2025-жылдын 1-июлунан 30-ноябрга чейин Казакстанда жапайы табигый популяциядан болжол менен 196 миң сайгак “алынып”, алардын эттери өлкөдөгү этти кайра иштетүүчү ишканаларга өткөрүлүп берилди. Бул тууралуу өкмөттүн басма сөз кызматы билдирди.
«Иштер илимий сунуштарга так шайкеш жүргүзүлгөн», — деп айтылат маалыматта. Казакстандын Экология жана жаратылыш ресурстары министрлигинин маалыматына караганда, сайгактардын саны бүгүнкү күндө тарыхый максимумга — 4 млн башка жетти, ал эми 2026-жылдагы туут мезгилинен кийин болжол менен 5 млн болот.
«Мындай тездик менен көбөйүүнү эске алуу менен, ыйгарым укуктуу органдар Зоология институту тарабынан даярдалган биологиялык тыянактын негизинде айыл чарбасына келтирилиши мүмкүн болгон зыяндын алдын алуу жана экосистема балансын сактоо максатында жаныбарлардын санын туруктуу жөнгө салуу боюнча иш-чараларды өткөрүштү», — деп баса белгиледи ведомство.
Дериваттарды — сайгак мүйүздөрүн эсепке алуу жана сактоо өзүнчө көзөмөлгө алынды: бардык мүйүздөр маркировкаланып, министрликке караштуу РГКП «ПО „Охотзоопром“» уюмуна күчөтүлгөн коргоо жана атайын инфраструктура шарттарында сактоого жиберилди.
Сайгактардын саны Казакстанда ХХ кылымдын аягында кескин азайып кеткен, 2003-жылы өлкөдө болгону 20 миңге жакын баш калганы айтылган. Өкмөт 2024-жылга чейин сайгакты пайдаланууга тыюу салып, аларды илимий максаттарда гана “алууга” уруксат берген жана популяцияны калыбына келтирүү боюнча иш жүргүзгөн.
«Казакстанда сайгак популяциясын сактоо боюнча теңдешсиз чаралар көрүлдү. Ошол эле учурда сайгак Казакстандын Кызыл китебине кирген эмес. Бул көп жагынан алардын кыска убакытта калыбына келип, көбөйүү жөндөмүнө байланыштуу», — деп түшүндүргөн Зоология институтунун биоценология жана аңчылык өнөрү лабораториясынын адиси Константин Плахов.
2022-жылдын июнунда ошол кездеги экология министри Сериккали Брекешев сайгактарды калыбына келтирүү планы ашыкча аткарылганын, бирок алардын саны ошончолук көбөйүп, жергиликтүү фермерлерге — жайыттарды тебелеп, малдын тоютун жеп — көйгөй жаратып жатканын билдирген. Натыйжада популяцияны 10%га (80 миң башка) кыскартуу чечими кабыл алынган. Бул коомчулуктун нааразычылыгын жараткан. Президент Касым-Жомарт Токаев да бул чечимди сынга алган, бирок жойгон эмес.
2024-жылдын башында сайгактарды атуу «деталдуу эсепке алуу» үчүн убактылуу токтотулган. Ал эми быйылкы жазда Казакстан бийлиги бул идеяга кайра кайтып, тиешелүү «жол картасын» иштеп чыккан.



















