Газа тилкесинен туткундарды, анын ичинде АКШ жараны Идан Александрды май айынын ичинде бошотуу боюнча алдын ала макулдашууга жетишилди.
Al Arabiya телеканалы атын атабаган булактарына таянып билдиргендей, ошондой эле ортомчулардын көзөмөлү астында Газа тилкесине жардам жеткирүү үчүн үч коопсуз коридор түзүү тууралуу макулдашуу бар.
Ошондой эле ХАМАСтын, Израилдин жана Египеттин жогорку деңгээлдеги кызмат адамдарынын жолугушуулары жакынкы күндөрү уланары айтылды.
Бирок Axios агенттигинин маалыматына ылайык, бир израилдик аткаминер кандайдыр бир жетишкендик тууралуу маалыматты төгүндөп, кошумча маалымат берген эмес.
Газа тилкесиндеги туткундар маселеси: тарыхый жана азыркы кырдаал
1. Тарыхый негиз
Израиль менен ХАМАСтын ортосундагы куралдуу кагылышуулар ондогон жылдардан бери уланып келет. Газа тилкеси 2007-жылы ХАМАСтын көзөмөлүнө өткөндөн бери Израиль бул аймакты курчоодо кармап келет. Ар кайсы кагылышуулар учурунда тараптар бири-биринин жарандарын же аскерлерин туткунга алууну саясий же соодалашуу куралы катары колдонуп келишкен.
Белгилүү мисал — 2011-жылы ХАМАС Израиль аскери Гилад Шалитти бошотуу үчүн Израильден 1000ден ашык палестиналык туткунду талап кылып, макулдашууга жетишкен. Бул соодалашуу көп тараптуу сүйлөшүүлөр аркылуу гана ишке ашкан.
2. Азыркы кырдаал
2023-жылдан кийин күчөгөн жаңжал, айрыкча 2024-жылдын аягында башталган кеңири масштабдагы кагылышуулар, ондогон туткундардын кармалышына алып келди. АКШ жараны Идан Александр сыяктуу адамдардын тагдыры эл аралык коомчулукта чоң резонанс жаратты.
Соңку маалыматтарга караганда:
Израиль менен ХАМАС алдын ала макулдашууга жетишкен болушу мүмкүн.
Май айында бошотуу пландалып жатат.
Жардам жеткирүү үчүн коопсуз коридорлор ачылышы – бул гуманитардык кырдаалды жеңилдетүүнүн белгиси.
Египет жана башка ортомчу өлкөлөр сүйлөшүүлөрдө маанилүү роль ойношууда.
3. Перспектива жана тобокелдиктер
Оң тараптары: Эгер келишим ишке ашса, бул Газадагы жаңжалдын интенсивдүүлүгүн азайтып, гуманитардык кризисти жеңилдетиши мүмкүн.
Тобокелдиктер: Израилдин расмий бийлиги бул маалыматты четке кагып жатышат — бул сүйлөшүүлөр али аягына чыккан эмес же туруксуз экенин көрсөтөт. Мындан тышкары, башка аймактык оюнчулардын (мис., Иран, АКШ, Түркия) реакциясы да маанилүү болот.


















