Eurasiatoday
Шейшемби, 17-Ноябрь, 2026
KG | RU | KZ
  • Башкы
  • Саясат
  • Экономика
  • Коом
  • Борбор Азия
    • Кыргызстан
    • Казакстан
    • Өзбекстан
    • Түркмөнстан
    • Тажикстан
  • Дүйнө
    • Америка
    • Европа
    • Азия
    • Батыш Азия
    • Россия
  • Маданият
  • Илим
  • Туризм
  • Дин
  • Спорт
  • Биз тууралуу
No Result
View All Result
  • Башкы
  • Саясат
  • Экономика
  • Коом
  • Борбор Азия
    • Кыргызстан
    • Казакстан
    • Өзбекстан
    • Түркмөнстан
    • Тажикстан
  • Дүйнө
    • Америка
    • Европа
    • Азия
    • Батыш Азия
    • Россия
  • Маданият
  • Илим
  • Туризм
  • Дин
  • Спорт
  • Биз тууралуу
No Result
View All Result
Eurasiatoday
KG | RU | KZ
No Result
View All Result

Эмне үчүн Иран — дүйнөдөгү негизги өлкө

  • Батыш Азия
  • 09.01.2026 15:48

Loading

Иран бир эле себептен эмес, анткени анда күчтүн бир нече деңгээли биригип турат: география, ресурстар, цивилизация, дин жана бийлик архитектурасы.

📍 География: дүйнөлөрдүн ортосундагы кулпу
Иран — жөн гана мамлекет эмес, бул түйүн.

📌 Ал төмөнкүлөрдү бириктирет:
• Жакынкы Чыгыш
• Кавказ
• Борбор Азия
• Түштүк Азия
• Перс булуңу

Тема боюнча

Иран күчтөрү Ормуз кысыгынын үстүнөн америкалык MQ-1 дронун атып түшүрдү

Иран күчтөрү Ормуз кысыгынын үстүнөн америкалык MQ-1 дронун атып түшүрдү

17.11.2026

📌 Негизги чекиттер:
• Ормуз кысыгы — дүйнөлүк мунайдын болжол менен 20–25% ушул жерден өтөт
• Индия океанына чыгуу
• Кытай – Европа кургактык коридору (Жаңы Жибек жолу)

👉 Иранды ким көзөмөлдөсө — планетанын логистикасына таасир этет.

📍 Энергия: мунай + газ = рычаг

Дүйнөдө Иран:
🔝 мунай кору боюнча алдыңкы 3 өлкөнүн катарында
🔝 газ кору боюнча 2-орунда

Маанилүүсү — көлөм эмес, жайгашуусу:
🔜 Сауд Аравиясына жакын
🔜 Катарга жакын (жалпы газ кен жайы бар)
🔜 баага, маршруттарга жана рынокторго таасир эте алат

Ошондуктан Иран 🇮🇷:
• санкцияларда
• дүйнөлүк рыноктордон сүрүлүп чыгарылган
• бирок ушул кезге чейин сынган жок

📍 Цивилизациялык тереңдик

Иран — дүйнөдөгү эң байыркы башкаруучу цивилизациялардын бири болгон Персиянын мураскери.

Бул эмнени берет:
✔️ стратегиялык ой жүгүртүү маданияты
✔️ империялык башкаруу тажрыйбасы
✔️ узак тарыхый эс (4 жылдык шайлоолор менен чектелип ойлонушпайт)

Батыш фанатизмден эмес, узак мөөнөттүү ой жүгүртүүдөн коркот.

📍 Дин — бийлик системасы катары

Иран — шиит исламдын борбору.

Бул төмөнкүлөрдү билдирет:
🔜 өз алдынча кудайдык жана укуктук мектеп
🔜 бийлик жана легитимдүүлүк боюнча көзкарандысыз түшүндүрмө
🔜 сунниттик монархияларга жана батыш моделине альтернатива

❗️Шиизм — адилетсиз бийликке каршылык идеясы.
Кербала — жөн гана жөрөлгө эмес, саясий философия.

📍 Иран — антисистема катары

Иран:
• долларлык архитектурага кирбейт
• Эл аралык валюта фондуна баш ийбейт
• глобалдык либерализмдин эрежелерин кабыл албайт
• таасир этүүнүн өз прокси-структураларын курат

Мындан улам:
• Хезболла
• Хуситтер
• Иракта, Сирияда, Ливанда, Йемендеги таасир

Бул «терроризм» эмес, аймактык коопсуздуктун альтернативдүү модели.

📍 Израиль жана Иран: конфликт диний эмес

Бул архитектуралардын экзистенциалдык кагылышы:
• Израиль = батыш тартибинин аванпосту
• Иран = бул тартипке системалуу чакырык

Ошондуктан:
• Иранды түздөн-түз бомбалашпайт
• согуш прокси аркылуу жүрөт
• далилсиз болсо да, өзөктүк коркунуч темасы дайыма көтөрүлөт

📍 Эмне үчүн Иранды ушул күнгө чейин сындыра алышкан жок

Анткени:
• ички өздүк иденттүүлүк күчтүү
• мобилизациялоочу идеология бар
• санкциялык экономика — жашап кетүү мектеби
• Кытайга, Россияга жана аймактык союздарга таянуу

Эң негизгиси:
➡️ Иран кабыл алууну суранбайт
➡️ Өз ордун талап кылат

📍 Кыскача жыйынтык:
Иран маанилүү, анткени ал:
• энергия жана логистика түйүндөрүн көзөмөлдөйт
• цивилизациялык эс-тутумга ээ
• бийликтин альтернативдүү моделин сунуштайт
• узак мөөнөттүү каршылык көрсөтө алат
• дүйнөдө бир эле күч борбору бар деген мифти бузат

ПоделитьсяTwitterWhatsApp
Tags: иранИрандагы окуялар
Подпишитесь и получайте новости первыми​
FACEBOOK
INSTAGRAM
YOUTUBE

Тектеш жаңылыктар

Кытай, Иран жана Борбор Азиянын кургактагы мейкиндиги

Кытай, Иран жана Борбор Азиянын кургактагы мейкиндиги

17.11.2026
Иран күчтөрү Ормуз кысыгынын үстүнөн америкалык MQ-1 дронун атып түшүрдү

Иран күчтөрү Ормуз кысыгынын үстүнөн америкалык MQ-1 дронун атып түшүрдү

17.11.2026
Евразия өлкөлөрү Ирандын демилгесин колдоду: Исламабадда согушту токтотууга чакырышты

Евразия өлкөлөрү Ирандын демилгесин колдоду: Исламабадда согушту токтотууга чакырышты

17.11.2026
Аракчинин АКШнын коргоо министринин дарегине айткан шылдыңы: Тарыхтан сабак алгыла!

Аракчинин АКШнын коргоо министринин дарегине айткан шылдыңы: Тарыхтан сабак алгыла!

17.11.2026
Иран Ормуз кысыгында дагы эки мунай танкери катуу жарылып, өрттөнгөнүн билдирди

Иран Ормуз кысыгында дагы эки мунай танкери катуу жарылып, өрттөнгөнүн билдирди

16.11.2026
Ормуз кысыгынын чыгышында мыйзам бузган дагы бир танкер минага кабылып, жарылды

Ормуз кысыгынын чыгышында мыйзам бузган дагы бир танкер минага кабылып, жарылды

16.11.2026
Иран тукумсуздукту изилдөө боюнча дүйнөдө төртүнчү орунду ээледи

Иран тукумсуздукту изилдөө боюнча дүйнөдө төртүнчү орунду ээледи

16.11.2026
Еслами: Ирандын өзүнүн технологиялары менен толук иштелип чыккан алгачкы ядролук синтез системасы ишке киргизилет

Еслами: Ирандын өзүнүн технологиялары менен толук иштелип чыккан алгачкы ядролук синтез системасы ишке киргизилет

16.11.2026
Ульянов: Батыш Иран маселесин саясатташтыруу менен МАГАТЭнин бейтараптуулугуна доо кетирди

Ульянов: Батыш Иран маселесин саясатташтыруу менен МАГАТЭнин бейтараптуулугуна доо кетирди

16.11.2026

Биздин Facebook


Eurasia Today

Башкы жаңылыктар

Айзенкот: Нетаньяху Израилдин премьер-министри кызматында бир мүнөт да калбашы керек

Айзенкот: Нетаньяху Израилдин премьер-министри кызматында бир мүнөт да калбашы керек

16.11.2026
Эксперт: АКШнын Иранды кургактыктан курчоо аракети ишке ашпай турган план

Эксперт: АКШнын Иранды кургактыктан курчоо аракети ишке ашпай турган план

13.11.2026
АКШда дизель отунунун запасы 23 жылдагы эң төмөнкү деңгээлге түштү

АКШда дизель отунунун запасы 23 жылдагы эң төмөнкү деңгээлге түштү

13.11.2026
2026-жылы Афганистандын университеттерине бир да кыз кабыл алынган эмес: өлкө аял адистерсиз калуу коркунучунда

2026-жылы Афганистандын университеттерине бир да кыз кабыл алынган эмес: өлкө аял адистерсиз калуу коркунучунда

13.11.2026
Пезешкиан: Американын коркутуу жолу менен дипломатия жүргүзүүгө аракет кылып жатканы — уят көрүнүш

Пезешкиан: Американын коркутуу жолу менен дипломатия жүргүзүүгө аракет кылып жатканы — уят көрүнүш

13.11.2026
Иран Ормуз кысыгында АКШнын MQM-170 дронун кармап алганын билдирди. Видео

Иран Ормуз кысыгында АКШнын MQM-170 дронун кармап алганын билдирди. Видео

29.10.2026

Валюталар курсу

Экономика

Евразия өлкөлөрү Ирандын демилгесин колдоду: Исламабадда согушту токтотууга чакырышты

Евразия өлкөлөрү Ирандын демилгесин колдоду: Исламабадда согушту токтотууга чакырышты

17.11.2026
Кытайдан Кыргызстанга күйүүчү майдын алгачкы партиясы темир жол аркылуу жеткирилди

Кытайдан Кыргызстанга күйүүчү майдын алгачкы партиясы темир жол аркылуу жеткирилди

28.10.2026
Bloomberg: Хуситтердин чабуулдары Сауд Арабиясынын туризм, транспорт тармагына жана инвестициялык планына сокку урду

Bloomberg: Хуситтердин чабуулдары Сауд Арабиясынын туризм, транспорт тармагына жана инвестициялык планына сокку урду

28.10.2026
Өкмөт күйүүчү-майлоочу майларды субсидиялоону 31-декабрга чейин улантат. Андан кийин эмне болот?

Өкмөт күйүүчү-майлоочу майларды субсидиялоону 31-декабрга чейин улантат. Андан кийин эмне болот?

27.10.2026
Иран менен Пакистандын чек арасында банктык жана бажылык чектөөлөрдөн улам жүк ташуу токтотулду

Иран менен Пакистандын чек арасында банктык жана бажылык чектөөлөрдөн улам жүк ташуу токтотулду

24.10.2026
АКШнын Иран экономикасынын кыйрашы тууралуу билдирүүсү чындыкка дал келбейт

АКШнын Иран экономикасынын кыйрашы тууралуу билдирүүсү чындыкка дал келбейт

19.10.2026
Eurasia Today @eurasiatoday_ru
213 подписчиков

Новости, аналитика и репортажи: Иран, Центральная Азия, Россия. Сложное — просто, важное — интересно.

Подписаться в Telegram
  • Башкы
  • Борбор Азия
  • Дүйнө
  • Илим
  • Коом
  • Маданият
  • Саясат
  • Экономика
  • Дин
  • Спорт
  • Туризм
  • Сүрөт
  • Видео
© 2023 Eurasiatoday.
Бардык укуктар корголгон.
Сайттын эски версиясы

"EURASIA TODAY" сайтынын материалдарын колдонуу жана көчүрүү булакка шилтеме берүү аркылуу гана мүмкүн. Текст, фото, аудио жана видеоматериалдарды пайдалануу редакциянын макулдугу менен гана ишке ашырылат.

No Result
View All Result
  • Башкы
  • Саясат
  • Экономика
  • Коом
  • Борбор Азия
    • Кыргызстан
    • Казакстан
    • Өзбекстан
    • Түркмөнстан
    • Тажикстан
  • Дүйнө
    • Америка
    • Европа
    • Азия
    • Батыш Азия
    • Россия
  • Маданият
  • Илим
  • Туризм
  • Дин
  • Спорт
  • Биз тууралуу

"EURASIA TODAY" сайтынын материалдарын колдонуу жана көчүрүү булакка шилтеме берүү аркылуу гана мүмкүн. Текст, фото, аудио жана видеоматериалдарды пайдалануу редакциянын макулдугу менен гана ишке ашырылат.