АКШнын аба кыймылын башкаруу системасындагы масштабдуу техникалык мүчүлүштүк өлкө боюнча учактардын учуп чыгышынын дээрлик толук токтошуна алып келди. 13-ноябрда АКШнын Федералдык авиация башкармалыгы (FAA) диспетчердик борборлордун ортосундагы байланышта олуттуу көйгөйлөр жаралгандыктан, өлкөдөгү аэропорттордон учактардын учуп чыгышын убактылуу токтотууга буйрук берди.
Чектөөлөр ири авиациялык түйүндөргө таасирин тийгизип, жүз миңдеген жүргүнчүлөрдүн пландарына тоскоолдук жаратты.
«Fox News» жана «Reuters» маалымат каражаттарынын алгачкы маалыматына ылайык, кечиктирилген жана токтотулган каттамдардын саны 7 миңге жакындаган. Кийинчерээк үзгүлтүктөрдүн масштабы кыйла кеңейген.
FlightAware сервисинин маалыматына ылайык, кечке жуук кечиктирилген каттамдардын саны 10 миңден ашып, токтотулган каттамдар 1900гө жеткен. Денвер эл аралык аэропортунда жүздөгөн каттамдар кечиктирилген. Ушундай эле көйгөйлөр Чикаго, Лос-Анжелес, Вашингтон жана башка шаарларда да катталган.
Чектөөлөр жарыяланган учурда абада жүргөн учактардын абалы өзгөчө тынчсызданууну жаратты.
Flightradar24 сервисинин маалыматына караганда, АКШнын аэропортторун көздөй болжол менен 3100 учак багыт алып бара жаткан. Экипаждардын айрымдары конууга уруксат берилгенге чейин күтүп туруу боюнча көрсөтмө алышкан, ал эми кээ бир каттамдар кошумча аэродромдорго багытталган. Cirium аналитикалык компаниясынын баалоосу боюнча, кеминде 827 учак алгачкы учуу пландарын өзгөртүүгө аргасыз болгон.
«Bloomberg» басылмасы билдиргендей, мүчүлүштүктөр авиадиспетчерлер колдонгон радио жыштыктарга жана болжолдуу түрдө радиолокациялык жабдуулардын ишине да таасирин тийгизген. АКШнын транспорт министри Шон Даффи бул үзгүлтүк аба кыймылын башкаруучу аймактык борборлордун ишин бузганын тастыктаган.
Кийинчерээк Улуттук коопсуздук министри Маркуэйн Маллин масштабдуу үзгүлтүккө жаңы технологиялар киргизилгенден кийин эскирген инфраструктурага ашыкча күч келиши себеп болушу мүмкүн экенин билдирген. Ошол эле учурда АКШ бийлиги киберчабуулдун белгилерин аныктаган эмес. Бирок окуянын так себептери дагы деле иликтенип жатат.
Болжол менен беш сааттан кийин FAA учактардын кайрадан учуп чыгышына уруксат берген. Ошого карабастан, авиакомпаниялар кечигүүлөр дагы улана берерин эскертишкен. Анткени каттамдардын багыттары мажбурлап өзгөртүлгөндүктөн, учактар менен экипаждар кийинки каттамдарын аткарышы керек болгон аэропорттордо эмес, башка жерлерде калып калган.
Бул окуя 2001-жылдын 11-сентябрындагы террордук чабуулдардан кийинки АКШдагы учактардын учуп чыгышынын экинчи жалпы улуттук деңгээлде токтотулушу болду. Буга чейинки ушундай окуя 2023-жылдын январь айында катталган. Жаңы мүчүлүштүк АКШнын авиациялык инфраструктурасынын эскиргендигине жана аны модернизациялоо зарылдыгына кайрадан көңүл бурдурду.
Европадан АКШга бардык аба каттамдары убактылуу токтотулду
Европанын аба кыймылынын коопсуздугу боюнча уюму (Eurocontrol) АКШнын Федералдык авиация башкармалыгынын (FAA) өтүнүчүнө байланыштуу жана «техникалык көйгөйлөрдөн» улам Европадан АКШга багыт алган бардык аба каттамдары убактылуу токтотулганын билдирди.
