Непалда бир катар социалдык медиа платформаларына тыюу салынгандан кийин башталган массалык баш аламандыктар мамлекеттик инфраструктурага 200 миллиард непал рупиясынан (1,4 миллиард доллардан ашык) ашкан зыян келтирди, деп билдирди өлкөнүн Шаарды өнүктүрүү министрлиги.
“Объекттердин көбүн калыбына келтирүүгө мүмкүн эмес. Аларды жер титирөөдөн кийинкидей жөн гана оңдоп, кайра колдонуу мүмкүн эмес. Аларды толук кайра курууга 200 миллиарддан ашык непал рупиясы керектелет”, – деп билдирет Khabarhub порталы министрликтин өкүлүнө шилтеме жасап.
Мындан тышкары, мамлекеттик бийликтин негизги символдору болгон Сингха Дурбар комплекси (өкмөт жана көптөгөн министрликтер ушул жерде жайгашкан), парламент жана Жогорку соттун имараттары олуттуу жабыркады. Ар бир имараттын баасы миллиарддаган рупий менен эсептелет. Башаламандык маалында чыккан өрттөн улам тарыхый документтер жана архивдер да толугу менен күйүп кеткен.
Башаламандыктардын чоо-жайы
8-9-сентябрь күндөрү Непалдын Катманду жана башка шаарларында коррупцияга жана социалдык тармактарга тыюу салууга каршы нааразылык акциялары башталып, алар башаламандыкка айланган. Ага Непал өкмөтүнүн 4-сентябрда YouTube, X, LinkedIn, Reddit, WhatsApp, Facebook жана Instagram платформаларына чектөөлөрдү киргизгени себеп болду. Бул платформалар өлкөнүн байланыш жана маалымат технологиялары министрлигинде белгиленген мөөнөттө каттоодон өткөн эместиги айтылды.
8-сентябрда Катманду жана Непалдын бир катар ири шаарларында миңдеген демонстранттардын катышуусунда массалык нааразылык акциялары башталган. Өкмөт тартипти камсыздоо үчүн борборго аскерлерди жөнөтүп, чектөөсүз коменданттык саат киргизген. Азыркыга карата 34 адам каза болуп, миңден ашууну жарадар болду. Митингчилер өлкөнүн батышындагы түрмөлөргө да чабуул коюшуп, абактан 15 миңден ашуун туткун качып кеткени маалымдалды.
Нааразылык акциясынын негизги катышуучулары студенттер жана Gen-Z жаштар кыймылынын активисттери болушту. “India Today” агенттигинин маалыматына караганда, укук коргоо кызматкерлери акциянын катышуучуларына суу аткычтарды, көздөн жаш агызуучу газды колдонушкан, ошондой эле ок чыгарган.
9-сентябрда нааразылык акцияларынын фонунда өкмөт социалдык тармактарга салынган чектөөнү алып салды. Ага карабастан нааразылыктар токтой элек. Башаламандыктардын фонунда өлкөнүн премьер-министр Шарма Оли өзүнүн кызматтан кеткенин жарыялады, президент Рам Чандра Паудел анын арызын кабыл алды.
Өлкөдө коопсуздукту колго алган Непалдын армиясы башкалаа аймагындагы коменданттык саатты 12-сентябрга чейин узарткан.
Непал (расмий аты – Непал Федеративдик Демократиялык Республикасы) – Түштүк Азиядагы мамлекет, Гималай тоолорунун борбордук бөлүгүндө, Индустан жарым аралынын түндүк бөлүгүндө жайгашкан. Түндүктө Кытай, түштүгүндө Индия менен чектешет. Калкы 29,7 миллион (2024-ж.), анын жарымынан көбү непалдыктар, ошондой эле жалпысынан 100дөн ашык этникалык топтор жашайт. Калктын 80%га жакыны индуизм динин карманат.
















