Eurasiatoday
Шейшемби, 17-Ноябрь, 2026
KG | RU | KZ
  • Башкы
  • Саясат
  • Экономика
  • Коом
  • Борбор Азия
    • Кыргызстан
    • Казакстан
    • Өзбекстан
    • Түркмөнстан
    • Тажикстан
  • Дүйнө
    • Америка
    • Европа
    • Азия
    • Батыш Азия
    • Россия
  • Маданият
  • Илим
  • Туризм
  • Дин
  • Спорт
  • Биз тууралуу
No Result
View All Result
  • Башкы
  • Саясат
  • Экономика
  • Коом
  • Борбор Азия
    • Кыргызстан
    • Казакстан
    • Өзбекстан
    • Түркмөнстан
    • Тажикстан
  • Дүйнө
    • Америка
    • Европа
    • Азия
    • Батыш Азия
    • Россия
  • Маданият
  • Илим
  • Туризм
  • Дин
  • Спорт
  • Биз тууралуу
No Result
View All Result
Eurasiatoday
KG | RU | KZ
No Result
View All Result

ШКУ саммитинде Иран көтөргөн демилгелер — Эксперттин пикири

  • Батыш Азия, Башкы жаңылыктар, Эксперттин пикири
  • 03.09.2026 17:45

Loading

Шанхай кызматташтык уюму алгач коопсуздук максатында түзүлгөн, бирок кийинчерээк анын мүчөлөрүнүн ортосундагы экономикалык кызматташтыкты өнүктүрүү маселесин да күн тартибине киргизген. Аймактагы өлкөлөр үчүн коопсуздук маселесинин өзгөчө маанилүүлүгүн, ошондой эле коопсуздук менен экономиканын бири-бири менен тыгыз жана ажырагыс байланышта экенин эске алуу менен, уюмдун расмий жана байкоочу мүчөлөрүнүн саны тез арада өстү. Бүгүнкү күндө Иран Ислам Республикасы да бул уюмда мүчөлүктүн эң жогорку деңгээлинде, башкача айтканда, расмий мүчө катары орун алган.

АКШнын дүйнө жүзү боюнча улам күчөп бараткан ашкере талаптары, Иранга каршы уюштурулган аскердик аракеттердин натыйжасында Ормуз кысыгындагы энергия ташуу тармагында үзгүлтүктөрдүн жана көйгөйлөрдүн жаралышы, ошондой эле АКШнын Кытай жана Орусия сыяктуу өлкөлөргө каршы жүргүзүп жаткан тарифтик согуштары шартында ШКУнун аймактык коопсуздукту түзүү жана бекемдөө процессине активдүү катышуусунун мааниси өзгөчө чоң.

Иран ШКУдан дал ушуну күтөт. Бул маселе президент Масуд Пезешкиандын саммиттеги сөзүндө да өзгөчө белгиленди. Анда Иран Ислам Республикасы ШКУ коопсуздук тармагындагы институт катары Перс булуңундагы коопсуздукту камсыз кылуу боюнча өз милдеттери менен жоопкерчиликтерин олуттуу түрдө аткарып, кыйла чечкиндүү позицияны карманат деп күтүп жатканы баса белгиленди.

Тема боюнча

Израиль маалыматтык өнөктүктүн жардамы менен Иранга каршы психологиялык согуш жүргүзүүдө

Израиль маалыматтык өнөктүктүн жардамы менен Иранга каршы психологиялык согуш жүргүзүүдө

17.11.2026

Жалпысынан алганда, ШКУнун Батыш Азиядагы коопсуздукту камсыз кылууга жоопкерчиликтүү мамиле кылышы — Перс булуңунда гана эмес, АКШнын үстөмдүк кылууга умтулуусуна каршы турууда, ошондой эле Батыш Азиянын бүтүндөй аймагында, анын ичинде Израилдин Газа секторундагы кылмыштары жана бүгүнкү күндө палестиналыктардын башына түшүп жаткан оор кайгы-кырсыктарга байланыштуу — Иран Ислам Республикасынын негизги талаптарынын жана күтүүлөрүнүн бири болуп келген. Бул багытта уюмдун ролун күчөтүп, активдүүрөөк иш алып барышы зарыл.

Бул саммит ошондой эле Иран президентине Иран Ислам Республикасынын ага таңууланган согушка жана кысымдарга карата позициясын кеңири түшүндүрүүгө жакшы мүмкүнчүлүк түздү. Анын сөзүндө АКШнын бир тараптуу саясаттары сынга алынып, ШКУ көп тараптуу мамилеге тезирээк өтүшү керектиги белгиленди. Ошондой эле АКШнын бир тараптуу аракеттерине, өзгөчө экономикалык тармакта жана доллардын наркын жана үстөмдүгүн төмөндөтүү аракеттерине каршы олуттуу чара көрүү зарылдыгы айтылды.

Бул маселелер менен катар Масуд Пезешкиандын саммитке катышкан жогорку даражалуу жетекчилер менен өткөргөн эки тараптуу жолугушуулары, анын ичинде Россиянын презденти Владимир Путин менен болгон жолугушуусу өзгөчө мааниге ээ болду. Бул жолугушууда, ошондой эле ШКУга мүчө башка өлкөлөрдүн жетекчилери менен болгон сүйлөшүүлөрдөй эле, Путин АКШнын Иранга каршы мыйзамсыз санкцияларына байланыштуу Орусия сөзсүз түрдө Иран Ислам Республикасын колдой турганын жана бул санкциялардын өз максатына жетишине жол бербей турганын белгиледи.

ШКУнун башка мүчөлөрү да ушул багытта ар кандай билдирүүлөрдү жасашты. Мындан тышкары, бул саммитте Ирандын Казакстан, Азербайжан жана Кыргызстан сыяктуу өлкөлөр менен мамилелерин өнүктүрүү маселеси да Пезешкиан менен ШКУга мүчө мамлекеттердин кесиптештеринин ортосунда талкууланды.

Кыргызстандын президенти Садыр Жапаров менен болгон жолугушуу жана эки өлкөнүн өз ара кызматташтыгын мындан ары кеңейтүүнүн мүмкүнчүлүктөрүн талкуулоо да бул саммиттин дагы бир оң жагы болду.

Ал эми экономикалык багытта Ирандын президенти Масуд Пезешкиан сунуштаган үч маанилүү демилге төмөнкүлөрдү камтыйт: «биргелешкен банк түзүү», «камсыздандыруу түзүмүн түзүү» жана «ШКУ уюмуна мүчө мамлекеттердин энергетика тармагындагы мүмкүнчүлүктөрдү кеңири пайдалануу жана кызматташтыкты күчөтүү».

Бул үч сунуш абдан чоң мааниге ээ. Эгер ШКунун катчылыгы бул маселеге көңүл буруп, сунуштарды колдогон уюмга мүчө мамлекеттер бул багытта олуттуу кадамдарга барышса, анда экономикалык тармакта да АКШнын дүйнөдөгү бир тараптуу саясатына каршы турууга мүмкүнчүлүк түзүлөт.

Азыркы учурда дүйнөдө болуп жаткан маанилүү окуялардан улам ШКУнун саммитинин өткөрүлүшү өзгөчө мааниге ээ болду. Алардын катарында АКШнын Перс булуңундагы согуштук аракеттери, Израилдин Батыш Азиядагы кылмыштары, Израилдин коңшу мамлекеттерге, анын ичинде Сирияга жасаган чабуулдары, ошондой эле ар түрдүү өлкөлөрдүн көп тараптуу экономикалык кызматташууга өтүү боюнча сунуштары бар.

Бул сунуштар энергетикалык соода, туризм жана улуттук валюталарды пайдалануу аркылуу банк тармагындагы кызматташтыкты күчөтүү сыяктуу маанилүү багыттарды камтыйт.

Бир тараптуу мамиледен көп тараптуу кызматташтыкка өтүү мезгилинде ШКУнун саммити сыяктуу жыйындардын өткөрүлүшү жана Ирандын бул жолугушууларга активдүү катышуусу келечектеги дүйнөлүк тартипке, өзгөчө аймактагы кырдаалга чечүүчү таасирин тийгизиши мүмкүн.

Автор: ирандык эксперт Мохсен Пакаин

ПоделитьсяTwitterWhatsApp
Tags: иранШКУ
Подпишитесь и получайте новости первыми​
FACEBOOK
INSTAGRAM
YOUTUBE

Тектеш жаңылыктар

Ирандын ТИМ башчысы Омандын султаны менен жолугушту

Ирандын ТИМ башчысы Омандын султаны менен жолугушту

17.11.2026
Израиль маалыматтык өнөктүктүн жардамы менен Иранга каршы психологиялык согуш жүргүзүүдө

Израиль маалыматтык өнөктүктүн жардамы менен Иранга каршы психологиялык согуш жүргүзүүдө

17.11.2026
Кытай, Иран жана Борбор Азиянын кургактагы мейкиндиги

Кытай, Иран жана Борбор Азиянын кургактагы мейкиндиги

17.11.2026
Иран күчтөрү Ормуз кысыгынын үстүнөн америкалык MQ-1 дронун атып түшүрдү

Иран күчтөрү Ормуз кысыгынын үстүнөн америкалык MQ-1 дронун атып түшүрдү

17.11.2026
Евразия өлкөлөрү Ирандын демилгесин колдоду: Исламабадда согушту токтотууга чакырышты

Евразия өлкөлөрү Ирандын демилгесин колдоду: Исламабадда согушту токтотууга чакырышты

17.11.2026
Аракчинин АКШнын коргоо министринин дарегине айткан шылдыңы: Тарыхтан сабак алгыла!

Аракчинин АКШнын коргоо министринин дарегине айткан шылдыңы: Тарыхтан сабак алгыла!

17.11.2026
Иран Ормуз кысыгында дагы эки мунай танкери катуу жарылып, өрттөнгөнүн билдирди

Иран Ормуз кысыгында дагы эки мунай танкери катуу жарылып, өрттөнгөнүн билдирди

16.11.2026
Ормуз кысыгынын чыгышында мыйзам бузган дагы бир танкер минага кабылып, жарылды

Ормуз кысыгынын чыгышында мыйзам бузган дагы бир танкер минага кабылып, жарылды

16.11.2026
Иран тукумсуздукту изилдөө боюнча дүйнөдө төртүнчү орунду ээледи

Иран тукумсуздукту изилдөө боюнча дүйнөдө төртүнчү орунду ээледи

16.11.2026

Биздин Facebook


Eurasia Today

Башкы жаңылыктар

Ирандын ТИМ башчысы Омандын султаны менен жолугушту

Ирандын ТИМ башчысы Омандын султаны менен жолугушту

17.11.2026
Айзенкот: Нетаньяху Израилдин премьер-министри кызматында бир мүнөт да калбашы керек

Айзенкот: Нетаньяху Израилдин премьер-министри кызматында бир мүнөт да калбашы керек

16.11.2026
Эксперт: АКШнын Иранды кургактыктан курчоо аракети ишке ашпай турган план

Эксперт: АКШнын Иранды кургактыктан курчоо аракети ишке ашпай турган план

13.11.2026
АКШда дизель отунунун запасы 23 жылдагы эң төмөнкү деңгээлге түштү

АКШда дизель отунунун запасы 23 жылдагы эң төмөнкү деңгээлге түштү

13.11.2026
2026-жылы Афганистандын университеттерине бир да кыз кабыл алынган эмес: өлкө аял адистерсиз калуу коркунучунда

2026-жылы Афганистандын университеттерине бир да кыз кабыл алынган эмес: өлкө аял адистерсиз калуу коркунучунда

13.11.2026
Пезешкиан: Американын коркутуу жолу менен дипломатия жүргүзүүгө аракет кылып жатканы — уят көрүнүш

Пезешкиан: Американын коркутуу жолу менен дипломатия жүргүзүүгө аракет кылып жатканы — уят көрүнүш

13.11.2026

Валюталар курсу

Экономика

Евразия өлкөлөрү Ирандын демилгесин колдоду: Исламабадда согушту токтотууга чакырышты

Евразия өлкөлөрү Ирандын демилгесин колдоду: Исламабадда согушту токтотууга чакырышты

17.11.2026
Кытайдан Кыргызстанга күйүүчү майдын алгачкы партиясы темир жол аркылуу жеткирилди

Кытайдан Кыргызстанга күйүүчү майдын алгачкы партиясы темир жол аркылуу жеткирилди

28.10.2026
Bloomberg: Хуситтердин чабуулдары Сауд Арабиясынын туризм, транспорт тармагына жана инвестициялык планына сокку урду

Bloomberg: Хуситтердин чабуулдары Сауд Арабиясынын туризм, транспорт тармагына жана инвестициялык планына сокку урду

28.10.2026
Өкмөт күйүүчү-майлоочу майларды субсидиялоону 31-декабрга чейин улантат. Андан кийин эмне болот?

Өкмөт күйүүчү-майлоочу майларды субсидиялоону 31-декабрга чейин улантат. Андан кийин эмне болот?

27.10.2026
Иран менен Пакистандын чек арасында банктык жана бажылык чектөөлөрдөн улам жүк ташуу токтотулду

Иран менен Пакистандын чек арасында банктык жана бажылык чектөөлөрдөн улам жүк ташуу токтотулду

24.10.2026
АКШнын Иран экономикасынын кыйрашы тууралуу билдирүүсү чындыкка дал келбейт

АКШнын Иран экономикасынын кыйрашы тууралуу билдирүүсү чындыкка дал келбейт

19.10.2026
Eurasia Today @eurasiatoday_ru
214 подписчиков

Новости, аналитика и репортажи: Иран, Центральная Азия, Россия. Сложное — просто, важное — интересно.

Подписаться в Telegram
  • Башкы
  • Борбор Азия
  • Дүйнө
  • Илим
  • Коом
  • Маданият
  • Саясат
  • Экономика
  • Дин
  • Спорт
  • Туризм
  • Сүрөт
  • Видео
© 2023 Eurasiatoday.
Бардык укуктар корголгон.
Сайттын эски версиясы

"EURASIA TODAY" сайтынын материалдарын колдонуу жана көчүрүү булакка шилтеме берүү аркылуу гана мүмкүн. Текст, фото, аудио жана видеоматериалдарды пайдалануу редакциянын макулдугу менен гана ишке ашырылат.

No Result
View All Result
  • Башкы
  • Саясат
  • Экономика
  • Коом
  • Борбор Азия
    • Кыргызстан
    • Казакстан
    • Өзбекстан
    • Түркмөнстан
    • Тажикстан
  • Дүйнө
    • Америка
    • Европа
    • Азия
    • Батыш Азия
    • Россия
  • Маданият
  • Илим
  • Туризм
  • Дин
  • Спорт
  • Биз тууралуу

"EURASIA TODAY" сайтынын материалдарын колдонуу жана көчүрүү булакка шилтеме берүү аркылуу гана мүмкүн. Текст, фото, аудио жана видеоматериалдарды пайдалануу редакциянын макулдугу менен гана ишке ашырылат.