Eurasiatoday
Шейшемби, 17-Ноябрь, 2026
KG | RU | KZ
  • Башкы
  • Саясат
  • Экономика
  • Коом
  • Борбор Азия
    • Кыргызстан
    • Казакстан
    • Өзбекстан
    • Түркмөнстан
    • Тажикстан
  • Дүйнө
    • Америка
    • Европа
    • Азия
    • Батыш Азия
    • Россия
  • Маданият
  • Илим
  • Туризм
  • Дин
  • Спорт
  • Биз тууралуу
No Result
View All Result
  • Башкы
  • Саясат
  • Экономика
  • Коом
  • Борбор Азия
    • Кыргызстан
    • Казакстан
    • Өзбекстан
    • Түркмөнстан
    • Тажикстан
  • Дүйнө
    • Америка
    • Европа
    • Азия
    • Батыш Азия
    • Россия
  • Маданият
  • Илим
  • Туризм
  • Дин
  • Спорт
  • Биз тууралуу
No Result
View All Result
Eurasiatoday
KG | RU | KZ
No Result
View All Result

Арал деңизинин түндүк аймагы калыбына келүүдө

  • Казакстан
  • 10.02.2025 15:24

Loading

Түндүк Арал калыбына келтирилүүдө. Деңизге кошумча 1,6 миллиард кубометр суу кошулат.

Көпчүлүк аймагы Казакстанга таандык болгон  Арал деңизинин түндүк аймагы миллиарддаган куб метр суу жана масштабдуу жашылдандырууиштеринин жүргүзүлүшүнүн натыйжасында  экосистема сактап калууда. Эл аралык кызматташтыктын жана сууну үнөмдөөчү технологиялардын аркасында аймактын экосистемасы жана балык ресурстары калыбына келтирилүүдө. Бул маалыматты zakon.kz агенттиги өлкөнүн Суу чарба жана ирригация министрлигине шилтеме берүү менен жарыялады.

2024-жылдын октябрынан 2025-жылдын январына чейин Түндүк Арал деңизине 1 миллиард кубометр суу багытталган, бул пландалгандан 100 миллион метр куб.га көп.

Тема боюнча

Жасалма жаан:  Глобалдык куткаруучубу же экологиялык кырсыкпы?

Жасалма жаан:  Глобалдык куткаруучубу же экологиялык кырсыкпы?

27.08.2026

Маалыматка караганда, мамлекет башчысы Касым-Жомарт Токаев 2024-жылдын июль айында Азербайжанда өткөн Түрк мамлекеттеринин бейформал саммитинде айткан сөздөрүн дагы бир жолу эскерген.

“Арал деңизинин кургап, анын аймагынын чөлгө айланышы тынчсызданууну жаратпай койбойт. Экологиялык кырсыктан жапа чеккен аймакты өздөштүрүү керек. Мындан тышкары, трансчегаралык дарыялардын суу ресурстарын натыйжалуу пайдалануу маанилүү. Бул үчүн суу үнөмдөөчү технологияларды кеңири колдонуу зарыл”, – деген ал.

Министрликтин маалыматы боюнча, Борбор Азия мамлекеттери менен түзүлгөн келишимдерге ылайык, 2025-жылдын март айынын аягына чейин Түндүк Арал деңизине кошумча 1,6 миллиард кубометр суу келет.

Бул деңиздеги суунун жалпы көлөмүн 2022-жылдын башындагы 18,9 миллиард куб метрге салыштырганда 2025-жылдын акырына карата 23,4 миллиард кубометрге жеткирет.

Акыркы 15 жылда тез соолуп бараткан Арал деңизин сактап калуу жаатында бир катар аракеттер көрүлүп, 100 миллиондогон доллар сарпталууда. Борбор Азиялык ар бир өлкө жылдык бюджетинин бир пайызын ушул максатка бөлүп келе жатат. Алардын арасында Дүйнөлүк жана Азиялык банктар негизги сүрөөнчүлөр болуп саналат.

Анткени Түндүк Аралдагы суунун деңгээли түшүп кеткендиктен, деңиз экиге бөлүнгөн жана “Арал кризиси”  XX кылымдагы адам тарабынан жасалган дүйнөдөгү эң ири экологиялык катастрофа катары тарыхка кирген.

Эскерте кетсек, Арал деңизи буга чейин дүйнөдөгү эң ири ички деңиздердин төртүнчүсү болчу. 1960-жылдарда советтик пландоочулар ага агып кирген Амударыя менен Сырдарыяны пахта плантацияларына бөлдүрүп кетип турушкан.

Натыйжада Өзбекстан дүйнөдөгү эң ири пахта өндүрүүчүгө айланып, бирок айыл-чарбасындагы бул ийгиликтин кесепетинде деңиз соолуп, балык кармоо тармагынын ташталканы чыккан.

Мунун жыйынтыгында аймакта климат өзгөрө баштап, абада химиялык заттар көбөйгөн. Ошол эле учурда эл арасында рак, аз кандуулук, аллергия сыяктуу оорулар таркап, натыйжада калктын жашоо узактыгы 64 жылдан 51 жылга түшкөн.

Кийин коңшу мамлекеттерге сууну буруп кетүүнү азайтууга кеңеш берилген. Азыр Дүйнөлүк банк жана казак өкмөтүнүн өкүлдөрү деңизди калыбына келтирүүгө мүмкүнчүлүк бар дешүүдө. Бирок кээ бир экссперттердин пикири боюнча, Арал толугу менен калыбына келбейт.

Ал эми Өзбекстандын аймагындагы чоңураак келген Түштүк Аралда суу мурдагыга караганда тайыздап баратканы айтылууда.

ПоделитьсяTwitterWhatsApp
Tags: арал деңизисууЭкология
Подпишитесь и получайте новости первыми​
FACEBOOK
INSTAGRAM
YOUTUBE

Тектеш жаңылыктар

Борбордук Азия өлкөлөрү жерлерди калыбына келтирүү жана чөлгө айланууга каршы күрөшүү боюнча демилгелерин сунушташты

Борбордук Азия өлкөлөрү жерлерди калыбына келтирүү жана чөлгө айланууга каршы күрөшүү боюнча демилгелерин сунушташты

27.08.2026
Жасалма жаан:  Глобалдык куткаруучубу же экологиялык кырсыкпы?

Жасалма жаан:  Глобалдык куткаруучубу же экологиялык кырсыкпы?

27.08.2026
Кургап калган Арал деңизинин түбү атмосферага жүздөгөн миллион тонна CO₂ бөлүп чыгарууда

Кургап калган Арал деңизинин түбү атмосферага жүздөгөн миллион тонна CO₂ бөлүп чыгарууда

18.08.2026
К. Бакиров: “Европада акыркы он жылдыктардагы эң оор кургакчылык башталды”

К. Бакиров: “Европада акыркы он жылдыктардагы эң оор кургакчылык башталды”

18.08.2026
Англия менен Франциянын аймагынын дээрлик 70 пайызын кургакчылык каптады

Англия менен Франциянын аймагынын дээрлик 70 пайызын кургакчылык каптады

11.08.2026
АКШнын ракеталык соккусу Ирандын Хормозган провинциясындагы бир нече айылды суусуз калды

АКШнын ракеталык соккусу Ирандын Хормозган провинциясындагы бир нече айылды суусуз калды

18.07.2026
ЕӨБ: Борбордук Азиянын электр тармактарындагы жоготуулар 20%га жетти

ЕӨБ: Борбордук Азиянын электр тармактарындагы жоготуулар 20%га жетти

01.07.2026
Дүйнөлүк банктар мунай жана газ тармагына $906 млрд инвестиция салышты

Дүйнөлүк банктар мунай жана газ тармагына $906 млрд инвестиция салышты

29.06.2026
Иранда АКШнын чабуулунан жабыркаган суу сактагычтар калыбына келтирилди

Иранда АКШнын чабуулунан жабыркаган суу сактагычтар калыбына келтирилди

15.06.2026

Биздин Facebook


Eurasia Today

Башкы жаңылыктар

Ирандын ТИМ башчысы Омандын султаны менен жолугушту

Ирандын ТИМ башчысы Омандын султаны менен жолугушту

17.11.2026
Айзенкот: Нетаньяху Израилдин премьер-министри кызматында бир мүнөт да калбашы керек

Айзенкот: Нетаньяху Израилдин премьер-министри кызматында бир мүнөт да калбашы керек

16.11.2026
Эксперт: АКШнын Иранды кургактыктан курчоо аракети ишке ашпай турган план

Эксперт: АКШнын Иранды кургактыктан курчоо аракети ишке ашпай турган план

13.11.2026
АКШда дизель отунунун запасы 23 жылдагы эң төмөнкү деңгээлге түштү

АКШда дизель отунунун запасы 23 жылдагы эң төмөнкү деңгээлге түштү

13.11.2026
2026-жылы Афганистандын университеттерине бир да кыз кабыл алынган эмес: өлкө аял адистерсиз калуу коркунучунда

2026-жылы Афганистандын университеттерине бир да кыз кабыл алынган эмес: өлкө аял адистерсиз калуу коркунучунда

13.11.2026
Пезешкиан: Американын коркутуу жолу менен дипломатия жүргүзүүгө аракет кылып жатканы — уят көрүнүш

Пезешкиан: Американын коркутуу жолу менен дипломатия жүргүзүүгө аракет кылып жатканы — уят көрүнүш

13.11.2026

Валюталар курсу

Экономика

Евразия өлкөлөрү Ирандын демилгесин колдоду: Исламабадда согушту токтотууга чакырышты

Евразия өлкөлөрү Ирандын демилгесин колдоду: Исламабадда согушту токтотууга чакырышты

17.11.2026
Кытайдан Кыргызстанга күйүүчү майдын алгачкы партиясы темир жол аркылуу жеткирилди

Кытайдан Кыргызстанга күйүүчү майдын алгачкы партиясы темир жол аркылуу жеткирилди

28.10.2026
Bloomberg: Хуситтердин чабуулдары Сауд Арабиясынын туризм, транспорт тармагына жана инвестициялык планына сокку урду

Bloomberg: Хуситтердин чабуулдары Сауд Арабиясынын туризм, транспорт тармагына жана инвестициялык планына сокку урду

28.10.2026
Өкмөт күйүүчү-майлоочу майларды субсидиялоону 31-декабрга чейин улантат. Андан кийин эмне болот?

Өкмөт күйүүчү-майлоочу майларды субсидиялоону 31-декабрга чейин улантат. Андан кийин эмне болот?

27.10.2026
Иран менен Пакистандын чек арасында банктык жана бажылык чектөөлөрдөн улам жүк ташуу токтотулду

Иран менен Пакистандын чек арасында банктык жана бажылык чектөөлөрдөн улам жүк ташуу токтотулду

24.10.2026
АКШнын Иран экономикасынын кыйрашы тууралуу билдирүүсү чындыкка дал келбейт

АКШнын Иран экономикасынын кыйрашы тууралуу билдирүүсү чындыкка дал келбейт

19.10.2026
Eurasia Today @eurasiatoday_ru
214 подписчиков

Новости, аналитика и репортажи: Иран, Центральная Азия, Россия. Сложное — просто, важное — интересно.

Подписаться в Telegram
  • Башкы
  • Борбор Азия
  • Дүйнө
  • Илим
  • Коом
  • Маданият
  • Саясат
  • Экономика
  • Дин
  • Спорт
  • Туризм
  • Сүрөт
  • Видео
© 2023 Eurasiatoday.
Бардык укуктар корголгон.
Сайттын эски версиясы

"EURASIA TODAY" сайтынын материалдарын колдонуу жана көчүрүү булакка шилтеме берүү аркылуу гана мүмкүн. Текст, фото, аудио жана видеоматериалдарды пайдалануу редакциянын макулдугу менен гана ишке ашырылат.

No Result
View All Result
  • Башкы
  • Саясат
  • Экономика
  • Коом
  • Борбор Азия
    • Кыргызстан
    • Казакстан
    • Өзбекстан
    • Түркмөнстан
    • Тажикстан
  • Дүйнө
    • Америка
    • Европа
    • Азия
    • Батыш Азия
    • Россия
  • Маданият
  • Илим
  • Туризм
  • Дин
  • Спорт
  • Биз тууралуу

"EURASIA TODAY" сайтынын материалдарын колдонуу жана көчүрүү булакка шилтеме берүү аркылуу гана мүмкүн. Текст, фото, аудио жана видеоматериалдарды пайдалануу редакциянын макулдугу менен гана ишке ашырылат.