Eurasiatoday
Шаршемби, 18-Ноябрь, 2026
KG | RU | KZ
  • Башкы
  • Саясат
  • Экономика
  • Коом
  • Борбор Азия
    • Кыргызстан
    • Казакстан
    • Өзбекстан
    • Түркмөнстан
    • Тажикстан
  • Дүйнө
    • Америка
    • Европа
    • Азия
    • Батыш Азия
    • Россия
  • Маданият
  • Илим
  • Туризм
  • Дин
  • Спорт
  • Биз тууралуу
No Result
View All Result
  • Башкы
  • Саясат
  • Экономика
  • Коом
  • Борбор Азия
    • Кыргызстан
    • Казакстан
    • Өзбекстан
    • Түркмөнстан
    • Тажикстан
  • Дүйнө
    • Америка
    • Европа
    • Азия
    • Батыш Азия
    • Россия
  • Маданият
  • Илим
  • Туризм
  • Дин
  • Спорт
  • Биз тууралуу
No Result
View All Result
Eurasiatoday
KG | RU | KZ
No Result
View All Result

Трамп эмне үчүн Афганистандагы аскер базасын кайтарып алгысы келет?

  • Аналитика
  • 10.10.2025 13:08

Loading

Афганистан кайрадан дүйнөлүк коомчулуктун көңүл борборуна чыкты. Себеби Дональд Трамп бир нече жолу Баграм аскер базасын кайра алгысы келерин билдирген. Эмне үчүн Трамп бул маселени азыр көтөрүп жатат жана АКШга бул база эмне үчүн керек? Бул суроону Kazinform агенттигинин эл аралык баяндамачысы талдап чыкты.

АКШнын коргоо министрлиги (Пентагон)

АКШ үчүн оор маселе

18-сентябрда Трамп Улуу Британиянын премьер-министри Кир Стармер менен жолугушууда базаны кайтарып алуу ниетин айткан. Ал эми 20-сентябрда өзүнүн социалдык тармагында:

Тема боюнча

Израиль маалыматтык өнөктүктүн жардамы менен Иранга каршы психологиялык согуш жүргүзүүдө

Израиль маалыматтык өнөктүктүн жардамы менен Иранга каршы психологиялык согуш жүргүзүүдө

17.11.2026

«Эгер Афганистан Баграм аскер базасын аны кургандарга — Америка Кошмо Штаттарына кайтарып бербесе, жаман нерселер болот», — деп жазган.

Бул билдирүүнү ал өзүнө мүнөздүү катаал жана ультимативдүү формада жасаган.

Бирок Афганистанды башкарган «Талибан» кыймылы ага дароо жооп берип, Доха келишимдерине ылайык, АКШ Афганистандын ички иштерине кийлигишпөөгө милдеттүү экенин эскерткен.

Афганистандын коргоо министри Мухаммад Якуб Муджахид:

«Эгер АКШ күч менен базаны кайтарып алууга аракет кылса, биз дагы 20 жыл согушууга даярбыз», — деген.

Генералдык штаб башчысы Кари Фасихуддин Фитрат да:

«Биз эч кимге афган жеринин бир дюймун да бербейбиз», — деп кошумчалаган.


Эмне үчүн Трамп бул маселени азыр көтөрдү?

АКШ 2021-жылдын августунда Афганистандан чыгып кеткен. Эми эмне үчүн Трамп бул маселени кайра козгоп жатат? Кайра согуш баштоо реалдуу эмес экени түшүнүктүү — америкалыктар Афганистанда кайрадан согуш жүргүзүшпөйт.

Мындан тышкары, чет өлкөдө аскер базасын кармоо үчүн же өлкө менен жакшы мамиле болушу керек, же аны толук көзөмөлдөө зарыл. Талибдер макул болгондо да, базаны иштетүү үчүн чоң инфраструктура, коопсуздук жана логистика маселелери чыгат.

Бир гана база — аймактан алыс, стратегиялык жактан жалгыз турган объект — АКШ үчүн чоң пайда алып келбейт.

Ошондуктан бул жерде символикалык мааниси чоң. 2021-жылы Афганистандан шашылыш чыгып кетүү АКШнын намысына чоң сокку болгон. Трамп ошол учурда Жо Байдендин администрациясын катуу сынга алган.


 “Бул АКШнын жеңилиши болгон”

30-сентябрда Трамп Вирджиниядагы аскер жетекчилер алдында сүйлөп жатып, Афганистандан эвакуацияны

«Коркунучтуу көрүнүш»
деп атап, мунун айынан Орусия–Украина жаңжалы башталганын айткан.

Анын айтымында,

«Путин Байден жана анын жөндөмсүз командасынын ийгиликсиз операциясын көрүп, чечкиндүү кадамга барган».

Ошол эле учурда, АКШ Афганистандан чыгып кеткенден кийин жылына 8–10 млрд долларлык чыгымдан кутулган. Бул каражат кийин башка максаттарга, анын ичинде Украинадагы согушка багытталган.

Бирок Трамп үчүн бул тема — АКШнын аброюнун символу. Ал «Американын улуулугун» кайра орнотуу тууралуу көп айткан саясатчы.


Талибдер жана азыркы Афганистан

29-сентябрда «Талибан» өкүлү Абдул Матин Кани Афганистанда ИГИЛдин ишмердүүлүгү толук токтотулганын билдирген.

Бул маанилүү, анткени 2001-жылы «Аль-Каида» жана Усама бин Ладендин Афганистанда болушу АКШнын ошол жылы согуш баштоосуна себеп болгон.

Бүгүн болсо, «Талибан» өлкөдө салыштырмалуу туюк туруктуулукту сактап турат. Ооба, алардын саясаты аялдар жана улуттук азчылыктар жаатында сынга алынууда, бирок жалпы катастрофа болгон жок.

Афганистанда азыр ири долбоорлор ишке ашууда, мисалы Амударья бассейнинде Куштепа сугат каналынын курулушу. Региондогу өлкөлөр менен — Казакстан, Өзбекстан, Түркмөнстан, Тажикстан жана Кытай — соода жана инфраструктуралык долбоорлор өнүгүүдө.

Куштепа каналынын курулушу

Саясий оюнбу же олуттуу ниетпи?

Трамптын Баграм боюнча билдирүүсү — бул жөн эле саясий символ болушу мүмкүн. Ал көп учурда катуу, бирок ишке ашпаган билдирүүлөрдү жасайт. Бирок айрым учурларда — мисалы, Иранга сокку урууда — анын сөздөрү ишке ашкан.

18-сентябрдагы билдирүүсүндө Трамп:

«База Кытайдын ядролук курал чыгарган жеринен болгону бир сааттык аралыкта жайгашкан», — деген.

Бул жерде сөз Кытайдын Лобнор полигоону тууралуу болууда. Демек, Трамп Баграм темасын Кытай менен атаандаштык контекстинде колдонуп жатат.

АКШ менен Кытайдын ортосундагы негизги күрөш — экономикалык жана геосаясий атаандаштык, ал эми Афганистан бул чоң оюндагы бир элемент гана.

Фото: Rahmat Gul

Жаңы реалдуулук

АКШ Афганистандан кеткенден кийин бул аймакта Кытайдын жана коңшу өлкөлөрдүн ролу күчөдү. Алардын баары Шанхай кызматташтык уюмунун (ШКУ) мүчөлөрү. 2023-жылы уюмга Иран кошулган.

Кытай 2023-жылы Кабулга жаңы элчи жиберген биринчи өлкө болсо, 2025-жылы Россия «Талибанды» расмий тааныган биринчи мамлекет болду. Бирок бул жалпы эл аралык мамилеге чоң таасир эткен жок.


Акыркы жыйынтык

Эгер Баграм маселеси — АКШ менен Кытайдын ортосундагы саясий оюндардын бир бөлүгү болсо, анда Афганистандын айланасында олуттуу чыңалуу күтүлбөйт.

Бирок Трамптын риторикасы дагы бир жолу көрсөттү:
АКШ бул регионго болгон кызыгуусун жогото элек.

Эң башкысы — дүйнө кайрадан муздак согуштун сценарийине кайтып келбеши керек. Анткени мунун зыянын ар дайым чоң державалардын ортосунда калган өлкөлөр тартышат.

ПоделитьсяTwitterWhatsApp
Tags: АКШафганистанБаграм авиабазасы
Подпишитесь и получайте новости первыми​
FACEBOOK
INSTAGRAM
YOUTUBE

Тектеш жаңылыктар

АКШ Жакынкы Чыгышта бункерлерди курат

АКШ Жакынкы Чыгышта бункерлерди курат

17.11.2026
Израиль маалыматтык өнөктүктүн жардамы менен Иранга каршы психологиялык согуш жүргүзүүдө

Израиль маалыматтык өнөктүктүн жардамы менен Иранга каршы психологиялык согуш жүргүзүүдө

17.11.2026
Соттук-медициналык эксперт: Джеффри Эпштейн өлтүрүлгөн

Соттук-медициналык эксперт: Джеффри Эпштейн өлтүрүлгөн

17.11.2026
Изилдөө: Трампты колдогон шайлоочулардын 35%ы АКШдагы аралык шайлоого катышкан эмес

Изилдөө: Трампты колдогон шайлоочулардын 35%ы АКШдагы аралык шайлоого катышкан эмес

17.11.2026
Иран күчтөрү Ормуз кысыгынын үстүнөн америкалык MQ-1 дронун атып түшүрдү

Иран күчтөрү Ормуз кысыгынын үстүнөн америкалык MQ-1 дронун атып түшүрдү

17.11.2026
Аракчинин АКШнын коргоо министринин дарегине айткан шылдыңы: Тарыхтан сабак алгыла!

Аракчинин АКШнын коргоо министринин дарегине айткан шылдыңы: Тарыхтан сабак алгыла!

17.11.2026
АКШнын авиациялык системасындагы олуттуу мүчүлүштүк: үчүнчү күн катары менен миңдеген каттамдар үзгүлтүккө учурады

АКШнын авиациялык системасындагы олуттуу мүчүлүштүк: үчүнчү күн катары менен миңдеген каттамдар үзгүлтүккө учурады

16.11.2026
ЖМК: Вэнс АКШнын президенттик шайлоого катышуу ниетин 2027-жылы жарыялашы мүмкүн

ЖМК: Вэнс АКШнын президенттик шайлоого катышуу ниетин 2027-жылы жарыялашы мүмкүн

16.11.2026
Кытайдын ТИМи Си Цзиньпин Путин жана Трамп менен жолугушарын ырастады

Кытайдын ТИМи Си Цзиньпин Путин жана Трамп менен жолугушарын ырастады

16.11.2026

Биздин Facebook


Eurasia Today

Башкы жаңылыктар

Ирандын ТИМ башчысы Омандын султаны менен жолугушту

Ирандын ТИМ башчысы Омандын султаны менен жолугушту

17.11.2026
Айзенкот: Нетаньяху Израилдин премьер-министри кызматында бир мүнөт да калбашы керек

Айзенкот: Нетаньяху Израилдин премьер-министри кызматында бир мүнөт да калбашы керек

16.11.2026
Эксперт: АКШнын Иранды кургактыктан курчоо аракети ишке ашпай турган план

Эксперт: АКШнын Иранды кургактыктан курчоо аракети ишке ашпай турган план

13.11.2026
АКШда дизель отунунун запасы 23 жылдагы эң төмөнкү деңгээлге түштү

АКШда дизель отунунун запасы 23 жылдагы эң төмөнкү деңгээлге түштү

13.11.2026
2026-жылы Афганистандын университеттерине бир да кыз кабыл алынган эмес: өлкө аял адистерсиз калуу коркунучунда

2026-жылы Афганистандын университеттерине бир да кыз кабыл алынган эмес: өлкө аял адистерсиз калуу коркунучунда

13.11.2026
Пезешкиан: Американын коркутуу жолу менен дипломатия жүргүзүүгө аракет кылып жатканы — уят көрүнүш

Пезешкиан: Американын коркутуу жолу менен дипломатия жүргүзүүгө аракет кылып жатканы — уят көрүнүш

13.11.2026

Валюталар курсу

Экономика

Евразия өлкөлөрү Ирандын демилгесин колдоду: Исламабадда согушту токтотууга чакырышты

Евразия өлкөлөрү Ирандын демилгесин колдоду: Исламабадда согушту токтотууга чакырышты

17.11.2026
Кытайдан Кыргызстанга күйүүчү майдын алгачкы партиясы темир жол аркылуу жеткирилди

Кытайдан Кыргызстанга күйүүчү майдын алгачкы партиясы темир жол аркылуу жеткирилди

28.10.2026
Bloomberg: Хуситтердин чабуулдары Сауд Арабиясынын туризм, транспорт тармагына жана инвестициялык планына сокку урду

Bloomberg: Хуситтердин чабуулдары Сауд Арабиясынын туризм, транспорт тармагына жана инвестициялык планына сокку урду

28.10.2026
Өкмөт күйүүчү-майлоочу майларды субсидиялоону 31-декабрга чейин улантат. Андан кийин эмне болот?

Өкмөт күйүүчү-майлоочу майларды субсидиялоону 31-декабрга чейин улантат. Андан кийин эмне болот?

27.10.2026
Иран менен Пакистандын чек арасында банктык жана бажылык чектөөлөрдөн улам жүк ташуу токтотулду

Иран менен Пакистандын чек арасында банктык жана бажылык чектөөлөрдөн улам жүк ташуу токтотулду

24.10.2026
АКШнын Иран экономикасынын кыйрашы тууралуу билдирүүсү чындыкка дал келбейт

АКШнын Иран экономикасынын кыйрашы тууралуу билдирүүсү чындыкка дал келбейт

19.10.2026
Eurasia Today @eurasiatoday_ru
215 подписчиков

Новости, аналитика и репортажи: Иран, Центральная Азия, Россия. Сложное — просто, важное — интересно.

Подписаться в Telegram
  • Башкы
  • Борбор Азия
  • Дүйнө
  • Илим
  • Коом
  • Маданият
  • Саясат
  • Экономика
  • Дин
  • Спорт
  • Туризм
  • Сүрөт
  • Видео
© 2023 Eurasiatoday.
Бардык укуктар корголгон.
Сайттын эски версиясы

"EURASIA TODAY" сайтынын материалдарын колдонуу жана көчүрүү булакка шилтеме берүү аркылуу гана мүмкүн. Текст, фото, аудио жана видеоматериалдарды пайдалануу редакциянын макулдугу менен гана ишке ашырылат.

No Result
View All Result
  • Башкы
  • Саясат
  • Экономика
  • Коом
  • Борбор Азия
    • Кыргызстан
    • Казакстан
    • Өзбекстан
    • Түркмөнстан
    • Тажикстан
  • Дүйнө
    • Америка
    • Европа
    • Азия
    • Батыш Азия
    • Россия
  • Маданият
  • Илим
  • Туризм
  • Дин
  • Спорт
  • Биз тууралуу

"EURASIA TODAY" сайтынын материалдарын колдонуу жана көчүрүү булакка шилтеме берүү аркылуу гана мүмкүн. Текст, фото, аудио жана видеоматериалдарды пайдалануу редакциянын макулдугу менен гана ишке ашырылат.