Eurasiatoday
Шаршемби, 18-Ноябрь, 2026
KG | RU | KZ
  • Башкы
  • Саясат
  • Экономика
  • Коом
  • Борбор Азия
    • Кыргызстан
    • Казакстан
    • Өзбекстан
    • Түркмөнстан
    • Тажикстан
  • Дүйнө
    • Америка
    • Европа
    • Азия
    • Батыш Азия
    • Россия
  • Маданият
  • Илим
  • Туризм
  • Дин
  • Спорт
  • Биз тууралуу
No Result
View All Result
  • Башкы
  • Саясат
  • Экономика
  • Коом
  • Борбор Азия
    • Кыргызстан
    • Казакстан
    • Өзбекстан
    • Түркмөнстан
    • Тажикстан
  • Дүйнө
    • Америка
    • Европа
    • Азия
    • Батыш Азия
    • Россия
  • Маданият
  • Илим
  • Туризм
  • Дин
  • Спорт
  • Биз тууралуу
No Result
View All Result
Eurasiatoday
KG | RU | KZ
No Result
View All Result

ЖИ шартында жаштарга кандай билим берүү керек?

  • Интервью
  • 17.11.2026 16:03

Loading

Жасалма интеллект текст жазып, маалымат топтой алган заманда, илимдин чыныгы баалуулугу адамдын оригиналдуу идеясы жана өз алдынча ой жүгүртүүсүндө гана калат.

Бүгүнкү билим берүү улуттук баалуулуктарга таянуу менен бирге дүйнөлүк технологиялык жетишкендиктерди өздөштүрүүгө багытталышы керек жана заманбап билим берүү жаштарды даяр маалыматтын керектөөчүсү эмес, суроо берип, өз позициясын далилдей алган чыгармачыл инсан катары тарбиялоого милдеттүү.

Мындай пикири менен мамлекеттик жана саясий ишмер, саясий илимдердин доктору Мамытов Токон Болотбекович “Евразия Тудей” агенттигинин суроолоруна жооп берип жатып билдирди.

Тема боюнча

Орусия Москвага ынак өлкөлөрдөн келген студенттерди кабыл алууну пландап жатат

Орусия Москвага ынак өлкөлөрдөн келген студенттерди кабыл алууну пландап жатат

20.10.2026

– Токон Болотбекович, азыркы жасалма интеллект диссертацияларды жана макалаларды даярдап жаткан шартта адамдын оригиналдуу идеясын баалоонун жаңы критерийлери кандай болушу керек?

– Менин оюмча, мындан ары илимдин сапатын жарыяланган макалалардын же корголгон диссертациялардын саны менен гана өлчөөгө болбойт. Негизги критерий – адамдын өз алдынча ой жүгүртүү жөндөмү, жаңы идея сунуштай алышы, илимий көйгөйдү туура коё билиши жана коомдун өнүгүшүнө пайдалуу чечимдерди жаратышы болушу керек. Жасалма интеллект маалыматты топтоп, текст жазып бере алат, бирок илимий жаңылыктын маанисин түшүнүү, анын коом алдындагы жоопкерчилигин сезүү жана жаңы илимий багыттарды аныктоо адамдын интеллектуалдык милдети бойдон калууга тийиш. Ошондуктан илимий иштерди баалоодо автордун жеке салымына, оригиналдуулугуна, идеяны коргой билүүсүнө жана анын практикалык маанисине өзгөчө көңүл буруу зарыл.

– Z муунуна терең философиялык ой жүгүртүүнү жана жоопкерчиликти кантип сиңирүүгө болот?

– Бүгүнкү жаштар маалыматты интернеттен жана социалдык тармактардан алып жатканы – табигый көрүнүш. Маселе маалыматтын кайдан алынганында эмес, аны канчалык деңгээлде талдап, туура баалай билгенинде. Биз жаштарды даяр маалыматты кабыл алган керектөөчү эмес, өз алдынча ой жүгүрткөн, суроо бере алган жана өз позициясын далилдей билген инсан катары тарбиялашыбыз керек. Бул үчүн философияны, тарыхты, социологияны, саясат таанууну жана маданиятты окутууну күчөтүү зарыл. Билим берүү кургак теория менен чектелбестен, турмуштук маселелерди талдоо, талкуу, илимий изилдөө жана коомдук долбоорлор менен айкалышы керек. Кургак теория эмес, реалдуу изилдөө маанилүү.
Эң башкысы – жаштарга эмнени ойлонууну эмес, кантип ойлонууну үйрөтүшүбүз зарыл.

– Интеллектуалдык жана жоопкерчиликтүү сапаттарды калыптандыруу үчүн кандай жаңы ыкмалар керек?

– Билим берүүдө жаттап алуу жана даяр жоопторду кайталоо ыкмасынан изденүүгө, талдоого жана чыгармачылыкка негизделген окутууга өтүшүбүз керек.

Мен үч негизги багытты сунуштайт элем:

1) Сынчыл ой жүгүртүү: ар кандай маалыматты текшерүү, салыштыруу жана өз алдынча тыянак чыгаруу.

2) Изилдөөчүлүк жөндөм: студенттерди мектептен жана университеттен баштап илимий долбоорлорго, практикалык изилдөөлөргө тартуу.

3) Жарандык жоопкерчилик: жаштарга коомдун, мамлекеттин жана келечек муундардын алдындагы жоопкерчилигин түшүндүрүү.

Ошондой эле университеттерде философия, социология, логика, этика жана саясат таануу сыяктуу дисциплиналардын ролун күчөтүү зарыл. Анткени кесиптик билим адамды адис кылса, терең ой жүгүртүү аны жоопкерчиликтүү инсан кылат.

– Жаштар тышкы геосаясий таасирлерге жетеленбеши үчүн алардын аң-сезимине улуттук баалуулуктарды кантип сиңирүү туура болот?

– Биринчиден, улуттук баалуулуктарды жаштарга жөн гана ураан же чакырык катары эмес, улуттун тарыхый тажрыйбасына, маданиятына, тилине, дүйнө таанымына жана руханий мурасына негиздеп түшүндүрүү зарыл. Биз дүйнөдөн обочолонбошубуз керек. Батыштын да, Чыгыштын да илимий жана технологиялык жетишкендиктерин үйрөнүшүбүз зарыл. Бирок ошол эле учурда өзүбүздүн улуттук кызыкчылыктарыбызды, тарыхый эс тутумубузду жана баалуулуктарыбызды сактай билишибиз керек.

Улуттук аң-сезими бекем, билими терең, өз алдынча ой жүгүрткөн жаштарды эч кандай тышкы идеология оңой менен өзүнө баш ийдире албайт. Ошондуктан улуттук дүйнө тааным – жаштардын интеллектуалдык жана маданий иммунитетинин нигизин түзүшү керек.

Менин түшүнүгүмдө, улуттук тарбиянын негизги максаты – жаштарды башкаларга каршы коюу эмес, өз элинин тарыхын, маданиятын жана мамлекетин терең түшүнгөн, дүйнө менен тең ата сүйлөшө алган инсан кылып тарбиялоо. Кыргызстандын келечеги маалыматты канчалык көп керектегенибиз менен эмес, канчалык көп жаңы идеяларды жарата алганыбыз менен аныкталат. Бизге жөн гана диплом алган адистер эмес, илим жарата алган окумуштуулар, терең ой жүгүрткөн интеллектуалдар, жоопкерчиликтүү жарандар жана мамлекеттин келечегин ойлогон жаңы муун керек. Дал ушундай муун өлкөнүн интеллектуалдык көз карандысыздыгын жана туруктуу өнүгүүсүн камсыздай алат.

Маектешкен Турдайым Кожомбердиева

ПоделитьсяTwitterWhatsApp
Tags: билимБилим берүү жана илим министрлигижаштар
Подпишитесь и получайте новости первыми​
FACEBOOK
INSTAGRAM
YOUTUBE

Тектеш жаңылыктар

2026-жылы Афганистандын университеттерине бир да кыз кабыл алынган эмес: өлкө аял адистерсиз калуу коркунучунда

2026-жылы Афганистандын университеттерине бир да кыз кабыл алынган эмес: өлкө аял адистерсиз калуу коркунучунда

13.11.2026
Орусия Москвага ынак өлкөлөрдөн келген студенттерди кабыл алууну пландап жатат

Орусия Москвага ынак өлкөлөрдөн келген студенттерди кабыл алууну пландап жатат

20.10.2026
PISA-2025 жыйынтыгы: Кыргызстанда билим берүүнүн деңгээли кандай?

PISA-2025 жыйынтыгы: Кыргызстанда билим берүүнүн деңгээли кандай?

11.09.2026
Ар бир класста ЖИ: Токаевдин жарлыгы орто билим берүүнү масштабдуу санариптештирүүнү баштайт

Ар бир класста ЖИ: Токаевдин жарлыгы орто билим берүүнү масштабдуу санариптештирүүнү баштайт

13.05.2026
ЖОЖдордо окуу акысы 50 миңден 100-120 миң сомго чейин жогорулап кеткен

ЖОЖдордо окуу акысы 50 миңден 100-120 миң сомго чейин жогорулап кеткен

29.01.2026
Афганистанда аялдар жазган китептерди университеттерде окутууга тыюу салынды

Афганистанда аялдар жазган китептерди университеттерде окутууга тыюу салынды

19.09.2025
Орусиялыктарда билим алууга болгон кызыгуу кескин төмөндөдү

Орусиялыктарда билим алууга болгон кызыгуу кескин төмөндөдү

26.08.2025
12 жылдык билим берүүгө өтсөк, бүтүрүүчүлөрдүн чет мамлекетке барып окуусу оңой болуп калабы?

12 жылдык билим берүүгө өтсөк, бүтүрүүчүлөрдүн чет мамлекетке барып окуусу оңой болуп калабы?

29.07.2025
Кыргызстандык окуучулар киберкоопсуздук боюнча эл аралык олимпиадада эки коло медаль алышты

Кыргызстандык окуучулар киберкоопсуздук боюнча эл аралык олимпиадада эки коло медаль алышты

27.06.2025

Биздин Facebook


Eurasia Today

Башкы жаңылыктар

АКШ Иранга каршы согушта мөөнөтү өтүп кеткен ок-дарыларды колдонгонун моюндады

АКШ Иранга каршы согушта мөөнөтү өтүп кеткен ок-дарыларды колдонгонун моюндады

18.11.2026
Ирандын ТИМ башчысы Омандын султаны менен жолугушту

Ирандын ТИМ башчысы Омандын султаны менен жолугушту

17.11.2026
Айзенкот: Нетаньяху Израилдин премьер-министри кызматында бир мүнөт да калбашы керек

Айзенкот: Нетаньяху Израилдин премьер-министри кызматында бир мүнөт да калбашы керек

16.11.2026
Эксперт: АКШнын Иранды кургактыктан курчоо аракети ишке ашпай турган план

Эксперт: АКШнын Иранды кургактыктан курчоо аракети ишке ашпай турган план

13.11.2026
АКШда дизель отунунун запасы 23 жылдагы эң төмөнкү деңгээлге түштү

АКШда дизель отунунун запасы 23 жылдагы эң төмөнкү деңгээлге түштү

13.11.2026
2026-жылы Афганистандын университеттерине бир да кыз кабыл алынган эмес: өлкө аял адистерсиз калуу коркунучунда

2026-жылы Афганистандын университеттерине бир да кыз кабыл алынган эмес: өлкө аял адистерсиз калуу коркунучунда

13.11.2026

Валюталар курсу

Экономика

Евразия өлкөлөрү Ирандын демилгесин колдоду: Исламабадда согушту токтотууга чакырышты

Евразия өлкөлөрү Ирандын демилгесин колдоду: Исламабадда согушту токтотууга чакырышты

17.11.2026
Кытайдан Кыргызстанга күйүүчү майдын алгачкы партиясы темир жол аркылуу жеткирилди

Кытайдан Кыргызстанга күйүүчү майдын алгачкы партиясы темир жол аркылуу жеткирилди

28.10.2026
Bloomberg: Хуситтердин чабуулдары Сауд Арабиясынын туризм, транспорт тармагына жана инвестициялык планына сокку урду

Bloomberg: Хуситтердин чабуулдары Сауд Арабиясынын туризм, транспорт тармагына жана инвестициялык планына сокку урду

28.10.2026
Өкмөт күйүүчү-майлоочу майларды субсидиялоону 31-декабрга чейин улантат. Андан кийин эмне болот?

Өкмөт күйүүчү-майлоочу майларды субсидиялоону 31-декабрга чейин улантат. Андан кийин эмне болот?

27.10.2026
Иран менен Пакистандын чек арасында банктык жана бажылык чектөөлөрдөн улам жүк ташуу токтотулду

Иран менен Пакистандын чек арасында банктык жана бажылык чектөөлөрдөн улам жүк ташуу токтотулду

24.10.2026
АКШнын Иран экономикасынын кыйрашы тууралуу билдирүүсү чындыкка дал келбейт

АКШнын Иран экономикасынын кыйрашы тууралуу билдирүүсү чындыкка дал келбейт

19.10.2026
Eurasia Today @eurasiatoday_ru
215 подписчиков

Новости, аналитика и репортажи: Иран, Центральная Азия, Россия. Сложное — просто, важное — интересно.

Подписаться в Telegram
  • Башкы
  • Борбор Азия
  • Дүйнө
  • Илим
  • Коом
  • Маданият
  • Саясат
  • Экономика
  • Дин
  • Спорт
  • Туризм
  • Сүрөт
  • Видео
© 2023 Eurasiatoday.
Бардык укуктар корголгон.
Сайттын эски версиясы

"EURASIA TODAY" сайтынын материалдарын колдонуу жана көчүрүү булакка шилтеме берүү аркылуу гана мүмкүн. Текст, фото, аудио жана видеоматериалдарды пайдалануу редакциянын макулдугу менен гана ишке ашырылат.

No Result
View All Result
  • Башкы
  • Саясат
  • Экономика
  • Коом
  • Борбор Азия
    • Кыргызстан
    • Казакстан
    • Өзбекстан
    • Түркмөнстан
    • Тажикстан
  • Дүйнө
    • Америка
    • Европа
    • Азия
    • Батыш Азия
    • Россия
  • Маданият
  • Илим
  • Туризм
  • Дин
  • Спорт
  • Биз тууралуу

"EURASIA TODAY" сайтынын материалдарын колдонуу жана көчүрүү булакка шилтеме берүү аркылуу гана мүмкүн. Текст, фото, аудио жана видеоматериалдарды пайдалануу редакциянын макулдугу менен гана ишке ашырылат.