Шейит болгон ирандык ядролук физик Мохсен Фахризаденин уулу Хамед Фахризаде Иран өзөктүк бомбага салыштырмалуу илим жана технология жаатында кыйла жогорку деңгээлге жеткенин кыйытты.
Хамед Фахризаде 15-ноябрда Тегеранда өткөн «Ирандын өзөктүк доктринасын кайра карап чыгуу» аттуу конференцияда сөз сүйлөдү. Ал атасы менен болгон бир маекти эскерип, бир жолу тамашалап Иранда атомдук бомба бар-жогун сураганын айтты.
Мохсен Фахризаде уулуна: «Балам, биз ушундай билим деңгээлине жеттик, анын жанында ядролук бомба жөн гана тамаша болуп калат», — деп жооп берген.
Хамеддин айтымында, атасы келечектеги согуш өзөктүк курал менен жүргүзүлбөй турганын, ал эми өлкөнүн негизги коргонуу жана токтотуп туруу күчү бир гана бомбада эмес, илим менен технологияда экенин белгилеген.
Бул билдирүү Ирандын расмий позициясы же өлкөдө өзөктүк курал бар экендигинин далили эмес. Хамед өзү атасы менен болгон жеке сүйлөшүүнү гана айтып жатканын баса белгилеген. Ошондой эле Ирандын ядролук изилдөөлөрү коргонуу мүнөзүнө ээ экенин билдирген.
Мохсен Фахризаде 2020-жылдын ноябрь айында Тегерандын жанында өлтүрүлгөн. Ал Ирандын ядролук программасындагы негизги фигуралардын бири катары саналган. 2015-жылы Атомдук энергия боюнча эл аралык агенттиктин (МАГАТЭ) баяндамасында да анын аты аталган. Анда Фахризаде өзөктүк программанын мүмкүн болгон аскердик багытына байланыштуу иштерди жетектеген адам катары көрсөтүлгөн.
Анын уулу бул билдирүүнү АКШ менен Ирандын ортосундагы тирешүү күчөп турган учурда жана 2025-жылы ирандык окумуштуулардын бир катар өлтүрүлүшүнөн кийин жасады.
Иран менен Каспий деңизи аркылуу чектешкен жана аны менен соода жүргүзгөн Казакстан үчүн бул жагдай өзгөчө мааниге ээ. Ирандын өзөктүк маселеси дагы деле күн тартибинен түшө элек жана анын өзөктүк босогого жакындашы тууралуу ар кандай билдирүүлөр аймактык коопсуздук үчүн маанилүү.
Бирок бул билдирүүнү «Иран өзөктүк куралы бар экенин мойнуна алды» деп кабыл алуу туура эмес. Бул — риторикалык билдирүү, чалгын маалыматтары же өзөктүк куралдын бар экенин тастыктаган далил эмес.














