иран үч европалык өлкө жана башка кызыкдар мамлекеттер менен консультацияларды улантууда.
Регионалдык көйгөйлөрдү дипломатиялык жол менен чечүүгө чакырык
Аракчи аймактагы көйгөйлөрдү сүйлөшүүлөр жана дипломатиялык жол менен чечүүнүн зарылдыгын белгиледи. Иран ар кандай чабуулдарга жана согуштук конфликттерге каршы чыгып, тынч диалог аркылуу стабилдүүлүккө жетишүүнү колдойт.
2025-жылдын март айынын башында АКШ президенти Дональд Трамп Ирандын Жогорку лидери аятолла Али Хаменейиге жаңы өзөктүк келишим боюнча сүйлөшүүлөрдү баштоону сунуштаган кат жөнөткөн.
Трамп дипломатиялык жолду артык көрөрүн билдирген, бирок жаңы келишим түзүү үчүн эки айлык мөөнөт койгон.
Бирок Иран бул катты алганын четке кагып, АКШнын “максималдуу басым саясаты” уланып турган шартта эч кандай сүйлөшүүгө барбай турганын жарыялаган.

Ирандын өзөктүк программасы боюнча кырдаал
Ирандын өзөктүк программасы боюнча кырдаал дагы деле чыңалган бойдон калууда. Иран өзүнүн тынчтык максаттагы өзөктүк технологияларын колдонууга укуктуу экенин баса белгилөөдө, ошол эле учурда эл аралык коомчулук менен диалогго даяр экенин да билдирип келет.
Бирок АКШ менен түз сүйлөшүүлөрдүн өтүшү суроо жаратат, анткени санкциялар жана басым токтой элек.
«Eurasia Today» МА маалыматы : СВПД – Иран менен “алтылыктын” келишими. Жалпы кеңири аракеттер планы (СВПД) – бул 2015-жылы Иран менен АКШ, Улуу Британия, Франция, Германия, Орусия жана Кытай кол койгон эл аралык келишим, ал Европа Биримдигинин ортомчулугу менен түзүлгөн.
Бул келишимдин максаты – Ирандын өзөктүк программасын чектөө жана бул үчүн санкцияларды баскыч-баскычы менен алып салуу болгон.
Анын негизинде Иран:
Уран байытуу үчүн колдонулуучу центрифугалардын санын кыскартууга,
Байытуу деңгээлин төмөндөтүүгө,
МАГАТЭнин инспекторлорун өзөктүк объекттерине киргизүүгө макул болгон.
Бирок 2018-жылы Дональд Трамп АКШны бул келишимден чыгарып, кайрадан Иранга каршы санкцияларды киргизген. Буга жооп катары Тегеран да СВПД боюнча өзүнүн милдеттенмелерин акырындык менен кыскарта баштаган.
Ошондон бери келишимди калыбына келтирүү боюнча ар кандай аракеттер жасалып, Венадагы сүйлөшүүлөр жана башка дипломатиялык демилгелер көтөрүлгөн. Бирок 2025-жылдын март айына карата бул келишим алигиче калыбына келтириле элек, сүйлөшүүлөр боюнча ар кайсы тараптан билдирүүлөр гана айтылып жатат.


















