Eurasiatoday
Шаршемби, 18-Ноябрь, 2026
KG | RU | KZ
  • Башкы
  • Саясат
  • Экономика
  • Коом
  • Борбор Азия
    • Кыргызстан
    • Казакстан
    • Өзбекстан
    • Түркмөнстан
    • Тажикстан
  • Дүйнө
    • Америка
    • Европа
    • Азия
    • Батыш Азия
    • Россия
  • Маданият
  • Илим
  • Туризм
  • Дин
  • Спорт
  • Биз тууралуу
No Result
View All Result
  • Башкы
  • Саясат
  • Экономика
  • Коом
  • Борбор Азия
    • Кыргызстан
    • Казакстан
    • Өзбекстан
    • Түркмөнстан
    • Тажикстан
  • Дүйнө
    • Америка
    • Европа
    • Азия
    • Батыш Азия
    • Россия
  • Маданият
  • Илим
  • Туризм
  • Дин
  • Спорт
  • Биз тууралуу
No Result
View All Result
Eurasiatoday
KG | RU | KZ
No Result
View All Result

«Кумтөр» кени жана «Камеконун» келиши

  • Аналитика
  • 10.04.2023 00:23

Loading

Тема боюнча

Аскар Акаевге “Орусиянын илимине эмгек сиңирген ишмер” наамы ыйгарылды

Аскар Акаевге “Орусиянын илимине эмгек сиңирген ишмер” наамы ыйгарылды

25.01.2025

Кумтөр алтын кени негизинен Советтер Союзунун убагында 1978-жылы эле геологдор тарабынан изилденип табылган экен.

Айрым маалыматтарга караганда бул кенди СССРдин бийлиги 2005-жылдары иштетүүнү пландаштырыптыр. Тилекке каршы, Союз урагандан кийин ар бир республика өзүнүн арбайын тарта баштаганда, экономикалык кризистин алдын алуу үчүн Кумтөр кенин иштетүү каралган. Бул уникалдуу кен. Ал дүйнө жүзүндөгү жетинчи эң ири кендердин бирине кирет. Кендин запасы боюнча СССРдин аймагында үчүнчү орунда турган.

 

716 тонна алтын запасы бар кенди иштетүү боюнча инвесторлорду тратууда ошол учурдагы “Легендарлуу” парламенттин трибунасында бир топ талаш-тартыш пикирлер жаралганы эсибизде. Андагы депутат Дастан Сарыгулов канадалык “Камеко” компаниясынын келишине ачыктан-ачык каршы чыгып, Жогорку Кеңеште англиялык компанияны жактаганы коомчулукка маалым. Айтор, канчалык кайчы пикирлер жаралбасын Кумтөр алтын кенин иштетүүгө Канаданын “Камеко” компаниясы ишеним алганын аргасыз моюнга алышыбыз керек.

Албетте, бул кандай компания? Кайдан” Ким алып келди? деген собол жаралары турган иш. Ошол учурда ири держава СССРден бөлүнүп чыккан Орто Азия республикалары пландуу экономикадан жаңыдан рыноктук чарба жүргүзүүгө өтө баштаган шарттан пайдаланып, еврейлердин кээ бир шылуун “десанттары” биздин регионго келе баштаган окшойт. Анткени, кыргыз алтынын өз алтынындай чет өлкөгө ташыган еврей улутундагы Борис Бирштейн Кыргызстанга келгенге чейин КМШ өлкөлөрүнүн Украина, Россия, Казакстан жана Өзбекстанга да барышы, ал жактан куулуп чыкканы сөзүбүздү айкындап турат. Арийне Бирштейн кошуна өлкөлөрдөн кубаланганы менен, ал Кыргызстанга келгенде жылуу-жумшак кабыл алынышы таңданууну жаратпай койбойт.

Мунун да жөнү бар. Себеби, дүйнөлүк масштабдагы залкар жазуучу Чыңгыз Айтматовдун уулу Санжар Айтматов 1992-жылы “Сиабеко” фирмасынын башчысы Борис Бирштейн мырзаны Президент Аскар Акаевге тааныштырган. Ошентип, кошуна өлкөлөрдүн Президенттери жанына жолотпогон эл аралык деңгээлдеги аферист Б. Бирштейн мырза А. Акаевдин мамлекеттик кеңешчиси деген бийик даражага ээ болуп, Ак үйдүн 7-кабатынан кабинет берилип, өзгөчө сыйга бөлөнөт.

Арадан көп өтпөй Кыргызстандын энчисиндеги 1801 килограмм алтынды Б. Бирштейн эч кандай бажы жана башка төлөмдөрүн төлөбөй менчик самолету менен ташып кеткени жамы журттун эсинде болсо керек. Ошондогу “Легендарлуу” парламенттин депутаттары канча алтын ташылып кеткендиги жөнүндө сураганда, андагы “Кыргызалтындын” президенти, Жогорку Кеңештин депутаты Дастан Сарыгулов, “тараза жок болуп калып, көз божомолу менен эсептегенбиз” деп айткан жайы бар экен. Бул эмне деген кайдыгерлик?! Кыргыз элинин байлыгын көз болжол менен чет өлкөгө айдаган ал кандай жетекчи? Убагында муну тактап эч ким сураган эмес. Кыргыз алтынын белгисиз жактарга алып кетүүдө Санжар Айтматовдун да салымы чоң экендиги талашсыз.

Тилекке каршы, Президент А. Акаев эл энчи болгон алтынга карата жеке кызыкчылыгы болгондугунан улам, Б. Бирштейн, С. Айтматов жана башка тийиштүү адамдарга чара көрүүнүн ордуна улуу балээден унчукпай кутулуп кеткен.

Балким, Аскар Акаев Чыңгыз Айтматовдун сөзүн эки кылууга аргасы болгон эмес. Анткени, А. Масалиев, А. Жумагулов жана Ж. Аманбаевдер Президенттикке талапкерлиги коюп өтпөй калганда, Чыңгыз Айтматовдун сунушу менен Москвада СССР Жогорку Советинин депутаты болуп иштеп жүргөн Аскар Акаевди түн ичинде чакырып келишип, эртеси Президенттикке шайлашпады беле. Чындыгында күтүүсүз иш болгон. Акаевдин чарба, өндүрүш жаатында жетекчи катары таптакыр тажрыйбасы жок эле да. Бирок, ошого карабастан Президент болуп шайланган. Мында Чыңгыз Айтматовдун салымы чоң болгон. Ошондуктан Акаев Айтматовдун алдында өмүр боюу чөгөлөп, карыздар болгону чындыр?

Мүмкүн Чыңгыз Айтматов менен Санжар Айтматовдун сунушунан улам, эч нерсени иликтебей, тактабастан “Сиабеконун” башчысы Борис Бирштейнди алып келишсе, ошого макул болгондур? Кийин Акаевдин деле “дээринде” бар окшойт, ал дагы алтынга арбалып, эл ишенимин аткан ажолугун унутуп, элдин байлыгын “жеп-ичүүдөн” кайра тартпай, дүйнөдөгү ири кендердин бири болгон “Кумтөр” алтын кенин ит бекер канадалык шылуун еврейлердин колуна кармата бергендиги үчүн элдин убалына калды десем жаңылышпаймын.

Элибиздин дагы бир мыкты уулдарынын бири ошол убактагы Премьер-министр Насирдин Исанов “Кумтөр” долбоору боюнча Канадалык ишкерлер менен келишим түзгөнгө каршылардан экенин билчү элек. Бирок, бул адам автоавариядан делип, табышмактуу өлүмгө дуушар болгон.

Эми “Камеко” компаниясынын таржымалына көз жүгүртсөк, бул дүйнөдөгү уранды иштетүү боюнча 2-орунду ээлеген ишкана экен. Ал эч качан алтын өндүрүшү менен иштебептир. Бирштейндин “Сиабеко” фирмасынын шарапаты менен келген “Камеко” компаниясы Акаевдик бийликтин коюнуна кирип, Кумтөр алтын кенин иштетүүгө жан талашкан. Тагыраак айтканда, “Сиабеко” менен “Камеко” эже-сиңди десек жарашат.

“Камеко” дейбизби, Бирштейн дейбизби, алардын шылуундугун ушундан билиңиз, алтын өндүрүшү боюнча бир күн иштебеген компания эч кандай тендерге катышпай жападан-жалгыз өзү кыргыз мыйзамын тебелеп-тепсеп, Кыргызстандын Өкмөтүн “сатып алып” келишим түзгөн.

Жогорку Кеңештин экс-вице-спикери

Кубанычбек Исабековдун

“Кумтөрдөгү “алтын” мафия” аттуу китебинен.

ПоделитьсяTwitterWhatsApp
Tags: Аскар АкаевКумтор
Подпишитесь и получайте новости первыми​
FACEBOOK
INSTAGRAM
YOUTUBE

Тектеш жаңылыктар

Кыргызстандагы Март ыңкылабына 20 жыл. Эмнелер эсте?

Кыргызстандагы Март ыңкылабына 20 жыл. Эмнелер эсте?

25.03.2025
Аскар Акаевге “Орусиянын илимине эмгек сиңирген ишмер” наамы ыйгарылды

Аскар Акаевге “Орусиянын илимине эмгек сиңирген ишмер” наамы ыйгарылды

25.01.2025
Акаев: 2005-жылы болгон Кыргызстандагы төңкөрүштү АКШ кылмыштуу жол менен демилгелеген

Акаев: 2005-жылы болгон Кыргызстандагы төңкөрүштү АКШ кылмыштуу жол менен демилгелеген

11.11.2024
Жогорку Кеңеш А. Акаевдин экс-президент макамын кайтаруудан баш тартты

Жогорку Кеңеш А. Акаевдин экс-президент макамын кайтаруудан баш тартты

25.09.2024
Аскар Акаевдин өтүнүчүн Жогорку Кеңеш канааттандырабы?

Аскар Акаевдин өтүнүчүн Жогорку Кеңеш канааттандырабы?

06.09.2024
Президент Аскар Акаевдин айланасындагы маселе боюнча комментарий берди

Президент Аскар Акаевдин айланасындагы маселе боюнча комментарий берди

06.09.2024
К.Исабеков:«Кумтөрдү улутташтырууда улуттук негизде уттук, бирок капиталдан куру калдык…»

К.Исабеков:«Кумтөрдү улутташтырууда улуттук негизде уттук, бирок капиталдан куру калдык…»

04.02.2024
Садыр Жапаров: Эгер Бакиев ырайым сурап кайрылса, ырайым бергенге, же баш тартканга укугум бар

Садыр Жапаров: Эгер Бакиев ырайым сурап кайрылса, ырайым бергенге, же баш тартканга укугум бар

04.02.2024
К. Исабеков: «Кумтөрдү улутташтырууда улуттук негизде уттук, бирок капиталдан куру калдык…»

К. Исабеков: «Кумтөрдү улутташтырууда улуттук негизде уттук, бирок капиталдан куру калдык…»

04.02.2024

Биздин Facebook


Eurasia Today

Башкы жаңылыктар

Иран Бахрейндеги АКШнын радардык системасына үчүнчү жолу дрон менен сокку урду

Иран Бахрейндеги АКШнын радардык системасына үчүнчү жолу дрон менен сокку урду

18.11.2026
АКШ Иранга каршы согушта мөөнөтү өтүп кеткен ок-дарыларды колдонгонун моюндады

АКШ Иранга каршы согушта мөөнөтү өтүп кеткен ок-дарыларды колдонгонун моюндады

18.11.2026
Ирандын ТИМ башчысы Омандын султаны менен жолугушту

Ирандын ТИМ башчысы Омандын султаны менен жолугушту

17.11.2026
Айзенкот: Нетаньяху Израилдин премьер-министри кызматында бир мүнөт да калбашы керек

Айзенкот: Нетаньяху Израилдин премьер-министри кызматында бир мүнөт да калбашы керек

16.11.2026
Эксперт: АКШнын Иранды кургактыктан курчоо аракети ишке ашпай турган план

Эксперт: АКШнын Иранды кургактыктан курчоо аракети ишке ашпай турган план

13.11.2026
АКШда дизель отунунун запасы 23 жылдагы эң төмөнкү деңгээлге түштү

АКШда дизель отунунун запасы 23 жылдагы эң төмөнкү деңгээлге түштү

13.11.2026

Валюталар курсу

Экономика

ЭВФ Борбор Азия өлкөлөрүнө акча-кредит саясатын катаалдаштырууну сунуштады

ЭВФ Борбор Азия өлкөлөрүнө акча-кредит саясатын катаалдаштырууну сунуштады

18.11.2026
Евразия өлкөлөрү Ирандын демилгесин колдоду: Исламабадда согушту токтотууга чакырышты

Евразия өлкөлөрү Ирандын демилгесин колдоду: Исламабадда согушту токтотууга чакырышты

17.11.2026
Кытайдан Кыргызстанга күйүүчү майдын алгачкы партиясы темир жол аркылуу жеткирилди

Кытайдан Кыргызстанга күйүүчү майдын алгачкы партиясы темир жол аркылуу жеткирилди

28.10.2026
Bloomberg: Хуситтердин чабуулдары Сауд Арабиясынын туризм, транспорт тармагына жана инвестициялык планына сокку урду

Bloomberg: Хуситтердин чабуулдары Сауд Арабиясынын туризм, транспорт тармагына жана инвестициялык планына сокку урду

28.10.2026
Өкмөт күйүүчү-майлоочу майларды субсидиялоону 31-декабрга чейин улантат. Андан кийин эмне болот?

Өкмөт күйүүчү-майлоочу майларды субсидиялоону 31-декабрга чейин улантат. Андан кийин эмне болот?

27.10.2026
Иран менен Пакистандын чек арасында банктык жана бажылык чектөөлөрдөн улам жүк ташуу токтотулду

Иран менен Пакистандын чек арасында банктык жана бажылык чектөөлөрдөн улам жүк ташуу токтотулду

24.10.2026
Eurasia Today @eurasiatoday_ru
215 подписчиков

Новости, аналитика и репортажи: Иран, Центральная Азия, Россия. Сложное — просто, важное — интересно.

Подписаться в Telegram
  • Башкы
  • Борбор Азия
  • Дүйнө
  • Илим
  • Коом
  • Маданият
  • Саясат
  • Экономика
  • Дин
  • Спорт
  • Туризм
  • Сүрөт
  • Видео
© 2023 Eurasiatoday.
Бардык укуктар корголгон.
Сайттын эски версиясы

"EURASIA TODAY" сайтынын материалдарын колдонуу жана көчүрүү булакка шилтеме берүү аркылуу гана мүмкүн. Текст, фото, аудио жана видеоматериалдарды пайдалануу редакциянын макулдугу менен гана ишке ашырылат.

No Result
View All Result
  • Башкы
  • Саясат
  • Экономика
  • Коом
  • Борбор Азия
    • Кыргызстан
    • Казакстан
    • Өзбекстан
    • Түркмөнстан
    • Тажикстан
  • Дүйнө
    • Америка
    • Европа
    • Азия
    • Батыш Азия
    • Россия
  • Маданият
  • Илим
  • Туризм
  • Дин
  • Спорт
  • Биз тууралуу

"EURASIA TODAY" сайтынын материалдарын колдонуу жана көчүрүү булакка шилтеме берүү аркылуу гана мүмкүн. Текст, фото, аудио жана видеоматериалдарды пайдалануу редакциянын макулдугу менен гана ишке ашырылат.