Израил түрмөлөрүндө жана кармоо борборлорунда 10 400дөн ашуун палестиналык абакта оор шарттарда кармалып жатат. Алардын арасында аялдар, балдар, кары-картаңдар жана оорулуу адамдар бар.
Медиабюронун (Медиа борбор) туткундар иштери боюнча билдирүүсүнө ылайык, 26 түрмөдө жана изолятордо 10 400дөн ашык палестиналык бар. Анын ичинен 47си аялдар, экөө Газа тилкесинен, ал эми эң улуусу 66 жашта.
Абактагы аялдардын арасында 15 эне, эки өспүрүм кыз, айып коюлбастан административдик кармоодо турган 10 аял, кош бойлуу эки аял, онкология менен ооругандар бар. Ошондой эле, палестиналык каршылык кыймылынын белгилүү өкүлдөрү Шатила Абу Айяда жана Айя аль-Хатиб дагы абакта. Алар 2023-жылдын 7-октябрына чейин кармалган жана Израил, аларды туткун алмашууга киргизүүдөн баш тарткан.
Израил түрмөлөрүндө 440 палестиналык бала камакта, алардын 100ү айып коюлбастан кармалууда.
2 500 оорулуу палестиналык туткун
Палестиналык укук коргоочулардын айтымында, түрмөлөр оорулуу туткундар үчүн “өлүм түрмөсүнө” айланып кеткен. Жалпысынан 2 500дөй оорулуу туткун бар, алардын ичинен 260ы өтө оор абалда. Ошолордун арасында онкология менен ооругандар — 27 адам, оор психикалык жана физикалык майыптыгы барлар — 22, ал эми үчөө майып, арабада. 248 палестиналык 20 жылдан ашуун убактан бери камакта отурат, 35и — дээрлик 30 жыл отурат.
Мындан тышкары, Израил 55 палестиналык журналистти камап турат.
Газадагы кармалгандарды «мыйзамсыз комбатанттар» деп аташууда
Израил 2023-жылдын 7-октябрында башталган кол салуулардан кийин кармалган миңдеген газалык палестиналыктарды «мыйзамсыз комбатанттар» деп жарыялады. Бул макам аларды сотсуз жана мөөнөтсүз кармоого, ошондой эле негизги укуктарынан ажыратууга мүмкүнчүлүк берет.
Азыркы учурда Израил түрмөлөрүндө Газанын 2 214 тургуну ушундай макам менен кармалууда. Израил армиясынын лагерлеринде кармалгандар бул сандарга кирген эмес.
Кийин бошотулган палестиналыктар камактагы оор шарттар жана кыйноолор тууралуу айтышууда.
2024-жылдын август айында палестиналык туткундар коому, Палестинаны бошотуу уюмунун (PLO) туткундар иштери боюнча комитети жана «Замир» уюму Израилдин сот системасы Газадан чыккан миңдеген туткундардын кыйноо жана күч менен жоголуп кетишине шарт түзүп жатканын билдиришкен.
Бул аракеттер 2002-жылы Кнессет кабыл алган «мыйзамсыз комбатанттар жөнүндө мыйзамга» негизделген жана мыйзамдуулук принциптерине карама-каршы келет.
Израил түрмөлөрүндө жүздөгөн палестиналык аялдар дайынсыз болууда
2023-жылдын октябрь айынан бери Израилдин массалык чабуулдарынан кийин миңдеген аялдар камакка алынган. Бирок түрмөлөрдө дайынсыз жоголгон аялдардын так саны азырынча белгисиз.
Газанын 12 миңге жакын кармалган тургундарынын ичинен болжол менен 3 миңи гана тирүү экени айтылууда.
1967-жылдан бери Израил түрмөлөрүндө 310 палестиналык туткун көз жумган. Анын ичинен 73ү 2023-жылдын 7-октябрынан кийин каза болушкан.
Укук коргоочулардын маалыматына ылайык:
-
115 киши кыйноолордон улам,
-
109 киши медициналык шалаакылыктын себебинен,
-
79 киши Израил аскерлери тарабынан атайылап өлтүрүлгөн,
-
7 киши камералардын аткыланышы маалында каза болушкан.
Израил бийлиги каза болгон 80 туткундун сөөгүн үй-бүлөлөрүнө берүүдөн баш тартып келет.


















