Президент Садыр Жапаров мектептердеги китеп тартыштыгын биротоло чечүү үчүн кошумча 7 миллиард сом бөлдү. Бул тууралуу мамлекет башчынын басма сөз катчысы Аскат Алагөзов билдирди.
Ал бүгүн социалдык тармакка жарыялаган маалыматта каржы маселеси толук чечилгенин, эми чиновниктерден шылтоо эмес, тез арада жыйынтык талап кылынарын эскертти. Ошондой эле, мамлекеттик бекер китептердин базарларда сатылып жаткандыгы боюнча катаал текшерүү башталып, күнөөлүүлөр сөзсүз жазаланары белгиленди.
“Окуу китептеринин жетишсиздиги бүгүн эле пайда болгон маселе эмес. Мурда бул багытка жылына орточо 100 млн сомдун тегерегинде каражат бөлүнүп келсе, акыркы эки жылда эле 1,3 млрд сомдон ашык каражат бөлүндү. Мурдагы каржылоо менен эсептесек, бүгүнкү көлөмдөгү каражатты бөлүүгө 10 жылдан ашык убакыт кетмек. Ал эми китептерге болгон жалпы керектөөнү ошол темп менен жабууга 50 жылдан ашык убакыт талап кылынмак. Акыркы эки жылда каржылоо бир нече эсеге көбөйтүлүп, 9,6 миллиондон ашык жаңы китеп бастырылды. Бирок мунун өзү да жетишсиз болуп чыкты. Анткени мамлекет үчүн канча миллиард сом бөлүнгөнү же канча миллион китеп басылганы эмес, ар бир окуучунун колуна керектүү китептин жеткени маанилүү” , – деди А. Алагөзов.
Анын айтымында, өлкө азыр 12 жылдык билим берүү системасына өтүп жаткандыктан окуу программалары, стандарттар жана китептер жаңыланууда.
“Учурда реформаны китеп жетишсиздигине шылтоо кылууга эч кимдин акысы жок. Окуучулардын саны да жыл сайын өсүп жатат. Чет өлкөдө жүргөн мекендештерибиз үй-бүлөлөрү менен кайтып келип, балдары биздин мектептерде билим алып жатканы кубандырат. Бирок муну да китеп жетишсиздигинин себеби катары көрсөтүүгө болбойт”, – деди ал.
Ал белгилегендей, тиешелүү жетекчилер окуучулардын санындагы өзгөрүүнү алдын ала эсептеп, керектөөнү ошого жараша пландашы керек. Ошондуктан Президент Садыр Жапаров окуу китептеринин жетишсиздигин толук жоюу үчүн кошумча 7 млрд сом бөлүү чечимин кабыл алган.
“Каражат маселеси чечилди. Эми жооптуу жетекчилер кыска мөөнөттө жыйынтык көрсөтүшү керек. Эгер “Учкун” ишканасынын өндүрүштүк кубаттуулугу жетишсиз болсо, өлкөдөгү талапка жооп берген башка басмаканаларды да ишке тартуу зарыл. Агартуу министрлиги мындан ары жалпы сандар менен гана отчет бербеши керек. Ар бир мектеп боюнча кайсы предметтен канча китеп берилгени, канчасы жетишпей жатканы жана жетишпеген китептер качан басылып, качан жеткирилери тууралуу маалымат министрликтин сайтында ачык жарыялануусу зарыл”, – деп кошумчалады.
Учурда мамлекеттик мектептердин окуучуларына бекер жетиши керек болгон китептердин базарларда сатылып жатканы боюнча да текшерүү башталды. Баары документтер менен текшерилип, күнөөлүүлөр сөзсүз жооп берет.
“Азыр министрликпи, басмаканабы же башка мекемеби деп чиновниктер бири-бириңерди күнөөлөп отура турган учур эмес. Биринчи милдет балдарды китеп менен камсыз кылуу. Андан кийин текшерүүнүн жыйынтыгы менен ким өз милдетин аткарбай койгонуна Министрлер Кабинети тиешелүү баасын берип, чечим кабыл алышы керек. Каражат жетишпейт деген маселе эми жок. Демек бизге шылтоо эмес, жыйынтык керек”, – деп жазды Алагөзов.
Эскерте кетсек, Кыргызстанда жаңы окуу жылынын башталышы окуу китептеринин чыры менен башталды. Бул ирет коомчулуктун нараазычылыгын жараткан негизги маселе — мектептерде окуу китептеринин өнөкөткө айланган тартыштыгы жана ошол эле учурда өкмөт тарабынан “сатууга тыюу салынат” деп басылган жаңы китептердин ири базарларда ачык эле сатылып жатышы болду.
Жогорку Кеңештин депутаты Дастан Бекешев “Дордой” базарынан 3-класстын математика китебин 650 сомго сатып алып, коомчулукка көрсөткөндөн кийин бул маселе парламентте жана социалдык тармактарда кызуу талкууга алынды. Натыйжада, өлкөнүн окуу китептерин бөлүштүрүү системасында чукул реформа башталганы жарыяланды. Анда министрлик менен “Учкун” ААКтын ортосундагы келишим расмий түрдө бузулганы белгилүү болду.
Ал эми “Учкун” ААК басмаканасынын жетекчилиги “Кабар” улуттук маалымат агенттигинде маалымат жыйынын өткөрүп, өздөрүнө айтылган айыптоолорду расмий түрдө четке кагып, ишкананын дарегине айтылган сындарга жооп берип жатып, басмакананын ишмердүүлүгү мыйзам чегинде гана жүрүп жатканын билдиришти.
Маалымат жыйынында ишкананын аппарат башчысы Бек Иманалиев жана өндүрүш боюнча директору Кубат Бейшеев, басмакана өз алдынча китеп чыгарып сатуу укугуна ээ эмес экендигин, Агартуу министрлигине караштуу “Окуу китеби” мамлекеттик мекемеси берген расмий буйрутманын жана бекитилген нусканын негизинде гана иштей тургандыктарын билдиришти.
“Учкун” “Дордойго” китеп берген жок, бербейт дагы” – деп баса белгилеген Бек Иманалиев, базардагы китептердин келип чыгышын ИИМ жана УКМК кылдат иликтеп чыгышы керектигин айтты.
Ошондой эле Агартуу министри Догдуркүл Кендирбаева дагы бул маселе боюнча укук коргоо органдары тарабынан кылдат териштирүү иштери башталганын жана буга ведомство өзү кызыкдар болуп жаткандыгын массалык маалымат каражаттарынын өкүлдөрү үчүн уюштурулган конференцияда билдирген.



















