Биз авиа учактарды алып жүрүүчү кемелер жөнүндө айтканда, негизги ошол кеме жана аны дайыма коштоп жүргөн бир нече фрегаттардан турган конвойду түшүнөбүз.
Фрегаттардын негизги милдети — абадан коргонуу каражаттарын жана коргонуу жабдууларын алып жүргөн башкы авиа ташуучу кемени коргоо. Ар бир фрегат бир же эки күчтүү абадан коргонуу системасы менен жабдылган, алар кемеге багытталган дрондорду тосуп алып, жок кыла алат. Бирок маселе дал ушул жерден башталат, анткени бул мүмкүнчүлүктөр өтө кымбат жана чектелүү. «Патриот» системасынан атылган ар бир ракета 10 миллион долларга чейин турат, ал эми бардык фрегаттардын абадан коргонуу мүмкүнчүлүгүнүн чеги эң жакшы дегенде 150 атышууну түзөт.
Мурда, ракеталар азыркыдай күчтүү эмес, ал эми дрондор мынчалык өнүккөн эмес кезде, ушундай эле сандагы фрегаттар кемени коргой алчу. Бирок азыр бул жетишсиз.
Элестетип көрүңүз: бир эле учурда авиа ташуучу кемеге карата үч жүз дрон жана канаттуу ракета учурулду. Коргонуу системалары сөзсүз түрдө ашыкча жүктөлүп, алгачкы эле көз ирмемдерде дээрлик пайдасыз болуп калат. Натыйжада, ичинде 5000 экипаж мүчөсү жана 100 истребител бар башкы кеме коргоосуз калат.
Башкы кеменин өзүндө да татаал коргонуу системасы бар, бирок анын алсыз жери — алардын санынын аздыгы жана ок атуу үчүн салыштырмалуу туруктуу (кыймылы чектелген) абалды талап кылышы.
Кемелер жок кылынып, чөгүп кетеби?
Жок. Атүгүл он баллистикалык ракета кемеге тийсе да, ал чөгүп кетпейт, бирок иштен чыгышы мүмкүн. Кемелердеги ондогон татаал аба резервуарлары атайын долбоорлонгон: алардын жарымы жок кылынса да, кеме чөкпөйт. Бул бир кыймылдаткычы иштеп турган учак сыяктуу — уча берет, бирок олуттуу жабыркайт. Чектелген мейкиндиктен улам адамдык жана аскердик жоготуулар чоң болот.
Аскердик көз караштан алганда, Иран жогоруда айтылгандардын бардыгын ишке ашырып, америкалык кемени иштен чыгара алат.
Америкалык кемелерди чыгаруу — бул коркутуу жана үрөй учуртуу таасир жаратуу ыкмасы гана, аскердик жактан дээрлик пайдасыз. Кемелер ирандык ракеталар жеткен аралыкта турганда, коркунуч жок. Бирок эгер алардын Ирандан ылдам алыстап баратканын көрсөңүз, бул олуттуу коркунуч бар экенин билдирет.


















