Францияны июнь айынын аягында каптаган көчө нааразылыктары дагы эле тынчыбай жатат. Бийлик аларга каршы күч колдонууда жана такталбаган маалыматтар боюнча интернетти чектеп жатат. Бирок, эскалация уланууда. Өлкөдө жарандык согуш тууралуу да сөз болууда.
Башаламандыктын келип чыгышы
Маасалык башаламандыктардын чыгышына 27-июнда Париждин четиндеги Нантер шаарында 17 жаштагы өспүрүмдүн полициянын колунан каза табышы себеп болду.
Полициянын маалыматына караганда, автоунаа айдап бараткан Наэль Мерзук аттуу өспүрүм тартип сакчыларынын талабына баш ийбей койгондуктан, атып өлтүрүлгөн. Аны аткан 38 жаштагы полиция кызматкери камакка алынган. Ага атайылап киши өлтүрүү беренеси боюнча айып тагылды. Ал маркумдун үй-бүлөсүнөн эл алдында кечирим сурады.
Кырдаал курчуп баратат
Өспүрүмдүн полициянын колунан каза болушу соцтармактарга жарыялангандан кийин дароо Париждин чет жакаларында, Лиондо, Марсельде, Тулузада жана башка шаарларда баш аламандыктар башталган. Бул жерде жашаган эл, негизинен мигранттар жана алардын үй-бүлөсүнөн чыккан адамдар унааларды өрттөп, административдик имараттарга, полиция бөлүмдөрүнө жана жандармериянын казармаларына кол салышкан. Жаалданган демонстранттар Молотов коктейлин колдонууга өтүшкөн.
Массалык талап-тоноо болуп, кээ бир соода борборлору толугу менен тонолгон. Аймактык бийлик коомдук транспортко чектөө киргизип, элди зарылчылык болбосо, үйдөн чыкпоону сунуштады. Беш күндүн ичинде эки жүзгө жакын полиция жарадар болуп, эки миңден ашуун адам камакка алынган. Башаламакдык учурунда мамлекеттик кызматкер октон каза болду – бул үчүн митингчилер менен полиция бири-бирин айыпташууда. Көчөгө чыккандар Европа үчүн таасирдүү ок атуучу куралдардын запастарын табышты. Куралдын жарымын тартип сакчыларынан тартып алышкан.
Демонстранттардын көбү теги түндүк африкалык жаштар болгондуктан, франциялык ашынган оңчулдар мигранттарды тынчтандырууну талап кылып, тартипти өз алдынча орнотууга даяр экенин ачык айтышты. Шаар бийликтери башаламандыкты басууга ички коопсуздук башкы башкармалыгынын атайын күчтөрүн тартты.
Ички иштер министрлигинин маалыматы боюнча, акциянын катышуучулары 4,5 миңден ашык унааны өрттөп, миңден ашуун имаратты талкалашкан. Жалпысынан 3 миңдей адам кармалган. Башаламандык 2005-жылдан берки эң ири башаламандык экени айтылууда.
Бешинчи республиканын экс-президенттигине талапкер Эрик Земмур уланып жаткан башаламандык жарандык, этникалык жана расалык согуштун башталышы катары кароого болот деген пикирин Europe-1 телеканалынын эфиринде билдирди.
Макрондун тагдыры
Эммануэль Макрон Брюсселдеги Еврокеңештин саммитинен шашылыш чыгып, Парижде антикризистик жыйын өткөрдү. Макрон 2-4-июлга белгиленген Германияга мамлекеттик сапарын жылдырууга аргасыз болду. Ал элдин атынан маркумдун үй-бүлөсүнө тилектештигин билдирди.
Нааразылык акциялары Макрондун кызматтан кетишине алып келбейт, бирок анын рейтинги төмөндөп, өлкөдөгү кырдаал курчуйт, деген пикирин Валдай эл аралык дискуссиялык клубунун программалык директору, МГИМОнун профессору Олег Барабанов ТАСС агенттигине билдирди.
Эксперт өлкөдөгү башаламандыктар Макрондун кызматтан кетишине “алып барышы күмөн” деп белгиледи, “анткени тигил же бул жол менен полиция нааразылык акцияларын басууга кудурети жетет”.
Ошол эле учурда Барабанов массалык нааразылык акциялары француз бийлиги үчүн оор кесепеттерге алып келет деп эсептеди. Анын айтымында, башаламандыкка француз бийлигинин натыйжасыз саясаты себепчи болду.
Франциядагы башаламандыктар бүткүл Евробиримдикке коркунуч жаратабы?
Франциядан баш аламандык Бельгия менен Швейцарияга тез эле жайылды. Брюсселде демонстрациялар тынч мүнөздө башталып, акырында Аннесенс жана Түштүк вокзалда кырдаал курчуп, митингчилер от жагып, унааларды өрттөп, жолдорду тосушту. Натыйжада жашы жете элек 47 өспүрүм жана 16 чоң адам кармалган.
Жекшембиге караган түнү Швейцариянын Лозанна шаарында жүздөн ашуун жаштар башалмандык чыгарып, бир нече дүкөндөрдүн терезелерин талкалашкан. Жети адам, анын ичинде алтоо жашы жете электер камакка алынганын муниципалдык полиция билдирди.
Германиянын канцлери Олаф Шольц коңшу өлкөдөгү кырдаалга тынчсыздануусун билдирди.





















