Eurasiatoday
Жума, 20-Ноябрь, 2026
KG | RU | KZ
  • Башкы
  • Саясат
  • Экономика
  • Коом
  • Борбор Азия
    • Кыргызстан
    • Казакстан
    • Өзбекстан
    • Түркмөнстан
    • Тажикстан
  • Дүйнө
    • Америка
    • Европа
    • Азия
    • Батыш Азия
    • Россия
  • Маданият
  • Илим
  • Туризм
  • Дин
  • Спорт
  • Биз тууралуу
No Result
View All Result
  • Башкы
  • Саясат
  • Экономика
  • Коом
  • Борбор Азия
    • Кыргызстан
    • Казакстан
    • Өзбекстан
    • Түркмөнстан
    • Тажикстан
  • Дүйнө
    • Америка
    • Европа
    • Азия
    • Батыш Азия
    • Россия
  • Маданият
  • Илим
  • Туризм
  • Дин
  • Спорт
  • Биз тууралуу
No Result
View All Result
Eurasiatoday
KG | RU | KZ
No Result
View All Result

Дүйнөдө төрөттүн төмөндөшү кризиске айланып баратат

  • Дүйнө
  • 14.07.2025 17:01

Loading

Учурда Европанын жана Борбордук Азиянын көптөгөн өлкөлөрүндө төрөттүн тездик менен төмөндөшү, калктын улгайышы байкалууда.

Төрөттүн төмөндөшү  XX кылымда башталып? көбүнчөсү Азия менен Чыгыш Европада уланган. Айрыкча жаш энелердин төрөтүнүн төмөндөшү дүйнө жүзү боюнча  1990-жылдары катталган.
Бул маалымат БУУнун расмий саятына жарыяланды.

Бириккен Улуттар Уюмунун Калк фондусунун (ЮНФПА) 2025-жылга карата дүйнө калкынын абалы боюнча баяндамасында белгиленгендей, дүйнө жүзү боюнча миллиондогон адамдар каалагандай көп балалуу боло алышпайт же тескерисинче, пландаштырылбаган кош бойлуулукка кабылышат.

Тема боюнча

Самарканд облусу Өзбекстанда төрөлүү көрсөткүчү боюнча биринчи орунга чыкты

Самарканд облусу Өзбекстанда төрөлүү көрсөткүчү боюнча биринчи орунга чыкты

03.08.2026

Изилдөөнү ЮНФПА жана YouGov компаниясы жүргүзүп? 14 өлкөдөн, анын ичинде Венгрия менен Германиядан 14 миңден ашык адамдардын арасында сурамжылоо жүргүзүшкөн.

Сурамжылоого катышкандардын үчтөн бир бөлүгү, тагыраагы 32 пайызы пландан тышкары кош бойлуулукту баштан кечирген, ал эми дээрлик төрттөн бири же 23 пайызы каалаган убакта төрөй алган эмес. Ал эми жашы 50дөн ашкан курактагы 31 пайызы көп балалуу болгусу келгенине карабай азыраак балалуу болгонун айтышкан.

Балалуу болууга эң кеңири тараган тоскоолдук бул каржылык чектөөлөр болгондугу 39 пайыздык чен менен көрсөтүлгөн.

Мындан тышкары, ылайыктуу турак жайдын жоктугу -19 пайыз, жумуштун туруксуздугу -21 пайыз жана келечектен коркуу – согуштар, пандемиялар, экологиялык кырсыктар -19 пайыз.

Ошол эле учурда мамилелердеги көйгөйлөр да олуттуу таасирин тийгизген. Башкача айтканда, сурамжылоого катышкандардын 14 пайызы өнөктөшүнүн жоктугу аларга каалагандай көп балалуу болууга тоскоол болгонун айтышкан.

Төрөттүн төмөндөшүнө экономикалык тоскоолдуктар да таасирин тийгизген. Жаш энелердин төрөтүнүн төмөндөшү дүйнө жүзү боюнча айрыкча 1990-жылдары катталган.

“Докладга ылайык, экономикалык тоскоолдуктар үй-бүлөлөрдүн репродуктивдүү каалоолорун ишке ашыра албашынын негизги себептери катары таанылат. Көптөгөн өлкөлөрдө, мисалы, Молдовада жана Украинада, өзгөчө 1990-жылдардан кийин төрөттүн төмөндөшү эмиграция, экономикалык төмөндөө жана туруксуздук менен коштолгон. Адамдар өз каалоосу менен балалуу болуудан баш тартышкан эмес – шарттын жоктугунан улам кийинкиге калтырылган”, – деп айтылат маалыматта.

Белгиленгендей, төрөттүн төмөндөшү XX кылымда башталып? көбүнчөсү Азия менен Чыгыш Европада уланган.

Изилдеген компаниялардын маалыматына караганда, репродуктивдүү эркиндик, балалуу болуу жөнүндө өз алдынча жана аң-сезимдүү чечим кабыл алуу жөндөмүн билдирет.

Ошондой эле бул контрацепцияга же клиникаларга жеткиликтүүлүктү гана эмес, экономикалык туруктуулукту, гендердик теңчиликти, сапаттуу социалдык кызматтарды жана келечекке ишенимди да талап кылат.

Кошумчалай кетсек, ЮНФПАнын маалыматы боюнча? Батыш жана Борбордук Африкада бир аялга орточо төрөт 4,3 баланы түзсө, Чыгыш жана Түштүк Африкада 4 бала туура келет. Бул көрсөткүчтөр дүйнөлүк орточо 2,2 санынан бир топ жогору.

ПоделитьсяTwitterWhatsApp
Tags: дүйнө калкытөрөлүү
Подпишитесь и получайте новости первыми​
FACEBOOK
INSTAGRAM
YOUTUBE

Тектеш жаңылыктар

Илон Маск адамзаттын жок болуп кетүү коркунучу тууралуу эскертти

Илон Маск адамзаттын жок болуп кетүү коркунучу тууралуу эскертти

25.08.2026
Самарканд облусу Өзбекстанда төрөлүү көрсөткүчү боюнча биринчи орунга чыкты

Самарканд облусу Өзбекстанда төрөлүү көрсөткүчү боюнча биринчи орунга чыкты

03.08.2026
Евробиримдиктин калкы 2050-жылга карата 445 миллион адамга чейин кыскарат

Евробиримдиктин калкы 2050-жылга карата 445 миллион адамга чейин кыскарат

15.07.2026
Матвиенко орусиялыктарды 35 жашка чейин жок дегенде үч балалуу болууга чакырды

Матвиенко орусиялыктарды 35 жашка чейин жок дегенде үч балалуу болууга чакырды

02.07.2026
Кытайдын калкы 3,39 миллион адамга кыскарды

Кытайдын калкы 3,39 миллион адамга кыскарды

19.01.2026
Asahi: Японияда 2025-жылдын жыйынтыгы боюнча 126 жыл ичиндеги эң төмөнкү төрөлүү көрсөткүчү катталды

Asahi: Японияда 2025-жылдын жыйынтыгы боюнча 126 жыл ичиндеги эң төмөнкү төрөлүү көрсөткүчү катталды

24.12.2025
Тажикстандын калкы өтө тездик менен өсүүдө

Тажикстандын калкы өтө тездик менен өсүүдө

19.12.2025
Түркияда төрөлүү көрсөткүчү 11 жылдан бери үзгүлтүксүз төмөндөп жатат

Түркияда төрөлүү көрсөткүчү 11 жылдан бери үзгүлтүксүз төмөндөп жатат

15.12.2025
«Төрөлүүнүн төмөндөөсү уланууда». Путин россиялыктарды бала төрөөгө шыктандыруу аракети ийгиликсиз болгонун моюнга алды

«Төрөлүүнүн төмөндөөсү уланууда». Путин россиялыктарды бала төрөөгө шыктандыруу аракети ийгиликсиз болгонун моюнга алды

09.12.2025

Биздин Facebook


Eurasia Today

Башкы жаңылыктар

Иран аймактагы өлкөлөрдү АКШнын соккулары үчүн өз аймактарын пайдаланууга бербөөгө чакырды

Иран аймактагы өлкөлөрдү АКШнын соккулары үчүн өз аймактарын пайдаланууга бербөөгө чакырды

19.11.2026
Карануска

МАГАТЭнин Иран жана Израилге карата кош стандарттары: Иран ТИМинин өкүлү Гроссиге жооп берди

19.11.2026
Путин менен Си Цзиньпин Кытайдагы жолугушууда жаңы дүйнөлүк тартип тууралуу билдирүү жасашты

Путин менен Си Цзиньпин Кытайдагы жолугушууда жаңы дүйнөлүк тартип тууралуу билдирүү жасашты

18.11.2026
Иран Бахрейндеги АКШнын радардык системасына үчүнчү жолу дрон менен сокку урду

Иран Бахрейндеги АКШнын радардык системасына үчүнчү жолу дрон менен сокку урду

18.11.2026
АКШ Иранга каршы согушта мөөнөтү өтүп кеткен ок-дарыларды колдонгонун моюндады

АКШ Иранга каршы согушта мөөнөтү өтүп кеткен ок-дарыларды колдонгонун моюндады

18.11.2026
Ирандын ТИМ башчысы Омандын султаны менен жолугушту

Ирандын ТИМ башчысы Омандын султаны менен жолугушту

17.11.2026

Валюталар курсу

Экономика

Иран менен Россия Решт — Астара темир жолун куруунун баасын 1,36 млрд еврого макулдашты

Иран менен Россия Решт — Астара темир жолун куруунун баасын 1,36 млрд еврого макулдашты

18.11.2026
ЭВФ Борбор Азия өлкөлөрүнө акча-кредит саясатын катаалдаштырууну сунуштады

ЭВФ Борбор Азия өлкөлөрүнө акча-кредит саясатын катаалдаштырууну сунуштады

18.11.2026
Евразия өлкөлөрү Ирандын демилгесин колдоду: Исламабадда согушту токтотууга чакырышты

Евразия өлкөлөрү Ирандын демилгесин колдоду: Исламабадда согушту токтотууга чакырышты

17.11.2026
Кытайдан Кыргызстанга күйүүчү майдын алгачкы партиясы темир жол аркылуу жеткирилди

Кытайдан Кыргызстанга күйүүчү майдын алгачкы партиясы темир жол аркылуу жеткирилди

28.10.2026
Bloomberg: Хуситтердин чабуулдары Сауд Арабиясынын туризм, транспорт тармагына жана инвестициялык планына сокку урду

Bloomberg: Хуситтердин чабуулдары Сауд Арабиясынын туризм, транспорт тармагына жана инвестициялык планына сокку урду

28.10.2026
Өкмөт күйүүчү-майлоочу майларды субсидиялоону 31-декабрга чейин улантат. Андан кийин эмне болот?

Өкмөт күйүүчү-майлоочу майларды субсидиялоону 31-декабрга чейин улантат. Андан кийин эмне болот?

27.10.2026
Eurasia Today @eurasiatoday_ru
217 подписчиков

Новости, аналитика и репортажи: Иран, Центральная Азия, Россия. Сложное — просто, важное — интересно.

Подписаться в Telegram
  • Башкы
  • Борбор Азия
  • Дүйнө
  • Илим
  • Коом
  • Маданият
  • Саясат
  • Экономика
  • Дин
  • Спорт
  • Туризм
  • Сүрөт
  • Видео
© 2023 Eurasiatoday.
Бардык укуктар корголгон.
Сайттын эски версиясы

"EURASIA TODAY" сайтынын материалдарын колдонуу жана көчүрүү булакка шилтеме берүү аркылуу гана мүмкүн. Текст, фото, аудио жана видеоматериалдарды пайдалануу редакциянын макулдугу менен гана ишке ашырылат.

No Result
View All Result
  • Башкы
  • Саясат
  • Экономика
  • Коом
  • Борбор Азия
    • Кыргызстан
    • Казакстан
    • Өзбекстан
    • Түркмөнстан
    • Тажикстан
  • Дүйнө
    • Америка
    • Европа
    • Азия
    • Батыш Азия
    • Россия
  • Маданият
  • Илим
  • Туризм
  • Дин
  • Спорт
  • Биз тууралуу

"EURASIA TODAY" сайтынын материалдарын колдонуу жана көчүрүү булакка шилтеме берүү аркылуу гана мүмкүн. Текст, фото, аудио жана видеоматериалдарды пайдалануу редакциянын макулдугу менен гана ишке ашырылат.