8-март — дүйнөлүк коомчулукта аялзатынын жана жаз майрамы катары кабыл алынып, белгиленип келет. Бул майрам айымдар үчүн кучак толгон гүлгө жана сюрприздерге бай күн.
Тарыхы
8-мартты майрамдоонун тарыхы 1910-жылы немис коммунисти Клара Цеткин Копенгагенде аялдардын эл аралык конференциясына катышкандан башталат. Анда Цеткин Эл аралык аялдар күнүн белгилөөнү сунуштап, съездде отурган бардык аялдарды тең укуктуулук үчүн күрөшүүгө чакырган.

Конференцияга 17 өлкөдөн 100дөн ашык аял катышып, Клара Цеткиндин оюн дээрлик баары бир добуштан колдошкон. Бирок атайын бир күнгө токтолушпагандыктан, 1911-жылы 19-мартта, 1912-жылы 12-майда белгилешкен. Кийин 1914-жылдан баштап аялдардын эң биринчи жөө жүрүшкө чыккан күнүн – 8-мартты аялдардын эл аралык майрамы деп белгилешкен.
Кайсы өлкөлөр майрамдайт?
Эл аралык аялдар күнү Кыргызстанда, ошондой эле, Россия, Азербайжан, Армения, Беларусь, Грузия, Казакстан, Латвия, Молдова, Өзбекстан, Тажикстан, Түркмөнстан жана Украина өлкөлөрүндө да белгиленет.
Кандай майрамдалат?
- Кыргызстанда Аялдардын эл аралык күнү 8-мартка чейин эки-үч күн мурда башталат. Өлкөнүн бардык аймактарында концерттер жана ар кандай иш-чаралар өткөрүлөт. Бул күнү ар бир үйдө майрамдык маанай орун алып, мырзалар сүйүктүү айымдарын куттуктайт. Ошону менен катар өлкөдө акыркы жылдарда 8-март күнү аялдардын “Тилектештик маршы” өтүп келет. Анда аялдар коомдогу айымдардын орду тууралуу плакаттар менен чыгып, көйгөйлөрүн айтышат.

- Түркмөнстанда аялдарды сыйлоого өтө олуттуу мамиле кылышат. 2001-жылга чейин өлкөдө 8-мартты активдүү майрамдап келген, бирок кийинчерээк бул күн совет доорун эстетип калбашы үчүн түркмөнбашы Сапармурат Ниязов Аялдар күнүн Нооруз майрамында (21-22-март) белгилөөнү чечкен. Бул майрам 2008-жылы 8-мартта кайрадан белгилене баштаган.

- Казакстанда 8-март эс алуу күнү. Көптөгөн уюмдарда, анын ичинде мамлекеттик органдарда, 8-март менен “ишкер аялдарды” куттуктоо салтка айланган. Айымдар үчүн корпоративдик кечелер, концерттер уюштурулат. Мындан тышкары, казактар үчүн эл аралык аялдар күнү да кайрымдуулук иштери менен алектенүүгө шарт түзөт. Майрамдын урматына ар бир адам турмуштук оор кырдаалга туш болгон аялдарга жардам бере алат.

- Тажикстанда бул дата “Энелер күнү” катары да белгилүү. Ал муундардын тарбиячысын, жаштардын насаатчысын, үй-бүлөнүн туруктуу таянычын урматтоого арналган. 2009-жылы аялдардын Эл аралык күнүнөн баш тартып, анын ордуна Энелер күнүн негиздеген.

- Өзбекстанда 8-март мамлекеттик майрам, бардык жерде аялдарга арналган куттуктоолорду көрсө болот. Ал эми гаи кызматкелери аял айдоочуларды токтотуп, гвоздика тапшырышат. Бул күнү гүл дүкөндөрдүн текчелеринде дээрлик гүлдөр калбай калат.

- Россияда 8-март эс алуу күнү. Бул күнү россиялыктар бардык аялдарды куттукташат. Жаш кыздар жана улгайган айымдар белектерди алышат. Майрамдык салттуу белек – гүлдөр.
















