Eurasiatoday
Жума, 20-Ноябрь, 2026
KG | RU | KZ
  • Башкы
  • Саясат
  • Экономика
  • Коом
  • Борбор Азия
    • Кыргызстан
    • Казакстан
    • Өзбекстан
    • Түркмөнстан
    • Тажикстан
  • Дүйнө
    • Америка
    • Европа
    • Азия
    • Батыш Азия
    • Россия
  • Маданият
  • Илим
  • Туризм
  • Дин
  • Спорт
  • Биз тууралуу
No Result
View All Result
  • Башкы
  • Саясат
  • Экономика
  • Коом
  • Борбор Азия
    • Кыргызстан
    • Казакстан
    • Өзбекстан
    • Түркмөнстан
    • Тажикстан
  • Дүйнө
    • Америка
    • Европа
    • Азия
    • Батыш Азия
    • Россия
  • Маданият
  • Илим
  • Туризм
  • Дин
  • Спорт
  • Биз тууралуу
No Result
View All Result
Eurasiatoday
KG | RU | KZ
No Result
View All Result

Ирандын ТИМ башчысы АКШ, Израиль жана МАГАТЭ тууралуу кеңири маек берди

  • Батыш Азия, Башкы жаңылыктар, Саясат
  • 17.12.2025 14:00

Loading

Иран Ислам Республикасынын тышкы иштер министри Сейед Аббас Аракчи «Аль-Жазира» телеканалына берген маегинде МАГАТЭ менен кызматташуунун келечеги, АКШ жана Израилдин Иранга каршы саясаты, ядролук маселени чечүүдөгү дипломатиялык жолдор жана Иран элинин позициясы тууралуу кеңири маек берди.

Израилдин коркутуулары жана психологиялык согуш

Аракчи Израиль Иранга кайрадан кол салуусу мүмкүн деген сөздөр көп айтылып жатканын айтып, буга байланыштуу маанилүү жагдайларга токтолду.

Тема боюнча

Ирандын абадан коргонуу күчтөрү Ормуз кысыгынын аймагында америкалык MQ-9 учкучсуз учуучу аппаратын атып түшүрдү

Ирандын абадан коргонуу күчтөрү Ормуз кысыгынын аймагында америкалык MQ-9 учкучсуз учуучу аппаратын атып түшүрдү

19.11.2026

Анын айтымында, азыр алар негизинен психологиялык согушка басым жасап жатышат. Психологиялык согуш — чыныгы согуштун бир бөлүгү болуп саналат. Максаты — өлкө ичинде коркунуч, чыңалуу жана тынчсыздануу жаратуу. Бул Иранга каршы жүргүзгүсү келген кеңири согуштун бир бөлүгү болуп саналат.

Ал белгилегендей, Иран эли мындай психологиялык согушка көнүп калган. АКШ менен Израиль көп жылдан бери ушундай билдирүүлөрдү жасап келишет. Узак убакыт бою АКШ бардык варианттар, анын ичинде аскердик вариант да бар деп айтып келген. Бул коркутуулар коомдо коркуу сезимин пайда кылууга багытталган жана азыр да дал ушундай аракеттер жүрүп жатат.

АКШ менен Израиль 12 күндүк согуш ийгиликсиз тажрыйба болгонун билишет

Аракчи белгилегендей, АКШ да, Израиль режими да өткөн согуштун, тактап айтканда 12 күндүк согуштун ийгиликсиз болгонун жакшы билишет. Чынында алар өздөрүнүн максаттарына жете алышкан жок. Алар бул тажрыйбаны кайра-кайра кайталай берсе да, жыйынтыгы да ошол эле болот.

“Биздин куралдуу күчтөр толук даяр, элибиз да өлкөнү коргоого ар дайым даяр. Бирок бул биз согушту каалайбыз дегенди билдирбейт. Биз, албетте, маселелерди дипломатия жолу менен чечүүнү жактайбыз. Мен Нью-Йоркто жүргөндө да дал ушул максатта аракет кылдым — дипломатия үчүн мүмкүнчүлүк түзүүгө умтулдум. Бирок, тилекке каршы, европалык өлкөлөр менен АКШ “snapback” механизми боюнча алдын ала чечим кабыл алып, ашкере талаптарды коюшту.

Биз үчүн дипломатия — башкы артыкчылык. Ошол эле учурда ар кандай сценарийге даярбыз. Мурдагы согушта көрсөткөндөй, зарыл болсо өлкөбүздү толук даярдык менен коргойбуз”, – деди Ирандын ТИМ башчысы.

Ирандын ядролук маселесинин аскердик чечими жок

Аракчи билдиргендей, Ирандын ядролук маселесинин аскердик чечими жок.

“Имараттарды талкалап, жабдууларга зыян келтирсе болот, бирок технологияны бомбалар жана аскердик соккулар менен жок кылуу мүмкүн эмес. Билимди бомбалар менен жок кылуу мүмкүн эмес. Бир катар илимпоздор өлтүрүлсө да, технологияларды улантып алардын ордун башкалар толтурат. Эң негизгиси, бир улуттун эркин бомбалоо менен жок кылуу мүмкүн эмес.

Ошондуктан, аскердик чабуул канчалык масштабдуу жана чоң держава тарабынан жасалса да маселени жеринде чече албайт. Бул алардын өздөрү башынан өткөргөн тажрыйба. Алар көп жылдар бою аскерий чабуул жасайбыз деп коркутуп, аны ишке ашырышты, бирок каалаган натыйжага жетишкен жок”, – деди Аракчи.

Анын айтымында, согушка чейин эле Иран эли узак жылдар бою санкцияларга туш болуп келген. Бирок эч бир маселе чечилген эмес. Мындай кырдаалда сүйлөшүүлөргө жана дипломатияга негизделген жолдон башка чечим жок. Акыры баары бир ошол жолго кайтууга мажбур болушат.

Ал 12 күндүк согуш учурунда Ирандын ядролук объектилери аба соккуларынын натыйжасында олуттуу зыян тартып, көптөгөн жабдуулар жок кылынганын айтып, бирок билим жана технология жок кылынбаганын жана Иран элинин эрки сынбаганын белгиледи.

“Жогорку лидер айткандай, Ирандын ядролук технологиясы импорттолгон эмес. Ал ирандык илимпоздордун эмгегинин жыйынтыгы. Ошондуктан аны кайра калыбына келтирүүгө болот. Демек, ядролук программа жок болгон жок”, – деди министр.

Эгер АКШ менен согуш болсо — алардын базалары бутага алынат

Аракчи 12 күндүк согуш учурунда Иран Катарга кол салбаганын, АКШнын Катар аймагындагы базасына сокку урганын билдирди.

“Эгер Иран менен АКШнын ортосунда согуш чыгып, АКШ биздин ядролук объектилерге чабуул жасаса, анда алар өз базаларына сокку уруларын күтүшү керек. Ал базалар кайсы өлкөдө жайгашканы маанилүү эмес. Биз коңшу өлкөлөр менен достук мамиледебиз, Катар же башка аймактагы өлкөлөр менен эч кандай көйгөйүбүз жок. Бирок тилекке каршы, АКШ базалары айрым өлкөлөрдүн аймагында жайгашкан. Демек, биздин согуш АКШ менен болот, соккулар да АКШнын базаларына багытталат”, – деп билдирди Ирандын ТИМ башчысы.

Ошол эле учурда Аракчи мындай окуя кайталанбайт деп үмүттөнөрүн, 12 күндүк согушта америкалыктар согушту тез арада токтотуу керек экенин түшүнүшкөнүн белгиледи.

“Бирок мен акыркы 20 жылдан бери өзөктүк сүйлөшүүлөргө катышкан адам катары, өзөктүк сүйлөшүүлөрдү алдыга жылдырган жана ишке ашырган адам катары жана азыр Ирандын тышкы иштер министри катары эки тарап бири-биринин укуктарын сыйлап, өз ара пайданын негизинде макулдашууга жетишүүгө даяр болсо, маселени тынчтык жолу менен чечүүгө толук мүмкүн деп ишенем. Ал эми кимдир бирөө иран элинин укуктарын көз жаздымда калтыргысы келсе, биз келишимге келе албашыбыз табигый нерсе”, – деди ал.

Америкага эч качан ишенбейбиз

Ирандын ТИМ башчысы белгилегендей, иран тарап Америкага эч качан чынчыл сүйлөшүүчү катары ишенген эмес.

“Америка эч нерседе чынчыл болгон жок жана менин оюмча, Америкага эч ким ишене албайт, бирок бул дипломатиялык сүйлөшүүгө аракет кылууга тоскоолдук кылбайт. Америка менен сүйлөшүүлөрдүн мурунку айлампасында биз толук белгисиздиктин шарттарында сүйлөшүүлөрдү жүргүздүк, бирок реалдуулук Америка менен ар кандай сүйлөшүүлөргө ишенимибизди акырындык менен жоготтук. Ооба, Америка менен сүйлөшүүгө ишеним жок. Жогорку лидер дагы жакында Америка менен сүйлөшүү толук туңгуюк деген сөздү айтты.

Ошого карабастан, Иран Ислам Республикасы дипломатияга жана тынчтык жолу менен чечүүчү жолдорго ишенген өлкө катары ар дайым сүйлөшүүлөргө даяр болгон. Дипломатиянын желеги дайыма биздин колубузда. Эгер каршы тарап тең укуктуу негизде, урмат жана өз ара кызыкчылыктар менен сүйлөшүүгө даяр болсо, Иран жооп берет”, – деди министр.

Европанын үч өлкөсүнүн аракети — дипломатияга сокку

Аракчи Улуу Британия, Франция жана Германиянын БУУнун Коопсуздук Кеңешиндеги аракеттерин кескин сынга алып, санкцияларды кайра жандандыруу дипломатияга олуттуу сокку болгонун айтты.

Анын пикиринде, санкциялар да, аскердик басым да маселени чечпестен, аны андан ары татаалдаштырат.

МАГАТЭ менен кызматташуу жана Каир келишими

Аракчи билдиргендей, Иранда көптөгөн адамдар МАГАТЭнин текшерүүлөрү жана маалымат топтоосу аркылуу маанилүү маалыматтар Израиль менен АКШга өтүп кеткен деп эсептешет. Натыйжада Ирандын ядролук объектилери чабуулга кабылды. Алар МАГАТЭнин инспекторлорун бул маалыматты таратканы үчүн айыпташууда.

Ошондуктан ИРан бийлиги аскердик операциялардан кийин аргасыздан МАГАТЭ менен кызматташууну токтотту. Себеби буга чейин бомбаланган ядролук объектилерди кантип текшерүү керектигин аныктаган эч кандай протокол жок болчу.

“Мен МАГАТЭнин башкы директору Гросси менен сүйлөштүм. Жаңы кызматташтык алкагын иштеп чыгуу боюнча макулдаштык. Иран менен агенттиктин ортосунда сүйлөшүүлөр жүрүп, акыры бул алкак Каирде кол коюлган. Бул Ирандын жакшы ниетинин белгиси болчу. Бирок, тилекке каршы, бул кадам толугу менен көз жаздымда калды. Европа өлкөлөрү менен АКШ Коопсуздук Кеңешинде “снэпбэк” механизмин иштетүүгө киришти. Ошондуктан, Каир келишими азыр мурдагыдай натыйжалуу эмес. Биз МАГАТЭ менен кызматташуубузду кайра карап чыгышыбыз керек”, – деди ал.

Америкалыктар Ирандагы улуттук биримдикке күбө болушту

Аракчи 12 күндүк согуш маалында АКШ Ирандагы улуттук биримдикти жана элдин өз өлкөсүнө болгон колдоосун көргөнүн белгиледи.

Ал Ирандын тагдырына ким болбосун сырттан чечим чыгарууга укугу жок экенин, бул иран элинин ички иши экенин белгиледи.

Министр АКШны Иран элин жана эл өзү үчүн тандап алган системаны урматтоого чакырды.

“12 күндүк согуш маалында америкалыктар Иран элинин улуттук биримдигин, өлкөсүн жана башкаруу системасын колдогонун көрүштү. Бул чечимди эч ким сырттан кабыл ала албайт”, – деп билдирди Аракчи.

ПоделитьсяTwitterWhatsApp
Tags: Аббас АракчиАКШИзраильирансаясат
Подпишитесь и получайте новости первыми​
FACEBOOK
INSTAGRAM
YOUTUBE

Тектеш жаңылыктар

ЖМК: Трамп Вэнстин Иран боюнча позициясынан улам ага нааразы болуп жатканы айтылууда

ЖМК: Трамп Вэнстин Иран боюнча позициясынан улам ага нааразы болуп жатканы айтылууда

19.11.2026
Ирандын абадан коргонуу күчтөрү Ормуз кысыгынын аймагында америкалык MQ-9 учкучсуз учуучу аппаратын атып түшүрдү

Ирандын абадан коргонуу күчтөрү Ормуз кысыгынын аймагында америкалык MQ-9 учкучсуз учуучу аппаратын атып түшүрдү

19.11.2026
Израиль парламентинин вице-спикери палестиналык кесиптештерин мазактаганы үчүн төрт депутатты жыйын залынан чыгарды

Израиль парламентинин вице-спикери палестиналык кесиптештерин мазактаганы үчүн төрт депутатты жыйын залынан чыгарды

19.11.2026
Иран аймактагы өлкөлөрдү АКШнын соккулары үчүн өз аймактарын пайдаланууга бербөөгө чакырды

Иран аймактагы өлкөлөрдү АКШнын соккулары үчүн өз аймактарын пайдаланууга бербөөгө чакырды

19.11.2026
Кытай Ирандын эгемендигин колдойт жана санкцияларды жоюуга чакырат

Кытай Ирандын эгемендигин колдойт жана санкцияларды жоюуга чакырат

19.11.2026
Ирандын чек аралары каршылаш тараптын кысымына карабастан толук корголгон

Ирандын чек аралары каршылаш тараптын кысымына карабастан толук корголгон

19.11.2026
Карануска

МАГАТЭнин Иран жана Израилге карата кош стандарттары: Иран ТИМинин өкүлү Гроссиге жооп берди

19.11.2026
Иран америкалык аскерлерди Түштүк уюлга чейин сүрүп чыгарат

Иран америкалык аскерлерди Түштүк уюлга чейин сүрүп чыгарат

18.11.2026
Россия Ирандын өзөктүк объектилерине жасалган соккуларды мыйзамсыз деп атап, чыңалууну басаңдатууга чакырды

Россия Ирандын өзөктүк объектилерине жасалган соккуларды мыйзамсыз деп атап, чыңалууну басаңдатууга чакырды

18.11.2026

Биздин Facebook


Eurasia Today

Башкы жаңылыктар

Иран аймактагы өлкөлөрдү АКШнын соккулары үчүн өз аймактарын пайдаланууга бербөөгө чакырды

Иран аймактагы өлкөлөрдү АКШнын соккулары үчүн өз аймактарын пайдаланууга бербөөгө чакырды

19.11.2026
Карануска

МАГАТЭнин Иран жана Израилге карата кош стандарттары: Иран ТИМинин өкүлү Гроссиге жооп берди

19.11.2026
Путин менен Си Цзиньпин Кытайдагы жолугушууда жаңы дүйнөлүк тартип тууралуу билдирүү жасашты

Путин менен Си Цзиньпин Кытайдагы жолугушууда жаңы дүйнөлүк тартип тууралуу билдирүү жасашты

18.11.2026
Иран Бахрейндеги АКШнын радардык системасына үчүнчү жолу дрон менен сокку урду

Иран Бахрейндеги АКШнын радардык системасына үчүнчү жолу дрон менен сокку урду

18.11.2026
АКШ Иранга каршы согушта мөөнөтү өтүп кеткен ок-дарыларды колдонгонун моюндады

АКШ Иранга каршы согушта мөөнөтү өтүп кеткен ок-дарыларды колдонгонун моюндады

18.11.2026
Ирандын ТИМ башчысы Омандын султаны менен жолугушту

Ирандын ТИМ башчысы Омандын султаны менен жолугушту

17.11.2026

Валюталар курсу

Экономика

Иран менен Россия Решт — Астара темир жолун куруунун баасын 1,36 млрд еврого макулдашты

Иран менен Россия Решт — Астара темир жолун куруунун баасын 1,36 млрд еврого макулдашты

18.11.2026
ЭВФ Борбор Азия өлкөлөрүнө акча-кредит саясатын катаалдаштырууну сунуштады

ЭВФ Борбор Азия өлкөлөрүнө акча-кредит саясатын катаалдаштырууну сунуштады

18.11.2026
Евразия өлкөлөрү Ирандын демилгесин колдоду: Исламабадда согушту токтотууга чакырышты

Евразия өлкөлөрү Ирандын демилгесин колдоду: Исламабадда согушту токтотууга чакырышты

17.11.2026
Кытайдан Кыргызстанга күйүүчү майдын алгачкы партиясы темир жол аркылуу жеткирилди

Кытайдан Кыргызстанга күйүүчү майдын алгачкы партиясы темир жол аркылуу жеткирилди

28.10.2026
Bloomberg: Хуситтердин чабуулдары Сауд Арабиясынын туризм, транспорт тармагына жана инвестициялык планына сокку урду

Bloomberg: Хуситтердин чабуулдары Сауд Арабиясынын туризм, транспорт тармагына жана инвестициялык планына сокку урду

28.10.2026
Өкмөт күйүүчү-майлоочу майларды субсидиялоону 31-декабрга чейин улантат. Андан кийин эмне болот?

Өкмөт күйүүчү-майлоочу майларды субсидиялоону 31-декабрга чейин улантат. Андан кийин эмне болот?

27.10.2026
Eurasia Today @eurasiatoday_ru
217 подписчиков

Новости, аналитика и репортажи: Иран, Центральная Азия, Россия. Сложное — просто, важное — интересно.

Подписаться в Telegram
  • Башкы
  • Борбор Азия
  • Дүйнө
  • Илим
  • Коом
  • Маданият
  • Саясат
  • Экономика
  • Дин
  • Спорт
  • Туризм
  • Сүрөт
  • Видео
© 2023 Eurasiatoday.
Бардык укуктар корголгон.
Сайттын эски версиясы

"EURASIA TODAY" сайтынын материалдарын колдонуу жана көчүрүү булакка шилтеме берүү аркылуу гана мүмкүн. Текст, фото, аудио жана видеоматериалдарды пайдалануу редакциянын макулдугу менен гана ишке ашырылат.

No Result
View All Result
  • Башкы
  • Саясат
  • Экономика
  • Коом
  • Борбор Азия
    • Кыргызстан
    • Казакстан
    • Өзбекстан
    • Түркмөнстан
    • Тажикстан
  • Дүйнө
    • Америка
    • Европа
    • Азия
    • Батыш Азия
    • Россия
  • Маданият
  • Илим
  • Туризм
  • Дин
  • Спорт
  • Биз тууралуу

"EURASIA TODAY" сайтынын материалдарын колдонуу жана көчүрүү булакка шилтеме берүү аркылуу гана мүмкүн. Текст, фото, аудио жана видеоматериалдарды пайдалануу редакциянын макулдугу менен гана ишке ашырылат.