Аткаруу бийлиги инфляцияны кантип ооздуктады? Баардык азык-түлүктөр арзандадыбы? Кыскача — бийлик эмне кылды жана баалар мындан ары эмне болот?
1. Эмне болду?
Россияда үч жылдан бери биринчи жолу бир айлык аралыкта баалар төмөндөдү. Росстаттын 10-сентябрдагы маалыматына ылайык, август айында дефляция 0,4% деңгээлинде катталды. Башкача айтканда, керектөөчү баалар июлга салыштырмалуу ушунчага төмөндөгөн.
Бул 2000-жылдан берки август айы үчүн эң жакшы көрсөткүчтөрдүн бири экенин «Холодный расчет» телеграм-каналы белгиледи. Райффайзенбанктын аналитиктери бул динамика «бардык күтүүлөрдөн ашып түштү» деп билдиришти, ал эми MMI телеграм-каналы муну «Россия Банкынын саясатынын триумфу» деп атады. Маселен, «Интерфакс» сурамжылаган экономисттер август айында дефляция 0,17% деңгээлинде болот деп божомолдошкон.
2. Мындай натыйжаларга кантип жетишти?
Биринчи кезекте муну мөмө-жемиш жана жашылча продукциясына болгон баалардын сезондук түшүшү камсыздады. Бул жылы адаттагы динамиканы мамлекеттин «картошка кризисинин» кесепеттерин жумшартуу аракеттери коштоду. Май айынын аягында бул азык жылдык өлчөмдө баанын үч эсе өсүшүн көрсөтүп турган. Бирок жай мезгилинде, Faridaily жазгандай, картошканын килограммынын орточо баасы эки эседен көбүрөөк төмөндөп, 95 рублдан 42 рублга түшүп кеткен. Быйыл Россияда «болуп көрбөгөндөй» түшүм күтүлүүдө, ошондуктан жакын арада картошканын баасынын жаңы секириги күтүлбөйт.
Тагыраак айтканда, август айында картошка 30% арзандады. Ушуга окшош динамиканы кызылча (−26%), капуста жана сабиз (−25%), пияз (−22,3%) жана помидор (−21,3%) көрсөттү.

Жалпысынан жай мезгилинде тоок жумурткаларынын баасы да кескин төмөндөдү (−30%) — бул да 2023-жылдын аягында инфляцияны күчөткөн азык болгон. Faridaily мунун негизги себеби өндүрүштүн көбөйүшү экенин белгилейт. Бирок жогорку бааларга каршы күрөштүн тескери таасири да бар: өндүрүүчүлөр үчүн сатып алуу баасы өтө төмөндөп, тоок багуу кирешесиз болуп калууда — ошондуктан канаттууларды союуга туура келет.
Жалпысынан алганда, жашылча-жемиш продукциясын эсепке албаганда, азык-түлүктөрдүн баасы августта 0,34% өстү, азык-түлүккө жатпаган товарлар — 0,42% га кымбаттады. Ал эми кызмат көрсөтүү секторунда да дефляция байкалган — 0,62% деңгээлде: айрыкча жүргүнчү транспорту, мейманканалар, санаторийлер жана экскурсиялык кызматтар арзандады.
3. Баалар мындан ары эмне болот?
Россия Банкы августтун аягында — сентябрдын башында сурамжылаган аналитиктер 2025-жылдын аягына чейин инфляция жылдык эсепте 6,4% деңгээлде болот деп күтүшөт (июлдагы божомол 6,8% болгон). Россия Банкынын июл айындагы божомолу да 6–7% диапазонун караган. 8-сентябрга карата Экономика министрлиги жылдык инфляцияны 8,1% деп баалаган.
Көп нерсе жөнгө салуучунун кийинки чечимдеринен көз каранды болот. Экономист Дмитрий Полевой өзүнүн телеграм-каналында эскерткендей, «экономикадагы реалдуу шарттар начарлап баратат, бул шарттарда инфляция боюнча күтүүлөрдүн жакшырышына канчалык таянууга болот — белгисиз».
Баалардын өсүшүнүн жайлашы менен кошо ИДПнын өсүшү да басаңдап жатат. Эксперттер 12-сентябрдагы жыйында Россия Банкы учурдагы 18%дык негизги ченди дагы түшүрөт деп күтүшөт.



















