2027-жылы Рогун ГЭСин жаңы кубаттуулукка чыгаруу пландалууда.
Тажикстандын президенти Эмомали Рахмон Рогун ГЭСинин курулушуна жалпы 60,3 млрд сомони багытталганын билдирди. Бул тууралуу ал 21-августта станциянын куруучулары менен болгон жолугушууда айтты. Анын айтымында, долбоорду белгиленген мөөнөттө аяктоо өлкө үчүн «өтө маанилүү жана тагдыр чечүүчү мааниге» ээ.
Президент куруучуларга жан аябас эмгеги үчүн ыраазычылык билдирип, плотинанын бийиктигин 1155 метрге жеткирүү Тажикстандын мамлекеттик көз карандысыздыгынын 35 жылдыгына «татыктуу белек» болгонун белгиледи.
«Гидроэлектростанцияны куруу процессинде силер теңдешсиз туруктуулукту жана кайраттуулукту көрсөтүп, Тажикстандын татыктуу элинин тилегинин ишке ашышы болгон кылымдын улуу курулушун улуттук ар-намыс жана кадыр-барктын, мекенчилдиктин жана Ата Мекенге болгон сүйүүнүн көрүнүшү болгон мейкиндикке айланттыңар. Мен “Рогундун” куруучуларынын жоопкерчилигине, тажрыйбасына жана ак ниет эмгегине толук ишенем», — деди Рахмон.
2027-жылы плотинанын бийиктиги 1185 метрге, ал эми суу сактагычтагы суунун деңгээли 1165 метрден төмөн эмес көрсөткүчкө жеткирилиши керек. Президент белгилегендей, бул көрсөткүчтөр келерки жылы өлкөнүн толук энергетикалык көз карандысыздыгын камсыз кылуу үчүн зарыл.
Анын маалыматы боюнча, 2025-жылы республикалык бюджеттен курулуш иштерине 8,1 млрд сомони бөлүнгөн. 2026-жылы 11,4 млрд сомони каралган. 2026-жылдын жети айында бардык каржылоо булактарынан курулуш-монтаж иштерине 8,4 млрд сомони сарпталган. Ал эми 2008-жылдан бери станцияны курууга жана калыбына келтирүүгө мамлекеттик жана башка булактардан бөлүнгөн жалпы каражат 60,3 млрд сомониге жетти.
Учурда объектте 20 миңден ашуун жумушчу жана инженердик-техникалык кызматкер иштеп, 4 миңге жакын машина жана механизм колдонулууда.

Плотина жана суу сактагыч
Президент Рогунда аткарылган жана жакынкы мезгилде жүргүзүлө турган иштер тууралуу кеңири маалымат берди.
Италиялык Webuild компаниясы аткарып жаткан 2-лот боюнча плотинанын тулку боюна материал 1155 метр бийиктикке чейин, башкача айтканда, 190 метр бийиктикке чейин төшөлдү. Курулуш башталгандан бери 49 млн куб метрден ашык материал төшөлүп, бул долбоордук көлөмдүн 61 пайызынан ашыгын түзөт. Анын ичинен 2026-жылы гана 8 млн куб метрден ашык материал төшөлгөн.
Суу сактагычтын суу алуу бөлүгүндөгү иштерди 1140 метр деңгээлине чейин сентябрдын башына чейин аяктоо пландалууда. Буйрутмачыга жана подрядчыларга ушул мөөнөткө чейин суунун деңгээлин 1140 метрге чейин көтөрүү тапшырылды. Бул күз-кыш мезгилинде электр энергиясын өндүрүүнү көбөйтүүгө мүмкүндүк бериши керек.

1-лот боюнча, аны австриялык Voith Hydro компаниясы аткарууда. 2026-жылдын 29–31-июлунда Австрияда №4 агрегаттын жумушчу дөңгөлөгү сыноодон өткөрүлгөн. Учурда ал Тажикстанга ташылып келатат жана сентябрдын аягында станцияга жетиши керек.
Убактылуу жумушчу дөңгөлөктөрдү туруктуу дөңгөлөктөргө алмаштыруу жайкы-күзгү мезгилде эки агрегаттын кубаттуулугун 600 МВтка чейин жеткирүүгө мүмкүндүк берет. Бул болжол менен «Сангтуда-1» ГЭСинин өндүрүш көлөмүнө барабар.
Тоннелдер
3-лот боюнча оң жээктеги иштерди «Тажикгидроэлектромонтаж» ишканасы жүргүзүүдө. Төртүнчү ярустагы курулуш тоннелинин казуу, убактылуу бекемдөө, арматуралоо жана бетондоо иштери аяктап, ал сууну өткөрүүгө даяр болду.
Оң жээкти, плотинанын төмөнкү бөлүгүн жана сол жээкти байланыштырган Т-39 транспорттук тоннели толук пайдаланууга берилди.

Компанияга 3-лот боюнча иштердеги артта калууларды жоюп, курулуштун темпин жогорулатуу тапшырылды. Мындан тышкары, «Рогун ГЭСине» жана «Тажикгидроэлектромонтажга» оң жээктеги суу таштоочу тоннелдердин толкун басаңдатуучу бассейнин 2027-жылдагы суунун мол мезгилине даярдоо милдети коюлду.
Сол жээктеги 4-лотту «Туннель Садди Ориёно» жана Нурек шаарындагы «Тажрыйбалык-механикалык завод» ишканалары аткарууда. Бул тилкедеги эң маанилүү объект — суу сактагычтын үч деңгээлинен сууну суу өткөрүүчү тоннелдерге жеткирүүнү камсыз кылуучу туруктуу суу кабыл алуучу курулма.
Коопсуздук жана сапат
Курулуштун жаңы этабы башталгандан бери станцияда 5944төн ашык заманбап көзөмөлдөөчү жана өлчөөчү прибор орнотулуп, монтаждалды. Курулуш материалдары менен чийки заттардын эл аралык стандарттарга шайкештигин текшерүү үчүн буйрутмачы жана подрядчылар үчүн лабораториялар түзүлдү.
Эмомали Рахмон сапат жана коопсуздук талаптарынан эч кандай четтөөгө жол бербөөнү талап кылды.
«Ар бир инженердик чечим, бетондун ар бир куб метри жана курулуштун ар бир элементи эң жогорку эл аралык стандарттарга жооп бериши керек».
Ошондой эле жумушчулардын коопсуздугун камсыз кылуу өзүнчө милдет катары коюлду. «Адамдын өмүрү жана ден соолугу бардык өндүрүштүк көрсөткүчтөрдөн жогору турат», — деди президент жетекчилерге жана кызматкерлерге эмгекти коргоо жана коопсуздук техникасынын талаптарын так сактоону тапшырып.

Негизги тапшырмалар
Мамлекет башчысы сүйлөгөн сөзүндө ГЭСтин мындан аркы курулушу боюнча төмөнкү тапшырмаларды берди:
- «Рогун ГЭСинин» Байкоочу кеңешине — аралык объектилерди жана кезектеги кубаттуулуктарды белгиленген мөөнөттө пайдаланууга берүүнү камсыз кылуу;
- Республикалык штабга — бекитилген графиктин аткарылышын камсыз кылып, иштердин координациясын катуу көзөмөлдөө;
- «Рогун ГЭСине» жана 2-лоттун подрядчысына — 2027-жылы плотинанын бийиктигин 1185 метрге, ал эми суунун деңгээлин 1165 метрден төмөн эмес көрсөткүчкө жеткирүү;
- «Рогун ГЭСине» жана «Тажикгидроэлектромонтажга» — оң жээктеги суу таштоочу тоннелдердин толкун басаңдатуучу бассейнин 2027-жылдагы суунун мол мезгилине даярдоо;
- «Рогун ГЭСине» жана Voith Hydro компаниясына — №4 агрегатты 2027-жылдын сентябрына чейин ишке киргизүү;
- Долбоорлорду ишке ашыруу тобуна — эл аралык тендердик түзүмдөр, министрликтер, консультанттар, эксперттер, Дүйнөлүк банк жана башка өнөктөштөр менен ишти координациялоо;
- Каржы министрлигине жана Долбоорлорду ишке ашыруу тобуна — эл аралык финансылык уюмдар менен кызматташууну кеңейтип, каралган каржылоонун өз убагында алынышын тездетүү;
- Каржы министрлигине — аткарылган иштер үчүн төлөмдөрдүн, ошондой эле материалдарды, жабдууларды жана күйүүчү-майлоочу материалдарды сатып алуунун өз убагында жүргүзүлүшүн камсыз кылуу;
- Суу каптоо аймагынын дирекциясына жана тиешелүү органдарга — калкты көчүрүү, көчүрүлгөн адамдарды жумушка орноштуруу, кесиптик окутуу жана жер тилкелерин бөлүп берүү иштерин уюштуруу;
- Өнөр жай жана тоо-кен көзөмөл кызматына — авариялардын алдын алуу чараларын күчөтүп, объекттеги коопсуздукту көзөмөлдөөнү күчөтүү.
Булак: https://asiaplus.news/2026/08/21/emomali-rahmon-poruchil/



















