Орусиянын бир катар аймактарында малдын массалык түрдө жок кылынышы шарп (ящур) оорусунун жайылышына байланыштуу болгон, деп жазат «Люди Байкала» басылмасы булактарына таянып. Алардын айтымында, кооптуу жана тез жайылуучу бул илдет тууралуу расмий түрдө жарыяланган эмес, анткени бул эт жана сүт экспортуна тыюу салуу коркунучун жаратмак.
Маалымат булактарынын бири, Тоолуу Алтай жетекчилигине жакын адам, жыл башында республика башчысы Андрей Турчак чиновниктерге шарптын чыгышы тууралуу билдиргенин, бирок федералдык бийликке таянып, бул тууралуу коомчулукка айтууга тыюу салганын айткан. Бир нече күн мурда аймак жетекчилиги айыл чарба жаныбарларын алып кирүүгө жана чыгарууга, ошондой эле аларды союуга толук тыюу киргизген.
Бир нече жума өткөндөн кийин коңшу аймактарга пастереллез оорусу тууралуу эскертүү берилгени айтылат, анын ичинде Алтай крайы да бар. Ал жерде февраль–март айларында дээрлик 80 миң баш мал союлган. Новосибирск облусунда жеке чарбалардан малды алып коюу фонунда фермерлер нааразылык акцияларын өткөрүшкөн. Басылманын аймактык бийликке жакын булактары мунун чыныгы себеби шарп оорусу болгонун ырасташкан.
Болжол менен бир жыл мурда бир катар орусиялык ишканалар, анын ичинде «Кормовит», «Шауманн агри» жана «ТК Медеус» компаниялары Германиядан мал үчүн тоют жана кошумчаларды сатып алышкан. Жалпысынан 50дөн ашык мындай жеткирүү болгон. Бул Германияда 37 жылдан бери биринчи жолу шарп катталганы жана орусиялык бийлик ал жактан мал, эт, уруктук материал жана тоют алып кирүүгө тыюу салганына карабастан ишке ашкан.
Түркия — 2024-жылы шарп катталган Европа Биримдигине эң жакын өлкө болгон, деп билдирген Россельхознадзор Жаныбарлардын саламаттыгы боюнча дүйнөлүк уюмга таянып.
2025-жылдын күзүндө шарп Монголияда да катталган. Бул өлкө Забайкалье жана Алтай Республикасы менен чектешет. Ал эми апрель айында вирус Кытайдын Ганьсу провинциясында жана Шинжаң-Уйгур автономдуу районунда аныкталган.
Новосибирск аймагындагы фермерлердин бири жакын арада бийлик аларды сакталган тоюттардан да баш тартууга мажбурлашы мүмкүн деп эсептейт, бул кошумча чыгымдарга алып келет. Мал үчүн төлөнүүчү компенсация (тирүү салмагынын килограммына 173 рублге чейин) базар баасынын болжол менен жарымын гана жабат, деп белгилешет «Яблоко» партиясынын жергиликтүү бөлүмүндө.
«Бир жолку төлөм берилгенден кийин да ар бир баш малды алуу чарба үчүн түз зыян алып келет — биздин эсеп боюнча, бир бодо малдан кеминде 65 миң рубль чыгым болот. Жабыркаган мал ээлери да түз чыгымдар жана жетишсиз компенсациялар тууралуу айтып жатышат», — деп айтылат партиянын аймактык парламентке кайрылуусунда.
Буга чейин «Народное телевидение Сибири» журналисттери Новоключи айылынан кадрларды жарыялашкан. Күбөлөрдүн айтымында, өлтүрүлгөн жаныбарлар жергиликтүү мал көмүлгөн жайда дагы деле жатат.
Өткөн жумада активисттер тобу аймактык айыл чарба министри Андрей Шинделов менен жеке жолугушууга дагы бир жолу аракет кылышкан, бирок ал жолугушуудан баш тарткан.

Шарп — бул жаныбарларда кездешкен өтө жугуштуу вирустук оору. Ал негизинен бодо малда (уй, бука), кой-эчкиде, чочкодо жана башка туяктуу жаныбарларда болот.
Негизги белгилери:
- Ооздун ичинде жаралар (көбүкчө, ыйлаакчалар)
- Туяктарында жаралар, аксап басуу
- Сүттүн кескин азайышы
- Дене табынын көтөрүлүшү
- Алсыздык, жем, чөп жегенден баш тартуу
Кантип жугат:
- Оорулуу жаныбарлар менен түз байланыш аркылуу
- Инфекцияланган тоют, суу же шаймандар аркылуу
- Кээде аба аркылуу да тарашы мүмкүн
Эмнеси кооптуу:
- Өтө тез жайылат
- Мал чарбасына чоң экономикалык зыян келтирет
- Кээде бүтүндөй малды жок кылууга (карантин, союу) алып келет
Адамдар үчүн:
Адамдарга өтө сейрек жугат жана адатта жеңил өтөт, бирок негизги коркунуч — айыл чарбага тийгизген зыяны.
Алдын алуу:
- Вакцинация
- Карантин чаралары
- Тоют жана ташууну көзөмөлдөө
- Фермаларда санитардык эрежелерди сактоо



















