Россиянын президенти Владимир Путин дүйшөмбү күнү бир айдын ичинде экинчи жолу өкмөттүн экономикалык блогу менен жыйын өткөрүп, өлкөнүн экономикасынын кескин жайлап кеткенине көңүл бурду. Өсүү темпи жайында дээрлик нөлгө түшүп кеткен.
«Өткөн жылы да биз силер менен сүйлөшүп, экономикадагы абалды талкуулап, инфляцияга каршы күрөшүү, макроэкономикалык туруктуулукту бекемдөө чараларын кабыл алуу зарыл экенин айтканбыз. Ошондой эле бул чаралар сөзсүз түрдө экономиканын «басаңдашын токтотууга», биздин сөзүбүз менен айтканда, «жумшак конууга» алып келерин түшүнгөнбүз. Ошондо жалпы пикир — макроэкономикалык саясатты бузбай, бирок экономиканы да өтө «муздатпай», «тоңдурбай» өтүү керек дегенге келгенбиз», — деди Путин.
«Эми азыр эмне көрүп жатабыз?» — деп суроо салды президент жана ага өзү мындай деп жооп берди: «Экономика министрлигинин маалыматы боюнча, июль айында ички дүң продукт жылдык эсеп менен болгону 0,4% өстү, ал эми быйылкы жети айда өсүш 1,1% түздү.
«Суроо: бул жетиштүүбү? — деп Кремлде чогулган министрлерди жана кагазды карап унчукпай отурган Борбордук банк өкүлдөрүнөнсурады Путин. — Биз каалаган натыйжа ушул беле? Биз өзүбүз койгон максатка жетип жатабызбы? Же башкача чаралар керекпи, жогорку темптер керекпи?»
Өткөн жылы Росстаттын маалыматы боюнча, Россия экономикасы 4,3% өсүп, андан мурунку жылы 4,1% кошкон. Ошондон бери өсүү ылдамдыгы төрт эсеге кыскарып, кварталдан кварталга экономика 2022-жылдан бери биринчи жолу кыскарды. Өнөр жай 0,7% гана өсүү менен стагнация чекесинде турат. Өткөн жылы тез өскөн тармактар терең рецессияга түшүп кетти: кийим өндүрүшү июлда 7% төмөндөдү, эмерек — 12%, электр жабдуулары — 6,5%. Металлургиядагы төмөндөө 10,2% га чейин тездетилди.
Башында өкмөт Путинге бул жылы 2,5% өсүш болот деп убада кылган, бирок сентябрда болжолду 1,5% га чейин түшүрдү, андан кийин 1,2% га чейин. Бул дүйнөлүк экономика өсүшүнөн (3%, МВФ болжолу боюнча) 2,5 эсе төмөн.
Россия экономикасы жөн эле дүйнө темпинде эмес, андан да тезирээк өсүшү керек деп белгиледи Путин. Экономикадагы абалдан «мамлекеттик финансылардын туруктуулугу, белгиленген долбоорлордун жана программалардын аткарылышы» көз каранды экенин баса белгиледи ал.
«Интерфакстын» булактарынын билдирүүсүндө, экономика кескин жайлап кеткендиктен бюджеттин «ресурстук базасы кысылып жатат», ал эми казына мунай-газ кирешелеринин жетишсиздигинен кыйналып турат. Башында бюджет долбоору 0,5% дефицит менен түзүлгөн, кийин 1,7% га чейин жогорулатылган. Бирок бул көрсөткүчкө да жетүү мүмкүн эмес болушу мүмкүн, деди маектеш.
Каржы министрлигинин маалыматы боюнча, августтун аягына карата бюджетте 4,2 трлн рубль көлөмүндө дефицит пайда болду — бул былтыр ушул күнү болгон 28 млрд рублдан 150 эсе көп. Кирешелердеги көйгөйлөрдөн улам бийлик 2026-жылы салыктарды кайра жогорулатууну карап жатат. Reuters жана The Bell булагынын айтымында, эң ыктымал сценарий — кошумча нарк салыгын (НДС) 20% дан 22% га чейин көтөрүү.















