Атомдук энергия боюнча эл аралык агенттик (МАГАТЭ) Ирандагы жогорку деңгээлде байытылган урандын көп бөлүгү өлкө ичинде кала берүүдө деп эсептейт. Бул тууралуу агенттиктин башкы директору Рафаэль Гросси РИА Новости агенттигине берген маегинде билдирди.
Анын айтымында, агенттикте Ирандын ядролук объектилери боюнча олуттуу маалымат тартыштыгы бар.
“Жайылтпоо көз карашынан алганда, бул өтө терс көрүнүш. Анктени бул объектилер олуттуу зыянга учураган күндө да, Иранда бар жогорку байытылган урандын көп бөлүгү өлкө ичинде экени тууралуу так түшүнүк бар. Бул жайылтпоо көз карашынан алганда өтө маанилүү”, — деди Гросси.
Буга чейин Пентагон АКШнын аскердик операциясынын жыйынтыгында Ирандын ядролук объектилери толук жок кылынганын жана өлкөнүн бул багыттагы мүмкүнчүлүктөрү олуттуу артка кеткенин билдирген. АКШнын президенти Дональд Трамп да соңку соккулардан кийин Иранга өзөктүк программасын кайра жандандыруу үчүн бир нече жыл талап кылынарын айткан.
Ал эми Ирандын Россиядагы элчиси Казем Жалали америкалык жана израилдик бомбалоолор тынчтык максаттагы ядролук объектилерге олуттуу зыян келтирбегенин билдирип, Тегеран атом энергиясын тынчтык максатта өнүктүрүүнү улантарын белгилеген.
Эске салсак, 13-июнга караган түнү Израил Иранга каршы аскердик операция баштаган. Израилдин Ирандын өзөктүк, аскердик жана жарандык объекттерине жасаган аба соккуларында 1000ден ашуун адам, алардын ичинде жогорку аскер жетекчилери, өзөктүк илимпоздор жана жай тургундар (аялдар жана балдар) каза болушкан.
Бир суткага жетпей Ислам Республикасы жооп чабуулун жасай баштаган. Америка Кошмо Штаттары жаңжалга тогуз күндөн кийин кошулуп, Ирандын Фордо, Натанз жана Исфахандагы өзөктүк объектилерине сокку урган. 23-июнь күнү кечинде Иран жооп ирээтинде Американын Жакынкы Чыгыштагы эң ири авиабазасы Катардагы Аль-Удейд авиабазасына чабуул койгон. Андан соң АКШ президенти Дональд Трамп Израил менен Иран ок атышпоо жарыялоого макул болгонун жарыялап, ал 24-июндан тарта күчүнө кирген.
МАГАТЭнин башкаруучулар кеңеши 20-ноябрда Ирандан байытылган уран запастарынын абалы жана бомбалоого кабылган ядролук объектилер боюнча агенттикке шашылыш маалымат берүүнү талап кылган резолюция кабыл алган. Ирандын Венадагы эл аралык уюмдардагы туруктуу өкүлү Реза Наджафи бул резолюцияны конструктивдүү эмес жана саясатташкан резолюция деп атаган.
Ошол эле күнү Иран МАГАТЭ менен сентябрда Египетте түзүлгөн Каир келишиминин мөөнөтү аяктаганын расмий түрдө билдирген. Иран менен МАГАТЭнин ортосундагы Каир келишими сентябрда Египетте түзүлүп, Ирандын өзөктүк объектилерине болгон соккуларды эске алуу менен Ирандын эл аралык уюм менен кызматташтыгынын алкагын аныктаган. Тегеран бул чечимди БУУнун Коопсуздук кеңешинин Иранга каршы санкцияларынын кайра жанданышы менен байланыштырган. Ошол эле маалда, Иран МАГАТЭ менен жаңы макулдашууларды талкуулоого даяр экенин билдирген. Агенттик менен өз ара аракеттенүүнүн форматын Ирандын Улуттук коопсуздук боюнча жогорку кеңеши аныктайт.

















