Eurasiatoday
Ишемби, 21-Ноябрь, 2026
KG | RU | KZ
  • Башкы
  • Саясат
  • Экономика
  • Коом
  • Борбор Азия
    • Кыргызстан
    • Казакстан
    • Өзбекстан
    • Түркмөнстан
    • Тажикстан
  • Дүйнө
    • Америка
    • Европа
    • Азия
    • Батыш Азия
    • Россия
  • Маданият
  • Илим
  • Туризм
  • Дин
  • Спорт
  • Биз тууралуу
No Result
View All Result
  • Башкы
  • Саясат
  • Экономика
  • Коом
  • Борбор Азия
    • Кыргызстан
    • Казакстан
    • Өзбекстан
    • Түркмөнстан
    • Тажикстан
  • Дүйнө
    • Америка
    • Европа
    • Азия
    • Батыш Азия
    • Россия
  • Маданият
  • Илим
  • Туризм
  • Дин
  • Спорт
  • Биз тууралуу
No Result
View All Result
Eurasiatoday
KG | RU | KZ
No Result
View All Result

«Суунун жер астындагы ресурсу тездик менен азаюуда» – окумуштуулар

  • Аналитика
  • 02.02.2024 17:00

Loading

Глобалдык изилдөөлөр жер астындагы суулардын дүйнөлүк ресурсу азайып бараткандыгын көрсөтүүдө:  суунун деңгээли бүтүндөй дүйнө жүзү боюнча кескин төмөндөп баратат жана XXI кылымда бул төмөндөө тездеген. Анткен менен баари бир үмүт кылууга негиз бар экендигин  ETH Zurich (Цюрихтеги Швейцария федеральдык технологиялык институт) жазды.

Акыркы 40 жылдагы 170 миңден ашык скважинаны жана 1700 жер астындагы суу системасын окумуштуулар изилдегенден кийинки тыянак тынчсызданууну тастыктоодо: жер астындагы суунун глобалдык кору тездетилген ылдамдык менен азайып жатат. Бул көрүнүш Калифорния, Жер Ортолук деңизи жана чөлдүү өлкөлөрдөгү айыл чарба ишмердүүлүгү жер астындагы сууну ашкере көп колдонгондуктан алардын соолуп калышына алып келген аймактарда өзгөчө сезилерлик болууда.

Жер астындагы суунун корунун азайышы 2000-жылдан тартып тездеди

Тема боюнча

Англия менен Франциянын аймагынын дээрлик 70 пайызын кургакчылык каптады

Англия менен Франциянын аймагынын дээрлик 70 пайызын кургакчылык каптады

11.08.2026

Анткен менен айрым жер астындагы сууларды пайдалануу боюнча иштелип чыккан саясаттын үзүрү болууда.

Өткөн жылдын ноябрь айынын башында  «Нью-Йорк Таймс» басылмасы «Америка өзүнүн жер астындагы сууларын эртеңки күн болбой тургандай сарптап жатат» деген материал жарыялаган. Бирок мындай көрүнүш бир эле Америка менен чектелип калган жок.   «Башка мамлекеттер деле жер астындагы сууларды эртеңки күн болбой тургандай эле коромжуга учуратууда», – деп айтты ETH Zurich уюмунун улук илимий кызматкери  Хансьерг Сейболд

Суу ресурстарынын тездик менен азайып бараткандыгынын илимий далилдери 

Санта-Барбарадагы (UCSB) Калифорния университетиндеги изилдөөчүлөр менен биргеликте иш жүргүзгөн окумуштуулар  дүйнөнүн ар кайсы аймактарында жер астындагы суулардын чектен тыш сордурулуп алып жатышы тууралуу жазган журналисттердин опурталдуу тыянагын далилдешти. Акыркы 40 жылдагы 170 миңден ашык скважина жана 1700 жер астындагы суу системасына жүргүзүлгөн анализ жер астындагы сууну алуу дүйнөлүк масштабда көбөйгөндүгүн көрсөттү. Суу сордуруучу сестемалардын көрсөткүчү планетанын баардык аймактарында 1980-жылдан тартып төмөндөөдө, ал эми 2000-жылдан тартып бул  процесс тездеген.

Азык-түлүк өндүрүү жана климаттын өзгөрүүсү көйгөйдү татаалдаштырууда 

Дүйнө калкынын көбөйүүсү, өзгөчө чөлдүү аймактарда азык-түлүк өндүрүү зарылчылыгын пайда кылат.

Климаттын өзгөрүүсү  тилекке каршы көйгөйдүү чечпеген нөшөрлөгөн жаан жаашын пайда кылат. Айрыкча ири шаарлардагы топурак калың жерлерде жайгашкандыктан, суу кыртышка сиңбейт.

Тенденцияны калыбына келтирсе болот

Иликтөөлөр ошондой эле жакшы жаңылыктарды көрсөтүп жаткандыгын иш чаранын авторлошу  Дебра Перроне билдирди. «Айрым райондордогу соолуп калган суу горизонттору туура мамиле жасалган же альтернативалуу суу булагы бар жерлерде калыбына келген».

Бул айтылганга мисал катары Женева кантонунда жана кошуна француз Жогорку Савойя департаментиндеги 700 миң адамды ичүүчү суу менен камсыз кылган Женева суу горизонтун айтсак болот.

Айрым мамлекеттерде суу менен камсыз кылуудагы көйгөйдүү жеңилдетүү чаралары көрүлүүдө. Айталы Испанияда сууну Пиренеевден өлкөнүн борбордук бөлүгүнө буруу менен Лос-Ареналести суу горизонтун камсыз кылуу менен ири суу түтүгү курулган.  Аризонада Колорадо дарыясы жер астындагы сууну толтуруу үчүн башка суу кампаларга  бурулууда.

«Мындай мисалдар – үмүттүн учкуну. Бирок чөлдөрдө же жарым чөл аймагында жер астындагы суу ресурсу такыр соолуп калганда аны кайра калыбына келтирүү үчүн  жүздөгөн жылдар керек болушу мүмкүн. Себеби акыркы жылдары кышында кар, жаз, жай айларында жамгыр аз жаап, ал бууланып кеткен суу ресурсун кыска мезгилде толтура албайт», – дейт UCSBнин изилдөөчүсү жана автор Скотт Ясечко.

ПоделитьсяTwitterWhatsApp
Tags: суусуу тартыштыгы
Подпишитесь и получайте новости первыми​
FACEBOOK
INSTAGRAM
YOUTUBE

Тектеш жаңылыктар

«Суунун тартыштыгы Борбордук Азиянын өнүгүүсүнө олуттуу чектөө болуп баратат» — Шавкат Мирзиёев

«Суунун тартыштыгы Борбордук Азиянын өнүгүүсүнө олуттуу чектөө болуп баратат» — Шавкат Мирзиёев

08.10.2026
Англия менен Франциянын аймагынын дээрлик 70 пайызын кургакчылык каптады

Англия менен Франциянын аймагынын дээрлик 70 пайызын кургакчылык каптады

11.08.2026
АКШнын ракеталык соккусу Ирандын Хормозган провинциясындагы бир нече айылды суусуз калды

АКШнын ракеталык соккусу Ирандын Хормозган провинциясындагы бир нече айылды суусуз калды

18.07.2026
ЕӨБ: Борбордук Азиянын электр тармактарындагы жоготуулар 20%га жетти

ЕӨБ: Борбордук Азиянын электр тармактарындагы жоготуулар 20%га жетти

01.07.2026
Иранда АКШнын чабуулунан жабыркаган суу сактагычтар калыбына келтирилди

Иранда АКШнын чабуулунан жабыркаган суу сактагычтар калыбына келтирилди

15.06.2026
Иранда кургап турган Заянде-Руд дарыясына суу келип, элдин кубанычында чек жок. Сүрөт

Иранда кургап турган Заянде-Руд дарыясына суу келип, элдин кубанычында чек жок. Сүрөт

04.06.2026
Ирандагы ири суу сактагычтар 41% гана толду

Ирандагы ири суу сактагычтар 41% гана толду

25.02.2026
Иран:  Хузестанда суу жана энергетикалык долбоорлор ишке киргизилет

Иран:  Хузестанда суу жана энергетикалык долбоорлор ишке киргизилет

19.02.2026
Газадагы суу каатчылыгы

Газадагы суу каатчылыгы

09.12.2025

Биздин Facebook


Eurasia Today

Башкы жаңылыктар

Иран АКШнын химиялык жана биологиялык курал тууралуу дооматтарын четке какты

Иран АКШнын химиялык жана биологиялык курал тууралуу дооматтарын четке какты

20.11.2026
Сомали БАЭнин элчисин өлкөдөн чыгарып, өз элчисин Абу-Дабиден чакыртып жатат

Сомали БАЭнин элчисин өлкөдөн чыгарып, өз элчисин Абу-Дабиден чакыртып жатат

20.11.2026
Иран аймактагы өлкөлөрдү АКШнын соккулары үчүн өз аймактарын пайдаланууга бербөөгө чакырды

Иран аймактагы өлкөлөрдү АКШнын соккулары үчүн өз аймактарын пайдаланууга бербөөгө чакырды

19.11.2026
Карануска

МАГАТЭнин Иран жана Израилге карата кош стандарттары: Иран ТИМинин өкүлү Гроссиге жооп берди

19.11.2026
Путин менен Си Цзиньпин Кытайдагы жолугушууда жаңы дүйнөлүк тартип тууралуу билдирүү жасашты

Путин менен Си Цзиньпин Кытайдагы жолугушууда жаңы дүйнөлүк тартип тууралуу билдирүү жасашты

18.11.2026
Иран Бахрейндеги АКШнын радардык системасына үчүнчү жолу дрон менен сокку урду

Иран Бахрейндеги АКШнын радардык системасына үчүнчү жолу дрон менен сокку урду

18.11.2026

Валюталар курсу

Экономика

Иран менен Россия Решт — Астара темир жолун куруунун баасын 1,36 млрд еврого макулдашты

Иран менен Россия Решт — Астара темир жолун куруунун баасын 1,36 млрд еврого макулдашты

18.11.2026
ЭВФ Борбор Азия өлкөлөрүнө акча-кредит саясатын катаалдаштырууну сунуштады

ЭВФ Борбор Азия өлкөлөрүнө акча-кредит саясатын катаалдаштырууну сунуштады

18.11.2026
Евразия өлкөлөрү Ирандын демилгесин колдоду: Исламабадда согушту токтотууга чакырышты

Евразия өлкөлөрү Ирандын демилгесин колдоду: Исламабадда согушту токтотууга чакырышты

17.11.2026
Кытайдан Кыргызстанга күйүүчү майдын алгачкы партиясы темир жол аркылуу жеткирилди

Кытайдан Кыргызстанга күйүүчү майдын алгачкы партиясы темир жол аркылуу жеткирилди

28.10.2026
Bloomberg: Хуситтердин чабуулдары Сауд Арабиясынын туризм, транспорт тармагына жана инвестициялык планына сокку урду

Bloomberg: Хуситтердин чабуулдары Сауд Арабиясынын туризм, транспорт тармагына жана инвестициялык планына сокку урду

28.10.2026
Өкмөт күйүүчү-майлоочу майларды субсидиялоону 31-декабрга чейин улантат. Андан кийин эмне болот?

Өкмөт күйүүчү-майлоочу майларды субсидиялоону 31-декабрга чейин улантат. Андан кийин эмне болот?

27.10.2026
Eurasia Today @eurasiatoday_ru
214 подписчиков

Новости, аналитика и репортажи: Иран, Центральная Азия, Россия. Сложное — просто, важное — интересно.

Подписаться в Telegram
  • Башкы
  • Борбор Азия
  • Дүйнө
  • Илим
  • Коом
  • Маданият
  • Саясат
  • Экономика
  • Дин
  • Спорт
  • Туризм
  • Сүрөт
  • Видео
© 2023 Eurasiatoday.
Бардык укуктар корголгон.
Сайттын эски версиясы

"EURASIA TODAY" сайтынын материалдарын колдонуу жана көчүрүү булакка шилтеме берүү аркылуу гана мүмкүн. Текст, фото, аудио жана видеоматериалдарды пайдалануу редакциянын макулдугу менен гана ишке ашырылат.

No Result
View All Result
  • Башкы
  • Саясат
  • Экономика
  • Коом
  • Борбор Азия
    • Кыргызстан
    • Казакстан
    • Өзбекстан
    • Түркмөнстан
    • Тажикстан
  • Дүйнө
    • Америка
    • Европа
    • Азия
    • Батыш Азия
    • Россия
  • Маданият
  • Илим
  • Туризм
  • Дин
  • Спорт
  • Биз тууралуу

"EURASIA TODAY" сайтынын материалдарын колдонуу жана көчүрүү булакка шилтеме берүү аркылуу гана мүмкүн. Текст, фото, аудио жана видеоматериалдарды пайдалануу редакциянын макулдугу менен гана ишке ашырылат.