Казакстанда айылдардын санын кыскарууну улантууда. 2025-жылдын ичинде эле алардын саны 83кө азайып, жалпы саны болжол менен 6,1 миңге түштү. Бул тууралуу Улуттук статистика бюросунун маалыматына таянып, Orda.kz кабарлады.
Бул жаңы тенденция эмес — айылдар акыркы 25 жылдай убакыттан бери жоголуп келет. Акыркы жылдары бул процесс кыйла тездеди, деп жазышат Биринчи кредиттик бюронун эксперттери. Эгер 2020–2022-жылдары 46 айыл жоюлса, 2023–2025-жылдары алардын саны 199га жеткен. Жалпысынан байкоо жүргүзүлгөн мезгил ичинде өлкө болжол менен 1,8 миң айылдык калктуу конушун жоготту.
2025-жылдагы кыскарууда негизги ролду үч түндүк аймак — Түндүк Казакстан, Акмола жана Павлодар облустары ойноду. Жалпы азаюунун болжол менен 80%ы ушул аймактарга туура келди. Бул жерлерде 68 айыл жоюлуп, бир гана жаңы айыл — Акмола облусунун Целиноград районунда, Астанага жакын жайгашкан Нурлы айылы түзүлгөн.
2021-жылдагы эл каттоонун маалыматтарына ылайык, жоюлган 68 айылда болгону 1,5 миң адам жашаган — бул 2009-жылга салыштырмалуу 4,4 эсеге аз. Эң ири айыл болуп Акмола облусундагы Красносельское айылы саналган, анда 74 адам жашаган. Ошол эле учурда 68 айылдын 62синде калктын саны 50 адамдан ашкан эмес. Дээрлик бош айылдар да болгон. Павлодар облусундагы Малая Парамоновка айылында таптакыр тургундар катталган эмес. Ал эми Түндүк Казакстан облусундагы Мирный жана Калиновка айылдарында тиешелүүлүгүнө жараша бир жана эки адам жашаган.
Жоюунун негизги себеби түшүнүктүү — калктын аздыгы. Мыйзамга ылайык, эгерде үч жыл бою калктын саны 50 адамдан аз болсо, калктуу конуш жоюлушу мүмкүн. Адатта мындай учурда айыл реестрден чыгарылып, жакынкы ири калктуу конушка кошулат. Формалдуу түрдө чечим тургундардын жыйынында алардын пикири эске алынып кабыл алынат.
Эксперттер белгилешкендей, айылдардын массалык түрдө жабылышы өлкөдө дээрлик эч ким жашабаган калктуу конуштар дагы эле көп экенин көрсөтөт. Негизги себеп — шаарларга көчүү.
Өткөн жылдын жыйынтыгы боюнча айыл калкы Алматы, Атырау жана Маңгыстау облустарында гана көбөйгөн. Калган аймактарда айылдар бошоп калууну улантууда.



















