Eurasiatoday
Шейшемби, 17-Ноябрь, 2026
KG | RU | KZ
  • Башкы
  • Саясат
  • Экономика
  • Коом
  • Борбор Азия
    • Кыргызстан
    • Казакстан
    • Өзбекстан
    • Түркмөнстан
    • Тажикстан
  • Дүйнө
    • Америка
    • Европа
    • Азия
    • Батыш Азия
    • Россия
  • Маданият
  • Илим
  • Туризм
  • Дин
  • Спорт
  • Биз тууралуу
No Result
View All Result
  • Башкы
  • Саясат
  • Экономика
  • Коом
  • Борбор Азия
    • Кыргызстан
    • Казакстан
    • Өзбекстан
    • Түркмөнстан
    • Тажикстан
  • Дүйнө
    • Америка
    • Европа
    • Азия
    • Батыш Азия
    • Россия
  • Маданият
  • Илим
  • Туризм
  • Дин
  • Спорт
  • Биз тууралуу
No Result
View All Result
Eurasiatoday
KG | RU | KZ
No Result
View All Result

АКШнын армиясы терең кризисти баштан кечирүүдө

  • Америка
  • 04.09.2026 15:39

Loading

Акыркы жумаларда америкалык аскерлер Коргоо министрлигиндеги пикир келишпестиктерге, жогорку даражалуу командирлердин кызматтан кетишине жана курал-жарак запастарынын азайып баратканына байланыштуу тынчсызданууларга туш болушту. Бул Вашингтон аскердик операцияларга түздөн-түз кеткен чыгымдардан да кеңири көйгөйгө туш болгонун көрсөтүп турат.

Ак үй менен аскер жетекчилигинин ортосундагы пикир келишпестиктер Дональд Трамптын биринчи президенттик мөөнөтүндө да болгон. Бирок Washington Post басылмасынын маалыматына караганда, Трамптын азыркы администрациясынын тушунда командачылык түзүмүндөгү өзгөрүүлөрдүн жана чыңалуунун деңгээли буга чейин болуп көрбөгөндөй. 20дан ашык жогорку даражалуу офицердин кызматтан бошотулушу жана ондогон командирлердин кызматтык өсүүсүнүн токтотулушу АКШнын куралдуу күчтөрүндөгү командачылык түзүмүнүн туруктуулугуна байланыштуу кооптонууларды жаратты.

Бул өзгөчө маанилүү, анткени АКШнын куралдуу күчтөрү Жакынкы Чыгыштагы узакка созулган жана кымбатка турган согушка да тартылган. АКШнын кургактагы аскерлер министри Дэн Дрисколлдун кызматтан кетиши бул чыңалуунун акыркы белгилеринин бири болду. Дрисколл АКШнын коргоо министри Пит Хегсет менен пикир келишпестиктер күчөгөндөн улам кызматынан кетти. Эки аткаминердин ортосундагы пикир келишпестиктер жеке же административдик гана мүнөздө болбостон, аскердик командачылыкты башкаруунун принциптерине жана куралдуу күчтөрдүн жогорку деңгээлдериндеги масштабдуу өзгөрүүлөргө да байланыштуу болгон.

Тема боюнча

ЖМК: Вэнс АКШнын президенттик шайлоого катышуу ниетин 2027-жылы жарыялашы мүмкүн

ЖМК: Вэнс АКШнын президенттик шайлоого катышуу ниетин 2027-жылы жарыялашы мүмкүн

16.11.2026

Бир нече командирдин же саясий ишмердин кызматтан кетиши анчалык маанилүү эмес көрүнүшү мүмкүн. Бирок аскердик түзүмдө командачылыктын туруктуулугу согуштук жөндөмдүүлүктүн бир бөлүгү болуп саналат. Армия — бул жөн гана учактардын, ракеталардын, кемелердин жана танктардын жыйындысы эмес. Командирлердин тажрыйбасы, күчтөрдүн ортосундагы координация жана саясий менен аскердик түзүмдөрдүн ортосундагы ишеним — согуш учурунда көрсөтүлүшү зарыл болгон күчтүн өзү.

Ушул көз караштан алганда, Ирандагы согуш АКШнын куралдуу күчтөрүнө кошумча басым жасады. Албетте, азырынча АКШнын куралдуу күчтөрү «кыйрады» же «алсыз» деп айтууга болбойт. Технология, аскер-аба жана аскер-деңиз күчтөрү, чалгындоо, космостук мүмкүнчүлүктөр жана логистикалык потенциал жагынан АКШ дагы деле дүйнөдөгү эң кубаттуу куралдуу күчтөргө ээ. Бирок көйгөй — дүйнөдөгү эң күчтүү армиянын да ресурстары чексиз эмес. Эң маанилүү чектөөлөрдүн бири — курал-жарак запастары.

Ак үй согушка кеткен түз чыгымдарды болжол менен 37,5 миллиард доллар деп баалады, бирок бул көрсөткүч чыныгы чыгымдардын аз гана бөлүгүн түзөт. Ага колдонулган ок-дарыларды кайра толуктоого, техниканы оңдоого, аскерлерди узак мөөнөткө жайгаштырууга жана аскердик потенциалды калыбына келтирүүгө кеткен чыгымдар киргизилген эмес.

Согуш учурунда АКШ жогорку тактыктагы ок-дарыларынын жана ракеталарды тосуп калуучу системаларынын олуттуу бөлүгүн колдонду. «Пэтриот» ракеталарынын жана абадан коргонуу үчүн колдонулган башка курал-жарактардын запастары азайып баратканы тууралуу маалыматтар америкалык аскерлердин жана АКШнын союздаштарынын тынчсыздануусун күчөттү. Бул маселенин мааниси АКШ Жакынкы Чыгыш үчүн гана курал топтобой турганын эске алганда дагы даана көрүнөт. Вашингтон Европада, Тынч океан аймагында жана дүйнөнүн башка бөлүктөрүндө да аскердик потенциалын сакташы керек. Демек, Жакынкы Чыгышта атылган ар бир ракета-тоскуч жөн гана колдонулган ок-дары эмес, башка бир кризис болгон учурда пайдаланылышы мүмкүн болгон арсеналдын бир бөлүгү болуп саналат.

Дал ушул жерде Ирандагы согуш Американын Кытай жана Орусия менен болгон атаандаштыгына түздөн-түз байланышат. Эгер Жакынкы Чыгыштагы согуш созулуп кетип, АКШ бир нече ай бою аймакта көп сандагы аскерлерин, учактарын, кемелерин, ок-дарыларын жана коргонуу системаларын кармап турууга аргасыз болсо, америкалык куралдуу күчтөрдүн башка кризистерге жооп кайтаруудагы ийкемдүүлүгү төмөндөйт.

Бул көйгөй Американын Азиядагы союздаштары үчүн өзгөчө маанилүү. Чыгыш Азиядагы Вашингтондун союздаштары Американын саясий убадаларына гана эмес, чыныгы кризис жаралган учурда АКШнын карамагында канча учак, кеме, ракета жана ок-дары бар экенине, ошондой эле аларды аймакка канчалык тез жеткире аларына да көңүл бурушат. Демек, аскердик запастардын азайышы саясий көйгөйгө айланышы мүмкүн.

Согуш канчалык узакка созулса, АКШ өзүнүн запастарын калыбына келтирүүгө ошончолук көп ресурс жумшоого аргасыз болот. Бул коргонуу бюджетине болгон басымдын күчөшүн, курал-жаракка берилген буйрутмалардын көбөйүшүн жана айрым запастарды согушка чейинки деңгээлге кайтарууга бир нече жыл талап кылынарын билдирет.

Бирок согуш — бул техника гана эмес, адам ресурстарынын да түгөнүшү. Дүйнөнүн бир нече аймагында согуштук даярдыкты сактоо үчүн АКШнын аскердик түзүмүнө тажрыйбалуу командирлер жана туруктуу баш ийүү системасы керек. Америкалык аскерлер дагы деле согуштук операцияларга катышып жаткан учурда куралдуу күчтөрдүн жогорку деңгээлинде кадрдык масштабдуу өзгөрүүлөрдүн болушу финансылык статистикада өлчөө өтө кыйын болгон кесепеттерге алып келиши мүмкүн. Ошондуктан Ирандагы согуш АКШ үчүн стратегиялык сыноого айланды.

Американын аскердик күчүн көрсөтүшү керек болгон согуш америкалык бийликтин мүмкүнчүлүктөрүнүн чеги тууралуу талкууга айланды. Вашингтон бир эле учурда согуштун баасын, курал-жарак запастарынын азайышын, жеке курамдын жоготууларын, командачылыктын туруктуулугун жана Кытай менен Орусиядан келип чыккан коркунучтарга каршы туруу жөндөмүн эске алууга аргасыз болууда.

Бул Америка өзүнүн аскердик күчүн жоготту дегенди билдирбейт. Тескерисинче, Америка дагы деле эбегейсиз күчкө ээ. Бирок Ирандагы согуш бул күчтүн да чыгымдары жана мүмкүнчүлүктөрү чектелүү экенин көрсөттү. Аскердик күч — бул согушту баштоо жөндөмү гана эмес, аны улантуу, ок-дары запастарын толуктоо, аскерлердин согуштук даярдыгын сактоо жана ошол эле учурда кийинки согушка даяр болуу жөндөмү.

Эгер АКШ бир фронттогу жеңиш үчүн башка багыттардагы потенциалын кыскартууга аргасыз болсо, анда аймактык согуш глобалдык көйгөйгө айланат. Ушул себептен Ирандагы согуштун АКШ үчүн чыныгы кесепеттери бүгүн эмес, бир нече жылдан кийин билиниши мүмкүн. Ошол учурда Вашингтон курал-жарак запастарын калыбына келтирүүгө, жаңы командирлерди даярдоого жана союздаштарына бир эле учурда бир нече кризис менен күрөшүүгө мурдагыдай эле жөндөмдүү экенин далилдөөгө аргасыз болот.

Ирандагы согуш «чексиз америкалык күч» деген түшүнүккө, балким, конкреттүү операциянын жүрүшүндө Американын аскердик күчүнүн өзүнө караганда көбүрөөк шек келтирди. Вашингтон үчүн бул, сыягы, согуштун эң маанилүү стратегиялык кесепеттеринин бири болуп саналат.

ПоделитьсяTwitterWhatsApp
Tags: АКШАКШ армиясы
Подпишитесь и получайте новости первыми​
FACEBOOK
INSTAGRAM
YOUTUBE

Тектеш жаңылыктар

АКШнын авиациялык системасындагы олуттуу мүчүлүштүк: үчүнчү күн катары менен миңдеген каттамдар үзгүлтүккө учурады

АКШнын авиациялык системасындагы олуттуу мүчүлүштүк: үчүнчү күн катары менен миңдеген каттамдар үзгүлтүккө учурады

16.11.2026
ЖМК: Вэнс АКШнын президенттик шайлоого катышуу ниетин 2027-жылы жарыялашы мүмкүн

ЖМК: Вэнс АКШнын президенттик шайлоого катышуу ниетин 2027-жылы жарыялашы мүмкүн

16.11.2026
Кытайдын ТИМи Си Цзиньпин Путин жана Трамп менен жолугушарын ырастады

Кытайдын ТИМи Си Цзиньпин Путин жана Трамп менен жолугушарын ырастады

16.11.2026
Ульянов: Батыш Иран маселесин саясатташтыруу менен МАГАТЭнин бейтараптуулугуна доо кетирди

Ульянов: Батыш Иран маселесин саясатташтыруу менен МАГАТЭнин бейтараптуулугуна доо кетирди

16.11.2026
Иран АКШнын жаңы чабуулуна жооп чектелүү же кыска мөөнөттүү болбой турганын эскертти

Иран АКШнын жаңы чабуулуна жооп чектелүү же кыска мөөнөттүү болбой турганын эскертти

16.11.2026
АКШда байланыш системасындагы мүчүлүштүктөн улам 15 миңден ашуун авиакаттам кечигип же токтотулду

АКШда байланыш системасындагы мүчүлүштүктөн улам 15 миңден ашуун авиакаттам кечигип же токтотулду

14.11.2026
Израиль үчүн роботтор армиясы: Эрик Трамптын катышуусундагы компания Газа тилкесине робот жеткирүү маселесин талкуулаган

Израиль үчүн роботтор армиясы: Эрик Трамптын катышуусундагы компания Газа тилкесине робот жеткирүү маселесин талкуулаган

14.11.2026
АКШда өлкө боюнча бардык учактардын учуусу токтотулду: эмне болду?

АКШда өлкө боюнча бардык учактардын учуусу токтотулду: эмне болду?

14.11.2026
АКШдагы авиациялык башаламандык: аба кыймылын башкаруу системасындагы масштабдуу мүчүлүштүктөн улам миңдеген каттамдар үзгүлтүккө учурады

АКШдагы авиациялык башаламандык: аба кыймылын башкаруу системасындагы масштабдуу мүчүлүштүктөн улам миңдеген каттамдар үзгүлтүккө учурады

14.11.2026

Биздин Facebook


Eurasia Today

Башкы жаңылыктар

Айзенкот: Нетаньяху Израилдин премьер-министри кызматында бир мүнөт да калбашы керек

Айзенкот: Нетаньяху Израилдин премьер-министри кызматында бир мүнөт да калбашы керек

16.11.2026
Эксперт: АКШнын Иранды кургактыктан курчоо аракети ишке ашпай турган план

Эксперт: АКШнын Иранды кургактыктан курчоо аракети ишке ашпай турган план

13.11.2026
АКШда дизель отунунун запасы 23 жылдагы эң төмөнкү деңгээлге түштү

АКШда дизель отунунун запасы 23 жылдагы эң төмөнкү деңгээлге түштү

13.11.2026
2026-жылы Афганистандын университеттерине бир да кыз кабыл алынган эмес: өлкө аял адистерсиз калуу коркунучунда

2026-жылы Афганистандын университеттерине бир да кыз кабыл алынган эмес: өлкө аял адистерсиз калуу коркунучунда

13.11.2026
Пезешкиан: Американын коркутуу жолу менен дипломатия жүргүзүүгө аракет кылып жатканы — уят көрүнүш

Пезешкиан: Американын коркутуу жолу менен дипломатия жүргүзүүгө аракет кылып жатканы — уят көрүнүш

13.11.2026
Иран Ормуз кысыгында АКШнын MQM-170 дронун кармап алганын билдирди. Видео

Иран Ормуз кысыгында АКШнын MQM-170 дронун кармап алганын билдирди. Видео

29.10.2026

Валюталар курсу

Экономика

Кытайдан Кыргызстанга күйүүчү майдын алгачкы партиясы темир жол аркылуу жеткирилди

Кытайдан Кыргызстанга күйүүчү майдын алгачкы партиясы темир жол аркылуу жеткирилди

28.10.2026
Bloomberg: Хуситтердин чабуулдары Сауд Арабиясынын туризм, транспорт тармагына жана инвестициялык планына сокку урду

Bloomberg: Хуситтердин чабуулдары Сауд Арабиясынын туризм, транспорт тармагына жана инвестициялык планына сокку урду

28.10.2026
Өкмөт күйүүчү-майлоочу майларды субсидиялоону 31-декабрга чейин улантат. Андан кийин эмне болот?

Өкмөт күйүүчү-майлоочу майларды субсидиялоону 31-декабрга чейин улантат. Андан кийин эмне болот?

27.10.2026
Иран менен Пакистандын чек арасында банктык жана бажылык чектөөлөрдөн улам жүк ташуу токтотулду

Иран менен Пакистандын чек арасында банктык жана бажылык чектөөлөрдөн улам жүк ташуу токтотулду

24.10.2026
АКШнын Иран экономикасынын кыйрашы тууралуу билдирүүсү чындыкка дал келбейт

АКШнын Иран экономикасынын кыйрашы тууралуу билдирүүсү чындыкка дал келбейт

19.10.2026
Иранда өтүүчү мал чарбачылыгы жана канаттууларды өстүрүү боюнча көргөзмөгө 16 өлкө катышат

Иранда өтүүчү мал чарбачылыгы жана канаттууларды өстүрүү боюнча көргөзмөгө 16 өлкө катышат

15.10.2026
Eurasia Today @eurasiatoday_ru
213 подписчиков

Новости, аналитика и репортажи: Иран, Центральная Азия, Россия. Сложное — просто, важное — интересно.

Подписаться в Telegram
  • Башкы
  • Борбор Азия
  • Дүйнө
  • Илим
  • Коом
  • Маданият
  • Саясат
  • Экономика
  • Дин
  • Спорт
  • Туризм
  • Сүрөт
  • Видео
© 2023 Eurasiatoday.
Бардык укуктар корголгон.
Сайттын эски версиясы

"EURASIA TODAY" сайтынын материалдарын колдонуу жана көчүрүү булакка шилтеме берүү аркылуу гана мүмкүн. Текст, фото, аудио жана видеоматериалдарды пайдалануу редакциянын макулдугу менен гана ишке ашырылат.

No Result
View All Result
  • Башкы
  • Саясат
  • Экономика
  • Коом
  • Борбор Азия
    • Кыргызстан
    • Казакстан
    • Өзбекстан
    • Түркмөнстан
    • Тажикстан
  • Дүйнө
    • Америка
    • Европа
    • Азия
    • Батыш Азия
    • Россия
  • Маданият
  • Илим
  • Туризм
  • Дин
  • Спорт
  • Биз тууралуу

"EURASIA TODAY" сайтынын материалдарын колдонуу жана көчүрүү булакка шилтеме берүү аркылуу гана мүмкүн. Текст, фото, аудио жана видеоматериалдарды пайдалануу редакциянын макулдугу менен гана ишке ашырылат.