Жылына 1,2 миллион тонна цемент кубаттуулугу бар жаңы заводду 17 айдын ичинде куруу пландаштырылууда.
23-июнда Тажикстандын президенти Эмомали Рахмон жана Мажлиси Милли Мажлиси Олинин (Парламент) төрагасы жана Душанбе шаарынын мэри Рустам Эмомали Варзоб районунда жаңы цемент заводунун курулушун башташты.

Президенттин басма сөз кызматынын маалыматы боюнча, долбоор 2026-жылдын 28-майында өкмөттүн жыйынында кабыл алынган өлкөдө жылына жалпы кубаттуулугу 6 миллион тонна болгон төрт жаңы цемент заводун куруу боюнча президенттин буйругуна ылайык ишке ашырылууда.
“Душанбе цемент” ЖЧКсы жаңы заводду Харангони-Боло айылынын түштүк бөлүгүндө болжол менен 18 гектар аянтта курат. Ишке киргизүү 17 айдын ичинде пландаштырылууда.

Долбоорго ылайык, заводдун кубаттуулугу күнүнө 3300 тонна цемент же жылына болжол менен 1,2 миллион тонна цементти түзөт. Өндүрүш чийки затты кайра иштетүүдөн баштап, даяр продукцияны таңгактоого чейинки бүтүндөй циклди камтыйт.
Курулуш этабында 1150дөн ашык жумушчуну жумушка алуу пландаштырылууда, ал эми завод ишке киргенден кийин 1000ден ашык туруктуу жумуш орундары түзүлөт.

Курулуш иштери, техника, технология, жабдуулар жана башка зарыл материалдар ички инвестициялар менен жүргүзүлөт.

Жабдуулар эл аралык өнөр жай курулушуна адистешкен кытайлык SINOMA компаниясы менен биргеликте жеткирилет жана орнотулат.
Завод эл аралык сапат жана экологиялык коопсуздук стандарттарына жооп берет жана чийки зат кендеринин жанында жайгашкан.

Эскерте кетсек, 28-майда өткөн өкмөттүк жыйында цементтин баасынын өсүшү жана ички рынокто сунуштун үзгүлтүккө учурашы учурунда Эмомали Рахмон өлкөнүн ар кайсы аймактарында алдыдагы эки-үч жылдын ичинде жалпы кубаттуулугу жылына болжол менен 6 миллион тонна болгон төрт жаңы цемент заводун курууга буйрук берген.
Ошол учурда өлкөдө цемент өндүрүшүнүн 2014-жылдагы 300 000 тоннадан жылына 5 миллион тоннадан ашыкка чейин көбөйүшүнө карабастан, рынок продукциянын жетишсиздигине жана баалардын өсүшүнө туш болуп жатканы белгиленген.
Көрсөтүлгөн себептерге ишканалардын ортосундагы координациянын жетишсиздиги, өндүрүштүк кубаттуулуктун толук пайдаланылбашы, рынокту начар көзөмөлдөө жана ортомчулардын ишмердүүлүгү кирген.
Жаңы заводдордун курулушу цемент өндүрүшүн эки эсеге көбөйтүп, ички суроо-талапты толугу менен канааттандырып, болжол менен 5000 жумуш ордун түзөт деп күтүлгөн.
Цемент парадоксу
Цементтин жетишсиздиги жана баасынын кескин жогорулашынын шартында тажик бийлиги тармактын кубаттуулугун эки эседен ашык көбөйтө турган жаңы заводдорду курууну пландаштырып жатат. Бирок негизги суроо – бул рынок көйгөйүн чечеби же өлкө кайрадан экологиялык жана адамдардын ден соолугуна кесепеттери бар тез өнөр жай өсүшү үчүн акча төлөйбү.
Тажикстан алдыдагы эки-үч жылдын ичинде төрт жаңы цемент заводун куруп, ишке киргизүүнү пландаштырууда. Алардын жалпы кубаттуулугу жылына болжол менен 6 миллион тонна цементти түзөт деп күтүлүүдө. Бийлик жаңы заводдор өндүрүштү эки эсеге көбөйтүп, ички суроо-талапты толугу менен канааттандырып, бааларды турукташтырып, болжол менен 5000 жумуш ордун түзөт деп күтүүдө.
Бул буйрук өлкөнүн дээрлик бардык аймактарында цементтин кескин жетишсиздиги жана баалардын өсүшүнүн фонунда чыгарылган.
Бир караганда, чечим логикалуу көрүнөт: эгерде цемент жетишсиз болсо, анда дагы көп өндүрүү керек. Андан тышкары, цемент турак жайларды, жолдорду, мектептерди, ооруканаларды, өнөр жай объектилерин жана башка инфраструктураны куруу үчүн негизги материал болуп саналат. Бул рыноктогу ар кандай үзгүлтүк курулуш чыгымдарына жана акырында жарандардын капчыгына тез таасир этет.
Бирок бул логиканын кемчилиги бар.
Акыркы 10-15 жылдын ичинде Тажикстан импорттук цементке көз каранды өлкөдөн ири өндүрүүчү жана экспорттоочу өлкөгө айланды. Өлкө 2009-жылы болжол менен 252 000 тонна цемент, ал эми бир жылдан кийин дээрлик 384 000 тонна цемент өндүрсө, бүгүнкү күндө жылына бир нече миллион тонна цемент өндүрөт. Бул мезгилде тармактын жалпы кубаттуулугу жылына 5 миллион тоннадан ашты. Бирок, 2026-жылдын жазында рынок мындай кубаттуулук менен сөзсүз боло турган нерсеге туш болду: цемент базарлардан жоголуп баратат, жеткирүүлөр үзгүлтүксүз жүрбөйт жана айрым аймактарда бир каптын баасы 80–90 сомониге жетет.

Жакында болгон цементтин жетишсиздиги тынчсыздандыруучу белги. Бирок бул Тажикстанга жаңы заводдор тез арада керек экенин автоматтык түрдө далилдебейт. Тескерисинче, ал тургай ири өндүрүш базасы ачык рыноксуз, так пландаштыруусуз, ортомчуларды көзөмөлдөөсүз, туруктуу логистикасыз жана сезондун туу чокусунда артыкчылыктуу ички камсыздоосуз натыйжасыз иштей аларын көрсөтүп турат.
Жаңы объектилерди куруу бир нече шарттарда гана акталышы мүмкүн: эгерде узак мөөнөттүү муктаждык далилденсе, эгерде заводдор катуу экологиялык стандарттарга ылайык иштесе, эмиссия маалыматтары ачык-айкын болсо жана ички баалар жөн гана экспорттук потенциалды жогорулатуунун ордуна, чындыгында арзаныраак болуп калса.
Болбосо, өлкө цементтин көлөмү барган сайын көбөйүп, бирок жарандар дагы эле көбүрөөк төлөп жаткан кырдаалга туш болуу коркунучунда турат; заводдордун саны көбөйүп, бирок аба булганбаган бойдон калууда; экспорттук статистика жакшырып, бирок экологиялык чыгымдар ички бойдон калууда.
Тажикстанга цемент керек. Бирок андан да маанилүүсү, ага тонналарды жана жумуш орундарын гана эмес, абаны, адамдын ден соолугун, сууну, топуракты жана келечектеги чыгымдарды да эске алган өнөр жай саясаты керек. Анткени арзан цемент өлкө өзүнүн чыныгы баасын бир нече жылдан кийин гана көрсө, абдан кымбат болуп чыгышы мүмкүн.
Булак: https://asiaplus.news/2026/06/23/v-rajone-varzob-nachalos-stroitelstvo-novogo-czementnogo-zavoda/



















