Жамааттык коопсуздук келишим уюмунун (ЖККУ) Бириккен штабынын башчысы Андрей Сердюковдун Түштүк Кавказдагы кырдаал боюнча соңку билдирүүлөрү оптимизмге үндөбөйт. Алар дагы бир жолу Москва үчүн бул стратегиялык маанилүү аймак көңүл буруунун предмети болуп калаарын көрсөттү.
Айрыкча, Сердюков Батыштын таасири күчөп баратканын мисал келтирип, Түштүк Кавказдагы оор кырдаалга олуттуу тынчсыздануусун билдирди.
«Карама-каршылыктардын жогорку деңгээли өзгөчө кооптонууну жаратат, бул биринчи кезекте чечилбеген аймактык маселелер жана Батыштын Закавказьедеги таасирин күчөтүү ниети менен байланыштуу», – деди ЖККУнун штаб башчысы.

Сердюковдун билдирүүсүнөн Орусия Арменияга өз оюн жеткирүүгө аракет кылып жатканы айкын көрүнүп турат. Москва мурдагы жакын союздашынын Батышка жасаган мамилесине кайрадан нааразы экенин көрсөтүүдө. Мындан тышкары, ал Армения менен Азербайжандын ортосундагы жаңжалдын натыйжасында аймакта АКШ сыяктуу жаңы державалар пайда болушу мүмкүн экенин кыйытты.
Жакында эле Армения АКШ менен мамилесин стратегиялык өнөктөштүккө көтөрүү ниетин билдирип, бул Москванын көңүлүн бурбай койгон жок. Орусия Армения Түштүк Кавказ чөлкөмүндө өз кызыкчылыктарын көздөгөн АКШ менен Франциядан аскердик жардам алып жатканына тынчсыздануусун билдирди.
Москва үчүн Арменияны өз таасиринде кармап туруу жана Түштүк Кавказда региондон тышкаркы күчтөрдүн пайда болушуна жол бербөө абдан маанилүү. Орусия Батыштын Арменияны активдүү куралдандырышы аймакта жаңы жаңжалга алып келиши мүмкүн экенин түшүнөт. Ал эми Украинада жүрүп жаткан согушту эске алганда, анын чек арасына жакын жерде чыңалуунун жаңы булагы Орусиянын кызыкчылыгына туура келбейт.
Армения менен Азербайжандын сүйлөшүүлөрүнүн 2020-2022-жылдар аралыгында түзүлгөн үч тараптуу макулдашууларга ылайык жүргүзүлүшү да Москва үчүн маанилүү. Россиянын Тышкы иштер министрлигинин басма сөз катчысы Мария Захарова жакында брифингде бул позицияны ырастап, Армения, Орусия жана Азербайжандын лидерлери 2020-2022-жылдары жетишилген үч тараптуу келишимдерге шек келтирүү аракети өтө кооптуу экенин айтты.

«Биз тараптарды бул маселени чечүүгө үндөп жатабыз, бирок, өзүңүздөр түшүнгөндөй, актуалдуу маселелер боюнча жетишилген макулдашуулар ишке ашмайынча, муну ишке ашыруу бир топ кыйын», – деди Захарова.
Башкача айтканда, Москва Арменияга жана анын батыштык өнөктөштөрүнө Орусиянын ортомчулугу менен жетишилген макулдашуулар бирден-бир мүмкүн экенин жана армян-азербайжан элдешүүсүнүн негизин түзүүнү улантууда.

Захарованын айтымында, макулдашуулар Баку менен Еревандын ортосундагы мамилелерди нормалдаштыруунун бардык негизги багыттарын камтыйт. «Бул макулдашуулар Баку менен Еревандын ортосундагы мамилелерди нормалдаштыруунун бардык негизги багыттарын камтыйт, анын ичинде тынчтык келишимин иштеп чыгуу, чек араны делимитациялоо, демаркациялоо, аймактагы транспорттук коммуникацияларга бөгөт коюу жана байланыштарды өнүктүрүү, жарандык коом аркылуу байланыштарды өнүктүрү», – деди Орусиянын Тышкы иштер министрлигинин расмий өкүлү.
Үстүбүздөгү жылдын март айында Орусиянын тышкы иштер министри Сергей Лавров Анталияда өткөн III Дипломатиялык форумдагы брифингде Азербайжан үч тараптуу билдирүүдө чагылдырылган маселелерди чечүүгө умтулуусун дагы бир жолу ырастай турганын ачык айткан.

«Биз азербайжандык кесиптештерибиз менен тынымсыз диалогдобуз жана алар Азербайжан, Армения жана Орусиянын үч тараптуу билдирүүсүндө чагылдырылган маселелерди чечүүгө ынтызар экендиктерин ырасташат», – деген ал жана Азербайжан менен Армениянын ортосундагы мамилелердин өнүгүүсү анын кандай болушуна байланыштуу экенин кошумчалап. Макулдашуулар, анын ичинде өлкөлөрдүн жетекчилеринин бул макулдашуулар боюнча өздөрүнүн милдеттенмелерин аткаруусу.
Москванын Арменияга карата экономикалык рычагдары бар, керек болсо аны колдоно алат. Кошумчалай кетсек, россиялык тарап Ереванга тышкы саясаттагы өзгөрүү Украинадагыдай кырдаалга алып келиши мүмкүн экенин маал-маалы менен эскертип турат.
Бирок учурда Армениянын батышчыл саясатын кайра карап чыгуу ыктымалы аз. Бирок өлкөнүн ЖККУдан дагы эле чыга электиги Москванын Ереванга карата “жумшак күчү” дагы эле натыйжалуу иштеп жатканын айгинелейт. Эгерде Москва бардык кысым рычагдарын колдонсо эмне болору, ачык эле көрүнүп турат.
Булак: Calibre.Az



















