Eurasiatoday
Шаршемби, 18-Ноябрь, 2026
KG | RU | KZ
  • Башкы
  • Саясат
  • Экономика
  • Коом
  • Борбор Азия
    • Кыргызстан
    • Казакстан
    • Өзбекстан
    • Түркмөнстан
    • Тажикстан
  • Дүйнө
    • Америка
    • Европа
    • Азия
    • Батыш Азия
    • Россия
  • Маданият
  • Илим
  • Туризм
  • Дин
  • Спорт
  • Биз тууралуу
No Result
View All Result
  • Башкы
  • Саясат
  • Экономика
  • Коом
  • Борбор Азия
    • Кыргызстан
    • Казакстан
    • Өзбекстан
    • Түркмөнстан
    • Тажикстан
  • Дүйнө
    • Америка
    • Европа
    • Азия
    • Батыш Азия
    • Россия
  • Маданият
  • Илим
  • Туризм
  • Дин
  • Спорт
  • Биз тууралуу
No Result
View All Result
Eurasiatoday
KG | RU | KZ
No Result
View All Result

Орусиялык эксперт: Пезешкиандын Орусияга сапары тарыхый окуя

  • Аналитика
  • 20.01.2025 18:04

Loading

Орусиялык эксперт жана Орусиянын Элдердин достугу университетинин (РУДН) окутуучусу Иран Ислам Республикасынын президенти Масуд Пезешкиандын Москвага иш сапары дүйнөгө таасир эткен келишимге кол коюу менен коштолгон чыныгы тарыхый окуя болду деп эсептейт. Себеби ал геосаясат жана Иран менен Орусиянын ортосундагы эки тараптуу мамилелердин төрт жүз жылдык тарыхында жаңы баракты ачты.

Фархад Ибрагимов жекшемби күнү Москвада IRNA агенттигине билдиргендей, бул расмий сапардын негизги учуру эки өлкөнүн ортосундагы көп жылдык кызматташтыкты бекемдеп гана тим болбостон, эл аралык аренада тереңирээк жана ар тараптуу координацияга өтүүнү көрсөтүп турган ар тараптуу стратегиялык келишимге кол коюу болду.

Маектин тексти төмөндөгүдөй:

Тема боюнча

ЖМК: Путин, Трамп жана Си Цзиньпиндин жолугушуусу алдын ала макулдашылган күн тартибисиз өтөт

ЖМК: Путин, Трамп жана Си Цзиньпиндин жолугушуусу алдын ала макулдашылган күн тартибисиз өтөт

16.11.2026

Бул жолугушуунун борбордук учуру стратегиялык өнөктөштүк келишимине кол коюу болду, ал эки өлкөнүн ортосундагы көп жылдык кызматташтыкты бекемдеп гана тим болбостон, эл аралык аренада дагы терең жана ар тараптуу координациялоого өтүүнү билдирет. Бул келишим Тегеран менен Москванын глобалдык чакырыктарга биргелешип каршы турууга болгон умтулуусунун символу жана саясий, экономикалык жана маданий чөйрөлөрдө көп кырдуу кызматташтыкты өнүктүрүүгө алардын чечкиндүүлүгүнүн ырастоосу болуп калды. Макулдашуунун негизги жоболоруна өзгөчө көңүл бурулат, анда атап айтканда, тараптар өз ара кызыкчылык туудурган бардык чөйрөлөрдө соода-экономикалык кызматташтыкты колдоого жана биргелешкен аскердик машыгууларды өткөрүүдө жигердүү кызматташууга макулдашышкан.

Маанилүү жагдай мамлекеттердин бирине кол салуу болгон учурда агрессорго аскердик же башка жардам көрсөтүүдөн баш тартууга тараптардын милдеттенмеси болду. Ал ошондой эле Орусия менен Ирандын аймактарын аймактык бүтүндүккө коркунуч келтирген сепаратисттик кыймылдарды колдоо үчүн пайдаланууга тыюу салат. Москва менен Тегеран эл аралык терроризмге жана башка коркунучтарга каршы күрөштө тыгыз кызматташууга, ошондой эле тараптар эл аралык деңгээлде мыйзамсыз деп эсептеген бир тараптуу мажбурлоо чараларына каршы турууга ниеттенүүдө.

Экономикалык маселелерге өзгөчө көңүл бурулат: тараптар үчүнчү өлкөлөрдүн бири-бирине каршы санкцияларына кошулуудан баш тартышат жана бир тараптуу мажбурлоо чараларын колдонбоо үчүн кепилдик беришет. Үчүнчү өлкөлөргө көз карандылыкты жок кылган көз карандысыз төлөм инфраструктурасын түзүү, ошондой эле атомдук энергетикалык объектилерди курууну кошкондо, тынчтык максаттагы атомдук энергетика тармагында биргелешкен долбоорлорду иштеп чыгуу пландаштырылууда.

Маданий жана маалымат алмашууну бекемдөө максатында тараптар эки өлкөнүн жалпыга маалымдоо каражаттарынын ортосунда жалган маалыматка жана терс пропагандага каршы кызматташууну өнүктүрүүгө макулдашышты. Табигый жана техногендик кырсыктардын алдын алуу боюнча кызматташуу да каралган.

Өзгөчө мааниге ээ, тараптар баа түзүүгө болгон мамилени макулдашып, Азербайжандын аймагы аркылуу Орусиядан Иранга газ куурун куруу боюнча макулдашуу. Түзүлгөн келишим кийинки беш жылдык мөөнөткө автоматтык түрдө узартуу менен 20 жылга эсептелген, бул өнөктөштүктүн узак мөөнөттүү мүнөзүн баса белгилейт.

Орусия менен Ирандын ортосунда стратегиялык өнөктөштүк келишиминин түзүлүшү узак мөөнөттүү жакындашуу процессинин логикалык уландысы болду. Акыркы он жылдыкта эки өлкө тең өз ара ишеним жана урматтоо принциптеринде мамилелерди куруу менен кызматташуунун потенциалын кылдат изилдеп чыгышты. Өз ара аракеттенүү ар кандай тармактарды камтыды: экономика жана энергетикадан коопсуздукка жана эл аралык терроризмге каршы күрөшкө чейин. Мунун фонунда келишимге кол коюу эки тараптуу мамилелердин сапаттык жаңы деңгээлге өтүүсүн символдоштурган кадам болуп калды.

Орусия менен Ирандын ортосунда стратегиялык келишимге кол коюу Батышта мындай толкунданууну пайда кылганы бекеринен эмес. Батыштын кээ бир маалымат булактары бул келишимдин эч кандай реалдуу мааниси жок жана жалаң декларативдик мүнөздө болот деп “өзүн өзү ынандыруу” менен алектенүүгө шашылып жатканы менен көшөгө артында абал такыр башкача кабылданууда. Ал жерде алар Иранга каршы жаңы санкциялар пакетин киргизүү мүмкүнчүлүгүн активдүү талкуулап жатышат, алардын пикири боюнча, алар «оройлук» менен мамиле жасап, европалык борборлордун позициясын «эске салышкан жок», бирок Тегеран мындай келишимге ЕБ менен да кол коюуга даяр экенин билдирген.

Батыштын реакциясы алар кол коюлган келишимдин маанисин жакшы тушунө тургандыгын көрсөтүп олтурат. Анын экономикалык, саясий жана геосаясий мааниси айдан ачык жана орус-иран өнөктөштүгүн чыңдоо келечеги Батыш өлкөлөрүнүн көптөгөн стратегиялык пландарына коркунуч туудурат. Тегеран өз кезегинде тышкы кысымга алдырбай, саясатын узак мөөнөттүү кызыкчылыктардын жана өзүнө болгон ишенимдин негизинде курууга даяр экенин көрсөттү.

Орусия менен Ирандын ортосунда кол коюлган келишимдин контекстинде анын биринчи кезекте багытталгандыгын белгилей кетүү маанилүү.

ПоделитьсяTwitterWhatsApp
Tags: орус-иран кызматташтыгыПезешкианПутин
Подпишитесь и получайте новости первыми​
FACEBOOK
INSTAGRAM
YOUTUBE

Тектеш жаңылыктар

АКШнын союздаштары Трамптын Си Цзиньпин жана Путин менен боло турган саммитине тынчсызданууда

АКШнын союздаштары Трамптын Си Цзиньпин жана Путин менен боло турган саммитине тынчсызданууда

17.11.2026
ЖМК: Путин, Трамп жана Си Цзиньпиндин жолугушуусу алдын ала макулдашылган күн тартибисиз өтөт

ЖМК: Путин, Трамп жана Си Цзиньпиндин жолугушуусу алдын ала макулдашылган күн тартибисиз өтөт

16.11.2026
Зеленский: Трамп көңүлдү Ирандагы кырдаалдан алаксытууга аракет кылууда

Зеленский: Трамп көңүлдү Ирандагы кырдаалдан алаксытууга аракет кылууда

22.10.2026
Лавров Иранда Перс булуңундагы кризистен чыгуунун жолдорун талкуулайт

Лавров Иранда Перс булуңундагы кризистен чыгуунун жолдорун талкуулайт

19.10.2026
Трамп менен Путиндин келишими Батышты кантип бөлүп-жарат?

Трамп менен Путиндин келишими Батышты кантип бөлүп-жарат?

13.10.2026
Путин: ЕБ Орусиянын өнүгүшүн чектөө үчүн Украинаны «замбиректин жемине» айлантып жатат

Путин: ЕБ Орусиянын өнүгүшүн чектөө үчүн Украинаны «замбиректин жемине» айлантып жатат

26.09.2026
Ирандын Орусиядагы ири соода делегациясы: сооданы кескин көбөйтүү үчүн мүмкүнчүлүк

Ирандын Орусиядагы ири соода делегациясы: сооданы кескин көбөйтүү үчүн мүмкүнчүлүк

16.09.2026
Ким Чен Ын Орусияга «өзгөрбөс колдоо» көрсөтүүгө убада берди

Ким Чен Ын Орусияга «өзгөрбөс колдоо» көрсөтүүгө убада берди

15.09.2026
Песков Путиндин АКШ өкүлдөрү менен жолугушуусу тууралуу: «Тынчтыкка карай кичинекей кадам»

Песков Путиндин АКШ өкүлдөрү менен жолугушуусу тууралуу: «Тынчтыкка карай кичинекей кадам»

07.09.2026

Биздин Facebook


Eurasia Today

Башкы жаңылыктар

Ирандын ТИМ башчысы Омандын султаны менен жолугушту

Ирандын ТИМ башчысы Омандын султаны менен жолугушту

17.11.2026
Айзенкот: Нетаньяху Израилдин премьер-министри кызматында бир мүнөт да калбашы керек

Айзенкот: Нетаньяху Израилдин премьер-министри кызматында бир мүнөт да калбашы керек

16.11.2026
Эксперт: АКШнын Иранды кургактыктан курчоо аракети ишке ашпай турган план

Эксперт: АКШнын Иранды кургактыктан курчоо аракети ишке ашпай турган план

13.11.2026
АКШда дизель отунунун запасы 23 жылдагы эң төмөнкү деңгээлге түштү

АКШда дизель отунунун запасы 23 жылдагы эң төмөнкү деңгээлге түштү

13.11.2026
2026-жылы Афганистандын университеттерине бир да кыз кабыл алынган эмес: өлкө аял адистерсиз калуу коркунучунда

2026-жылы Афганистандын университеттерине бир да кыз кабыл алынган эмес: өлкө аял адистерсиз калуу коркунучунда

13.11.2026
Пезешкиан: Американын коркутуу жолу менен дипломатия жүргүзүүгө аракет кылып жатканы — уят көрүнүш

Пезешкиан: Американын коркутуу жолу менен дипломатия жүргүзүүгө аракет кылып жатканы — уят көрүнүш

13.11.2026

Валюталар курсу

Экономика

Евразия өлкөлөрү Ирандын демилгесин колдоду: Исламабадда согушту токтотууга чакырышты

Евразия өлкөлөрү Ирандын демилгесин колдоду: Исламабадда согушту токтотууга чакырышты

17.11.2026
Кытайдан Кыргызстанга күйүүчү майдын алгачкы партиясы темир жол аркылуу жеткирилди

Кытайдан Кыргызстанга күйүүчү майдын алгачкы партиясы темир жол аркылуу жеткирилди

28.10.2026
Bloomberg: Хуситтердин чабуулдары Сауд Арабиясынын туризм, транспорт тармагына жана инвестициялык планына сокку урду

Bloomberg: Хуситтердин чабуулдары Сауд Арабиясынын туризм, транспорт тармагына жана инвестициялык планына сокку урду

28.10.2026
Өкмөт күйүүчү-майлоочу майларды субсидиялоону 31-декабрга чейин улантат. Андан кийин эмне болот?

Өкмөт күйүүчү-майлоочу майларды субсидиялоону 31-декабрга чейин улантат. Андан кийин эмне болот?

27.10.2026
Иран менен Пакистандын чек арасында банктык жана бажылык чектөөлөрдөн улам жүк ташуу токтотулду

Иран менен Пакистандын чек арасында банктык жана бажылык чектөөлөрдөн улам жүк ташуу токтотулду

24.10.2026
АКШнын Иран экономикасынын кыйрашы тууралуу билдирүүсү чындыкка дал келбейт

АКШнын Иран экономикасынын кыйрашы тууралуу билдирүүсү чындыкка дал келбейт

19.10.2026
Eurasia Today @eurasiatoday_ru
215 подписчиков

Новости, аналитика и репортажи: Иран, Центральная Азия, Россия. Сложное — просто, важное — интересно.

Подписаться в Telegram
  • Башкы
  • Борбор Азия
  • Дүйнө
  • Илим
  • Коом
  • Маданият
  • Саясат
  • Экономика
  • Дин
  • Спорт
  • Туризм
  • Сүрөт
  • Видео
© 2023 Eurasiatoday.
Бардык укуктар корголгон.
Сайттын эски версиясы

"EURASIA TODAY" сайтынын материалдарын колдонуу жана көчүрүү булакка шилтеме берүү аркылуу гана мүмкүн. Текст, фото, аудио жана видеоматериалдарды пайдалануу редакциянын макулдугу менен гана ишке ашырылат.

No Result
View All Result
  • Башкы
  • Саясат
  • Экономика
  • Коом
  • Борбор Азия
    • Кыргызстан
    • Казакстан
    • Өзбекстан
    • Түркмөнстан
    • Тажикстан
  • Дүйнө
    • Америка
    • Европа
    • Азия
    • Батыш Азия
    • Россия
  • Маданият
  • Илим
  • Туризм
  • Дин
  • Спорт
  • Биз тууралуу

"EURASIA TODAY" сайтынын материалдарын колдонуу жана көчүрүү булакка шилтеме берүү аркылуу гана мүмкүн. Текст, фото, аудио жана видеоматериалдарды пайдалануу редакциянын макулдугу менен гана ишке ашырылат.