Россияда Ормуз кысыгынын жабылышы жана экспорттук бажы төлөмдөрүнүн алынуусунан улам, дүйнөлүк суроо-талаптын өсүшүнүн фонунда жер семирткичтердин тартыштыгы пайда болду. Дыйкандар Россиянын Айыл чарба министрлигинин башчысы Оксана Лутка кайрылып, себүү иштери үчүн керектүү материалдарды жетишсиздик жана жогорку баалардан улам сатып ала албай жатышканын билдиришкен. Бул тууралуу “Известия” басылмасы жазды.
«Ички рынокто жер семирткичтердин баасы кескин өсүп, рекорддук деңгээлге жетти, ал эми көптөгөн позициялар боюнча тартыштык байкала баштады», — деп айтылат «Элдик фермер» айыл чарба өндүрүүчүлөр ассоциациясынын башчысы Олег Сирота кол койгон катта. Дыйкандардын баалоосу боюнча, жыл башынан бери жер семирткичтердин орточо баасы 30%дан ашык өскөн.
Бул кырдаалды тармак өкүлдөрү жуманын башында Казанда өткөн фермерлердин жалпы россиялык жыйынында талкуулашкан. «Темалардын бири жер семирткичтердин баасынын өсүшү жана алардын жетишсиздиги болду, анын ичинде аммиак селитрасы дээрлик жок», — деди АККОР ассоциациясынын вице-президенти Ольга Башмачникова.
«Элдик фермердин» катында абалдын начарлашына негизги себептердин бири катары 2025-жылдын 1-январынан тартып жер семирткич өндүрүүчүлөр үчүн экспорттук бажы төлөмдөрүнүн жоюлушу көрсөтүлгөн. Бул тарифтер 2023-жылдын сентябрынан бери ички рынокту баалардын секиришинен коргоо жана ички суроо-талап менен экспорттун ортосундагы тең салмакты сактоо үчүн колдонулуп келген.
Ассоциация бааларды төмөндөтүү жана турукташтыруу боюнча чараларды көрүүгө, анын ичинде минералдык жер семирткичтердин экспортун чектөөгө чакырды. Дыйкандар продукциянын тартыштыгы «айыл чарба өндүрүшүнүн олуттуу кыскарышына» алып келиши мүмкүн экенин белгилешти.
Ассоциациянын кеңешинин төрага орун басары Бабкен Испиряннын айтымында, бааларды коргоо механизминин жоктугунан жер семирткичтердин жеткиликтүүлүгү «жогорку чекке жетти». «Ички рынокко жеткирүүлөр экспорттук келишимдерге салыштырмалуу экинчи планга түшүп калганда, фермерлер тең эмес шартта калышат», — деди ал.
Анын айтымында, бийлик тарабынан чаралар көрүлбөсө, бул себүү иштеринин үзгүлтүккө учурашына гана эмес, фермерлерди алып-сатарлык баада сатып алууга мажбурлайт.
Катта белгиленгендей, фермерлер жер семирткичтерге кеткен чыгымдардын өсүшүн өз продукциясынын акыркы баасына кошо алышпайт, анткени мамлекет айыл чарба продукциясынын баасын чектеп жатат. Ошол эле учурда жер семирткичтерди колдонуу көлөмүн азайтуу да мүмкүн эмес, анткени бул рентабелдүүлүктүн төмөндөшүнө жана өндүрүүчүлөрдүн банкрот болушуна алып келиши мүмкүн.


















