Eurasiatoday
Шаршемби, 18-Ноябрь, 2026
KG | RU | KZ
  • Башкы
  • Саясат
  • Экономика
  • Коом
  • Борбор Азия
    • Кыргызстан
    • Казакстан
    • Өзбекстан
    • Түркмөнстан
    • Тажикстан
  • Дүйнө
    • Америка
    • Европа
    • Азия
    • Батыш Азия
    • Россия
  • Маданият
  • Илим
  • Туризм
  • Дин
  • Спорт
  • Биз тууралуу
No Result
View All Result
  • Башкы
  • Саясат
  • Экономика
  • Коом
  • Борбор Азия
    • Кыргызстан
    • Казакстан
    • Өзбекстан
    • Түркмөнстан
    • Тажикстан
  • Дүйнө
    • Америка
    • Европа
    • Азия
    • Батыш Азия
    • Россия
  • Маданият
  • Илим
  • Туризм
  • Дин
  • Спорт
  • Биз тууралуу
No Result
View All Result
Eurasiatoday
KG | RU | KZ
No Result
View All Result

Өзгөндө жер астынан табылган таш жолдун таржымалы

  • Интервью, Кыргызстан
  • 04.08.2023 12:28

Loading

Өзгөн шаарында канализация куруу ишинин алдында, илимпоздор музей комплекстин жанында археологиялык казуу иштерин жүргүзүп жатышат. Анын натыйжасында, Өзгөн мунарасынын жанынан өткөн асфальт жолдун астынан XIX-XX кылымдарга таандык таш жолду таап чыгышты. Анын туурасы 7-8 метр, ал эми узундугу азырынча белгисиз.

Казуу иштеринин жүрүшүндө коло жана күмүш тыйындар, карапанын сыныктары да табылууда. Эми алар экспертизанын жыйынтыгы менен Өзгөн музейине өткөрүлүп берилет. Ал эми азыр казуу иштери уланууда.

Археологиялык илимий казуу иштеринин жыйынтыгы менен ачыкка чыгарылган азыркы табылгаларды ушул бойдон сактап калууга мүмкүнчүлүк болобу же жокпу деген сыяктуу суроолор менен казуу иштерине катышып жаткан Улуттук тарых музейинин рестовратор-археологу Айбек Молдакматовго микрофон сундук.

Тема боюнча

Ж. Кулубаев АКШнын мамкатчысы менен санкция жана визалык чектөөлөр маселелерин талкуулады

Ж. Кулубаев АКШнын мамкатчысы менен санкция жана визалык чектөөлөр маселелерин талкуулады

20.10.2026

– Айбек мырза саламатсызбы? Интернеттеги социалдык тармактарда Өзгөн музей комплексинин жанындагы табылган ушул таш жолдун видеолору чыгып, ар кандай маалыматтар менен коштолуп жатат. Мунун негизги өзөгүн түшүндүрүп берсеңиз, кантип ачылып калды жана бул эмне болгон жол экен? Кайсы убакка туура келет?

– Бул жолду ачкандын себеби мындай болду. Биринчи асфальт катмарын алып алган соң, “балык жол” болуп, таштан төшөлгөн жол чыкты. Азыр сиз көрүп тургандай, бул жол чыгыштан батышты көздөй ылдыйлап баратат. Археологиялык казуу иштери башталып, айланасы курчала элек кезде адамдар келип, өз алдынча видеого тартып кетип, ар кандай божомолдуу маалыматтарды берип атышты. Бирок келип, сурагандарга биз түшүндүрүп айтып берип аттык.

Бул жол – XX кылымдын 20-30-жылдарында таандык экенин аныктадык. Эмнеге мындай бүтүмгө келип атабыз? Анткени, ушул жолдун үстүнөн 1-2 тыйын таптык. Анан анын астыңкы катмарынан да “один полтиник” деген тыйын табылды, ал совет дооруна таандык экен. Ушудан улам бул жолдун болжолдуу датасын айтып бере алдык. Көрдүңүзбү, бул табылган жол салына электе ошол тыйын табылып атат. Андыктан XX кылымдын баш жактарында бул жол болгон, биз белгилеген убакытка туура келип атат.

– Эми бул жол болжол менен канча метрге же чакырымга созулушу мүмкүн?

– Жергиликтүү аксакалдардын айтымдарында, 1960-жылдарга чейин бул жол сакталып турган. Анткени алар кичинекей кезинде бул жолдон басып калган экен. Ошолорун айтып беришти. Бул жактан көрүп атсаңыз керек, 70 см.дей катмары ылдый болуп атат. Адамдар келип, муну чөгүп кеткен турбайбы дешет. Жок, бул чөккөн эмес.



– Эми ушунча каржы коротулуп, ушунча эмгек кетип, археологиялык казуу жүргүзүүнүн натыйжасында баалуу маалыматтар чыгып отурат. Эми муну ушундай калыпта сактап калуу пландар барбы же бул көмүлүп, үстүнөн асфальт басылып калабы?

– Биздин негизги максатыбыз азыркы учурга чейин алдын алуу иштерин жүргүзүп, алдыңкы катмарларында эмне бар экенин көрүп алуу максат болгон. Казуу иштери бүткөндөн кийин бул жолду ушундай көрүнүштө сактап калуу үчүн министрлик менен чогуу атайын иштерди алып барганга аракет кылабыз.

Бирок ал канчалык деңгээлде жемишин бере турганын, чынында айта албайбыз. Анткени, бул жактын жергиликтүү бийликтеринен да айтышты, Өзгөн шаарына канализациялык түтүктөр абдан керек, стратегилык маанилүү дешти. Ошол үчүн бул иштерди кандай кылыш керектигин жергиликтүү бийликтер, министрликтер менен кеңешип, иш алып барыш керек. Анан жалпы чечим кабыл алып туруп, сактап калууга мүмкүн. Ооба, бул деле тарыхий мурас болуп атпайбы. 100 жыл мурунку болсо дагы, жергиликтүү тургундардын көбү көргөн эмес.

– Эгер муну сактап калсак, туристтик багытка да жакшы болот беле?

– Ооба да, сөзсүз түрдө жакшы болмок. Сактап калсак, туристтик жайга дагы, бул архитектуралык музей комплексине өткөрүп берип койсок да, анын деңгээли андан да ары өсөт. Анткени азыр туристтер көп келишет. Мисалы 2000-жылдары Дзержинский көчөсүндө ушундай дагы бир көчө ачылып, бирок ал жабылып, көмүлүп калган. Ошондо бул 2-же 3-“балык жон” жол десек болот.

Эми муну көрүп атасыз, жолдун бети түп-түз эмес. Дөңсөө болуп турат. Анткени аны кургандар жаан жааганда суу токтоп калбаш үчүн ушундай кылышкан. Андан сырткары, жолдун эки капталында арыктары да бар экен.

– Негизи сиздер жумушту качан баштагансыздар жана качан аяктайсыздар?

– Бизге так мөөнөт коюлган эмес. Археологиялык иштер өтө кылдаттык менен жүрүп жатат. Ар бирин кол менен аарчып, тазалап иштейбиз. Ошондуктан биздин жумуш качан бүтөөрү тууралуу эч нерсе айта албайбыз. Болжол менен 2 же 3 ай иштесек керек.

– Адамдар видеого тартып, интернетке такшерилбеген маалыматтарды көп чыгарып ийди окшойт?

– Ооба, азыр тиги Тик-Ток деген социалдык тармагы өтө популярдуу болуп аткан турбайбы. Ошол жактан көрдүк, бул жол VIII-IX кылымга таандык экен го деп көбү келип атышты. Анан биз аларга айтып аттык, андай маалыматтарды биздин жарандар туура эмес тартып, жарыялап атышат деп. А келген жарандарга бул эмне болгон кандай жол, биз эмнеге негиздеп казып атабыз айтып, аларга түшүндүрүп, маалыматтарды берип атабыз.

– Археологиялык ушундай казуу иштери жүргөн жерде адамдар: “Алтын издеп атасыңарбы? Таптыңарбы?”, – деп сурай беришет эле. Силерден да сурап атышабы?

– Ооба, коомчулукту кызыктарган дагы бир суроо ошол “Алтын таптыңарбы?”, – деген суроо экен. Көбү ушуну сураганы келишет. Анан биз да тамашалап айтабыз, “кол кабыш кылып, жардам берсең, алтын тапсак алып кетмексиң”, – деп. Негизи мындай да, алтын – илгери эле баалуу буюм эле да. Анан орто кылымдагы шаарчалардан чын-чынына келгенде алтын табыш өтө кыйын. Анткени алтынды илгери эле алып кетип, катып койгону же тоноп кеткен көрүнүштөр илгери эле болчу.

Биз канчадан бери казып атабыз, Кургандан баштап, орто кылымдагы шаарчаларга чейин. А алтын тапкан учур 100 казуулардын 2 же 3 казууларынан эле табылышы мүмкүн. А бул жерден азырынча алтын тыйындар сыяктуу алтын буюмдар табыла элек. Биз ушул жерде иштеп атып, күмүштөн жана колодон болгон тыйындарды таптык. Анан алтынды таба элекпиз. Мүмкүн таап деле калаарбыз. Аны эч ким билбейт.

– Рахмат маегиңизге.

Маектешкен: А.Белеков

ПоделитьсяTwitterWhatsApp
Tags: археологияКыргызстанӨзгөнташ жол
Подпишитесь и получайте новости первыми​
FACEBOOK
INSTAGRAM
YOUTUBE

Тектеш жаңылыктар

Кыргызстан менен Иран инновациялар жана жогорку технологиялар чөйрөсүндөгү кызматташтыкты кеңейтүүнү талкуулады

Кыргызстан менен Иран инновациялар жана жогорку технологиялар чөйрөсүндөгү кызматташтыкты кеңейтүүнү талкуулады

22.10.2026
Ж. Кулубаев АКШнын мамкатчысы менен санкция жана визалык чектөөлөр маселелерин талкуулады

Ж. Кулубаев АКШнын мамкатчысы менен санкция жана визалык чектөөлөр маселелерин талкуулады

20.10.2026
Садыр Жапаров Никол Пашинян менен кыргыз-армян кызматташтыгын талкуулады

Садыр Жапаров Никол Пашинян менен кыргыз-армян кызматташтыгын талкуулады

17.10.2026
«Хафиз Ширазинин поэзиясы — адамзаттын руханий казынасы»: Бишкекте улуу перс акынын эскерүү иш-чарасы өттү. Сүрөт

«Хафиз Ширазинин поэзиясы — адамзаттын руханий казынасы»: Бишкекте улуу перс акынын эскерүү иш-чарасы өттү. Сүрөт

14.10.2026
Садыр Жапаров менен Сердар Бердымухамедов кыргыз-түркмөн мамилелерин өнүктүрүүнүн келечегин талкуулашты

Садыр Жапаров менен Сердар Бердымухамедов кыргыз-түркмөн мамилелерин өнүктүрүүнүн келечегин талкуулашты

09.10.2026
Бишкекте Палестина элине колдоо максатында «Halal Bazaar» жарманкеси өттү. Сүрөт

Бишкекте Палестина элине колдоо максатында «Halal Bazaar» жарманкеси өттү. Сүрөт

08.10.2026
Садыр Жапаров иш сапар менен Түркмөнстанга барат

Садыр Жапаров иш сапар менен Түркмөнстанга барат

07.10.2026
Кыргызстан – Оман кызматташтыгы талкууланды

Кыргызстан – Оман кызматташтыгы талкууланды

06.10.2026
Азия оюндары-2026: Кыргызстан курама командасы жалпы 14 медаль жеңди

Азия оюндары-2026: Кыргызстан курама командасы жалпы 14 медаль жеңди

06.10.2026

Биздин Facebook


Eurasia Today

Башкы жаңылыктар

Ирандын ТИМ башчысы Омандын султаны менен жолугушту

Ирандын ТИМ башчысы Омандын султаны менен жолугушту

17.11.2026
Айзенкот: Нетаньяху Израилдин премьер-министри кызматында бир мүнөт да калбашы керек

Айзенкот: Нетаньяху Израилдин премьер-министри кызматында бир мүнөт да калбашы керек

16.11.2026
Эксперт: АКШнын Иранды кургактыктан курчоо аракети ишке ашпай турган план

Эксперт: АКШнын Иранды кургактыктан курчоо аракети ишке ашпай турган план

13.11.2026
АКШда дизель отунунун запасы 23 жылдагы эң төмөнкү деңгээлге түштү

АКШда дизель отунунун запасы 23 жылдагы эң төмөнкү деңгээлге түштү

13.11.2026
2026-жылы Афганистандын университеттерине бир да кыз кабыл алынган эмес: өлкө аял адистерсиз калуу коркунучунда

2026-жылы Афганистандын университеттерине бир да кыз кабыл алынган эмес: өлкө аял адистерсиз калуу коркунучунда

13.11.2026
Пезешкиан: Американын коркутуу жолу менен дипломатия жүргүзүүгө аракет кылып жатканы — уят көрүнүш

Пезешкиан: Американын коркутуу жолу менен дипломатия жүргүзүүгө аракет кылып жатканы — уят көрүнүш

13.11.2026

Валюталар курсу

Экономика

Евразия өлкөлөрү Ирандын демилгесин колдоду: Исламабадда согушту токтотууга чакырышты

Евразия өлкөлөрү Ирандын демилгесин колдоду: Исламабадда согушту токтотууга чакырышты

17.11.2026
Кытайдан Кыргызстанга күйүүчү майдын алгачкы партиясы темир жол аркылуу жеткирилди

Кытайдан Кыргызстанга күйүүчү майдын алгачкы партиясы темир жол аркылуу жеткирилди

28.10.2026
Bloomberg: Хуситтердин чабуулдары Сауд Арабиясынын туризм, транспорт тармагына жана инвестициялык планына сокку урду

Bloomberg: Хуситтердин чабуулдары Сауд Арабиясынын туризм, транспорт тармагына жана инвестициялык планына сокку урду

28.10.2026
Өкмөт күйүүчү-майлоочу майларды субсидиялоону 31-декабрга чейин улантат. Андан кийин эмне болот?

Өкмөт күйүүчү-майлоочу майларды субсидиялоону 31-декабрга чейин улантат. Андан кийин эмне болот?

27.10.2026
Иран менен Пакистандын чек арасында банктык жана бажылык чектөөлөрдөн улам жүк ташуу токтотулду

Иран менен Пакистандын чек арасында банктык жана бажылык чектөөлөрдөн улам жүк ташуу токтотулду

24.10.2026
АКШнын Иран экономикасынын кыйрашы тууралуу билдирүүсү чындыкка дал келбейт

АКШнын Иран экономикасынын кыйрашы тууралуу билдирүүсү чындыкка дал келбейт

19.10.2026
Eurasia Today @eurasiatoday_ru
214 подписчиков

Новости, аналитика и репортажи: Иран, Центральная Азия, Россия. Сложное — просто, важное — интересно.

Подписаться в Telegram
  • Башкы
  • Борбор Азия
  • Дүйнө
  • Илим
  • Коом
  • Маданият
  • Саясат
  • Экономика
  • Дин
  • Спорт
  • Туризм
  • Сүрөт
  • Видео
© 2023 Eurasiatoday.
Бардык укуктар корголгон.
Сайттын эски версиясы

"EURASIA TODAY" сайтынын материалдарын колдонуу жана көчүрүү булакка шилтеме берүү аркылуу гана мүмкүн. Текст, фото, аудио жана видеоматериалдарды пайдалануу редакциянын макулдугу менен гана ишке ашырылат.

No Result
View All Result
  • Башкы
  • Саясат
  • Экономика
  • Коом
  • Борбор Азия
    • Кыргызстан
    • Казакстан
    • Өзбекстан
    • Түркмөнстан
    • Тажикстан
  • Дүйнө
    • Америка
    • Европа
    • Азия
    • Батыш Азия
    • Россия
  • Маданият
  • Илим
  • Туризм
  • Дин
  • Спорт
  • Биз тууралуу

"EURASIA TODAY" сайтынын материалдарын колдонуу жана көчүрүү булакка шилтеме берүү аркылуу гана мүмкүн. Текст, фото, аудио жана видеоматериалдарды пайдалануу редакциянын макулдугу менен гана ишке ашырылат.