Eurasiatoday
Бейшемби, 19-Ноябрь, 2026
KG | RU | KZ
  • Башкы
  • Саясат
  • Экономика
  • Коом
  • Борбор Азия
    • Кыргызстан
    • Казакстан
    • Өзбекстан
    • Түркмөнстан
    • Тажикстан
  • Дүйнө
    • Америка
    • Европа
    • Азия
    • Батыш Азия
    • Россия
  • Маданият
  • Илим
  • Туризм
  • Дин
  • Спорт
  • Биз тууралуу
No Result
View All Result
  • Башкы
  • Саясат
  • Экономика
  • Коом
  • Борбор Азия
    • Кыргызстан
    • Казакстан
    • Өзбекстан
    • Түркмөнстан
    • Тажикстан
  • Дүйнө
    • Америка
    • Европа
    • Азия
    • Батыш Азия
    • Россия
  • Маданият
  • Илим
  • Туризм
  • Дин
  • Спорт
  • Биз тууралуу
No Result
View All Result
Eurasiatoday
KG | RU | KZ
No Result
View All Result

Иран Батыш менен өзөктүк маселеде кеңири колдоо табууда

  • Аналитика
  • 20.10.2025 12:17

Loading

Бүгүнкү күндө Иран, Россия жана Кытай Бириккен Улуттар Уюмунун баш катчысынын алдында жолдогон катында 2231 резолюциясынын мөөнөтү бүткөндүгү БУУнун Коопсуздук Кеңешинин мониторингинин токтошуна алып келерин билдиришти.

Иран, Кытай жана Россия кайрадан күчтөрүн бириктирип, СВПДга чейин Тегеранга карата киргизилген санкцияларды БУУдан кабыл алууга жол бербөө аракетин жүргүзүштү. Быйыл өткөн айда санкциялар расмий түрдө калыбына келтирилген болсо да, эл аралык каршылыктын өсүшү муну практикалык натыйжага алып келген жок.

28-августта Улуу Британия, Франция жана Германия “snapback” механизминин ишке киргизилгенин жарыялап, Иранга карата бардык санкцияларды калыбына келтирүү үчүн 30 күндүк процесс башташты. Бул механизм 2015-жылдагы Ирандын өзөктүк келишиминин (СВПД) бир бөлүгү болгон жана келишимге кол койбогон өлкөлөр Иран өз милдеттенмелерин аткарбай жатат деп эсептесе, БУУнун санкцияларын кайрадан киргизүүгө укуктуу болчу.

Тема боюнча

Россия Ирандын өзөктүк объектилерине жасалган соккуларды мыйзамсыз деп атап, чыңалууну басаңдатууга чакырды

Россия Ирандын өзөктүк объектилерине жасалган соккуларды мыйзамсыз деп атап, чыңалууну басаңдатууга чакырды

18.11.2026

Ишемби күнү Иран, Россия жана Кытайдын өкүлдөрү Гуттеришке жолдогон катында Европа өлкөлөрүнүн санкцияларды кайра киргизүү чечими юридикалык негизге ээ эмес экенин билдиришти.

«Үч европалык өлкөнүн “артка аракет” механизмин колдонууга аракеттери юридикалык жактан натыйжа бербейт жана мыйзамдык негизге ээ эмес. Бул үч өлкө өз милдеттенмелерин бузган жана талаш-тартыш механизминин нормаларына ылайык келбейт», — деп айтылат катта.

СВПД Иран, Германия, Улуу Британия, Франция, Кытай, Россия жана АКШ тарабынан кол коюлуп, Ирандын өзөктүк программасын чектөө менен санкциялардын жеңилдетилишин максат кылган. 2006-жылдан баштап экономикалык эмбарго күчүнө кирген жана Обаманын администрациясы учурунда 2012-жылы пикке жеткен.

Бирок 2017-жылы Дональд Трамп президент болуп келгенде, АКШ келишимден чыгып, Иранга кайрадан санкция киргизген. 2018-жылы Трамп кошумча чектөөлөрдү киргизип, иран элине салыштырмалуу чоң экономикалык басым көрсөттү. Европалык өлкөлөр келишимге кол койгонуна карабастан, америкалык санкцияларды жумшартууга жетише алган эмес.

Иран 2020-жылы өз милдеттенмелеринин айрымдарын азайта баштады, себеби Батыш өз милдетин аткаруудан баш тарткан. Ошол эле учурда Иран бир нече жолу сүйлөшүүлөрдү өткөрүп, Батыш санкцияларды алып салса, өзөктүк программасын чектөөгө даяр экенин билдирген. Бирок акыркы дипломатиялык аракет  2025-жылы июнда натыйжа берген жок, анткени Израил менен АКШ жаңы сүйлөшүүлөрдүн алдында Ирандын өзөктүк, жарандык жана аскердик инфраструктурасына сокку урушкан.

Катта ошондой эле айтылгандай, 2231 резолюциясынын мөөнөтү бүттү, бул БУУнун санкцияларды киргизүүсүнө дагы тоскоолдук кылат. Резолюция 18-октябрда 10 жылдык мөөнөтүн бүткөн.

«2231 резолюциясынын 8-пунктуна ылайык, анын бардык жоболору 18-октябрдан кийин күчүн жоготту. Бул Ирандын өзөктүк маселесин Коопсуздук Кеңеши карап чыгуу токтотулаарын билдирет», — деп айтылат катта.

Иранга Россия менен Кытайдын колдоосу чоң мааниге ээ, бирок 120дан ашык өлкө дагы Иранды Батыш менен өзөктүк талашта колдоп жатат. Акыркы жумада Угандада өткөн НК (Нейтралдык кыймыл) министрлеринин жыйынында Иранга колдоо көрсөтүлгөн.

Бул тууралуу психолог жана саясий аналитик Шуаиб Бахман мындай деп белгиледи:

«Эл аралык тармакта ачык бөлүнүү байкалууда. Ирандын өзөктүк программасы экинчи дүйнөлүк согуштан бери дүйнөлүк державалар арасында талаш жараткан негизги маселелердин бири болуп калды. 2012-жылга салыштырмалуу, Батыштын Иранга мамилеси олуттуу өзгөрдү».

Ал кошумчалагандай, Иран дипломатияга берилгендикти сактап, Батыштын эл аралык келишимдерди сыйлабагандыгы дүйнөлүк абалды өзгөрттү. Россия менен Кытай Коопсуздук Кеңешинде чоң ыйгарым укукка ээ болуп, механизмдердин практикалык ишке кирүүсүнө тоскоол болууда, бирок юридикалык жактан ага жолтоо боло албайт. Натыйжада, башка өлкөлөр дагы БУУнун санкцияларын өз ара мамилелерде колдонууга макул эмес болушат.

ПоделитьсяTwitterWhatsApp
Tags: БатыширанИран-Евроүчтүкөзөктүк келишим
Подпишитесь и получайте новости первыми​
FACEBOOK
INSTAGRAM
YOUTUBE

Тектеш жаңылыктар

Иран америкалык аскерлерди Түштүк уюлга чейин сүрүп чыгарат

Иран америкалык аскерлерди Түштүк уюлга чейин сүрүп чыгарат

18.11.2026
Россия Ирандын өзөктүк объектилерине жасалган соккуларды мыйзамсыз деп атап, чыңалууну басаңдатууга чакырды

Россия Ирандын өзөктүк объектилерине жасалган соккуларды мыйзамсыз деп атап, чыңалууну басаңдатууга чакырды

18.11.2026
Аракчи: Ирандын Вашингтондо химиялык курал колдонору тууралуу айыптоолор — курулай сөз

Аракчи: Ирандын Вашингтондо химиялык курал колдонору тууралуу айыптоолор — курулай сөз

18.11.2026
Иран өзөктүк бомбага караганда алда канча жогорку илимий деңгээлге жетти — шейит болгон ирандык физик-ядерщиктин уулу

Иран өзөктүк бомбага караганда алда канча жогорку илимий деңгээлге жетти — шейит болгон ирандык физик-ядерщиктин уулу

18.11.2026
Иран менен Россия Решт — Астара темир жолун куруунун баасын 1,36 млрд еврого макулдашты

Иран менен Россия Решт — Астара темир жолун куруунун баасын 1,36 млрд еврого макулдашты

18.11.2026
Иран Бахрейндеги АКШнын радардык системасына үчүнчү жолу дрон менен сокку урду

Иран Бахрейндеги АКШнын радардык системасына үчүнчү жолу дрон менен сокку урду

18.11.2026
АКШ Иранга каршы согушта мөөнөтү өтүп кеткен ок-дарыларды колдонгонун моюндады

АКШ Иранга каршы согушта мөөнөтү өтүп кеткен ок-дарыларды колдонгонун моюндады

18.11.2026
Ирандын ТИМ башчысы Омандын султаны менен жолугушту

Ирандын ТИМ башчысы Омандын султаны менен жолугушту

17.11.2026
Израиль маалыматтык өнөктүктүн жардамы менен Иранга каршы психологиялык согуш жүргүзүүдө

Израиль маалыматтык өнөктүктүн жардамы менен Иранга каршы психологиялык согуш жүргүзүүдө

17.11.2026

Биздин Facebook


Eurasia Today

Башкы жаңылыктар

Путин менен Си Цзиньпин Кытайдагы жолугушууда жаңы дүйнөлүк тартип тууралуу билдирүү жасашты

Путин менен Си Цзиньпин Кытайдагы жолугушууда жаңы дүйнөлүк тартип тууралуу билдирүү жасашты

18.11.2026
Иран Бахрейндеги АКШнын радардык системасына үчүнчү жолу дрон менен сокку урду

Иран Бахрейндеги АКШнын радардык системасына үчүнчү жолу дрон менен сокку урду

18.11.2026
АКШ Иранга каршы согушта мөөнөтү өтүп кеткен ок-дарыларды колдонгонун моюндады

АКШ Иранга каршы согушта мөөнөтү өтүп кеткен ок-дарыларды колдонгонун моюндады

18.11.2026
Ирандын ТИМ башчысы Омандын султаны менен жолугушту

Ирандын ТИМ башчысы Омандын султаны менен жолугушту

17.11.2026
Айзенкот: Нетаньяху Израилдин премьер-министри кызматында бир мүнөт да калбашы керек

Айзенкот: Нетаньяху Израилдин премьер-министри кызматында бир мүнөт да калбашы керек

16.11.2026
Эксперт: АКШнын Иранды кургактыктан курчоо аракети ишке ашпай турган план

Эксперт: АКШнын Иранды кургактыктан курчоо аракети ишке ашпай турган план

13.11.2026

Валюталар курсу

Экономика

Иран менен Россия Решт — Астара темир жолун куруунун баасын 1,36 млрд еврого макулдашты

Иран менен Россия Решт — Астара темир жолун куруунун баасын 1,36 млрд еврого макулдашты

18.11.2026
ЭВФ Борбор Азия өлкөлөрүнө акча-кредит саясатын катаалдаштырууну сунуштады

ЭВФ Борбор Азия өлкөлөрүнө акча-кредит саясатын катаалдаштырууну сунуштады

18.11.2026
Евразия өлкөлөрү Ирандын демилгесин колдоду: Исламабадда согушту токтотууга чакырышты

Евразия өлкөлөрү Ирандын демилгесин колдоду: Исламабадда согушту токтотууга чакырышты

17.11.2026
Кытайдан Кыргызстанга күйүүчү майдын алгачкы партиясы темир жол аркылуу жеткирилди

Кытайдан Кыргызстанга күйүүчү майдын алгачкы партиясы темир жол аркылуу жеткирилди

28.10.2026
Bloomberg: Хуситтердин чабуулдары Сауд Арабиясынын туризм, транспорт тармагына жана инвестициялык планына сокку урду

Bloomberg: Хуситтердин чабуулдары Сауд Арабиясынын туризм, транспорт тармагына жана инвестициялык планына сокку урду

28.10.2026
Өкмөт күйүүчү-майлоочу майларды субсидиялоону 31-декабрга чейин улантат. Андан кийин эмне болот?

Өкмөт күйүүчү-майлоочу майларды субсидиялоону 31-декабрга чейин улантат. Андан кийин эмне болот?

27.10.2026
Eurasia Today @eurasiatoday_ru
216 подписчиков

Новости, аналитика и репортажи: Иран, Центральная Азия, Россия. Сложное — просто, важное — интересно.

Подписаться в Telegram
  • Башкы
  • Борбор Азия
  • Дүйнө
  • Илим
  • Коом
  • Маданият
  • Саясат
  • Экономика
  • Дин
  • Спорт
  • Туризм
  • Сүрөт
  • Видео
© 2023 Eurasiatoday.
Бардык укуктар корголгон.
Сайттын эски версиясы

"EURASIA TODAY" сайтынын материалдарын колдонуу жана көчүрүү булакка шилтеме берүү аркылуу гана мүмкүн. Текст, фото, аудио жана видеоматериалдарды пайдалануу редакциянын макулдугу менен гана ишке ашырылат.

No Result
View All Result
  • Башкы
  • Саясат
  • Экономика
  • Коом
  • Борбор Азия
    • Кыргызстан
    • Казакстан
    • Өзбекстан
    • Түркмөнстан
    • Тажикстан
  • Дүйнө
    • Америка
    • Европа
    • Азия
    • Батыш Азия
    • Россия
  • Маданият
  • Илим
  • Туризм
  • Дин
  • Спорт
  • Биз тууралуу

"EURASIA TODAY" сайтынын материалдарын колдонуу жана көчүрүү булакка шилтеме берүү аркылуу гана мүмкүн. Текст, фото, аудио жана видеоматериалдарды пайдалануу редакциянын макулдугу менен гана ишке ашырылат.