Иран Ислам Республикасынын Энергетика министринин орун басары Мустафа Ражаби Машхади Россиянын энергетика министри менен болгон жолугушууда Бушер атомдук электр станциясынын экинчи жана үчүнчү блокторунун курулушун улантуу үчүн россиялык адистерди мүмкүн болушунча тез арада Иранга кайтаруу боюнча макулдашууга жетишилгенин билдирди.
Бул тууралуу Машхади Бишкекте өткөн Шанхай Кызматташтык Уюмуна (ШКУ) мүчө мамлекеттердин энергетика министрлеринин жыйынынын алкагында “Eurasia Today” агенттигинин кабарчысынга берген маегинде билдирди.
Ражаби Машхади Россия менен Азербайжан аркылуу электр байланыш түзүү маселесине дагы токтолуп, бул демилгени орус тарап колдогонун айтты. Анын билдирүүсүнө караганда, Тегеран менен Москва бул маселени карап чыгышат.
Министрдин орун басары ошондой эле Россиянын энергетика министрлиги АКШ жана Израиль тарабынан жасалган чабуулдардын натыйжасында жабыркаган Ирандын газ тармагындагы айрым объектилерди калыбына келтирүүгө жардам берүүгө даяр экенин билдирди.
Ал Иран өзүнүн бардык муктаждыктарын расмий түрдө орус тарапка жөнөтөрүн жана андан кийин тиешелүү иштер мүмкүн болушунча кыска мөөнөттө башталарын кошумчалады.
“Бушер” атомдук электр станциясы (АЭС) – Иранда Бушер шаарынын жанында курулган атомдук электр станциясы. Ал Ирандагы биринчи атомдук электр станциясы болуп саналат. Россиянын катышуусу менен курулуп бүткөн “Бушер” атомдук электр станциясынын биринчи блогу 2011-жылдын сентябрь айында Ирандын улуттук электр тармагына туташтырылган. Эки энергоблокту камтышы пландалган станциянын экинчи фазасынын курулушу жүрүп жаткан. Бирок АЭСтин жаңы блокторун курулуш аянтчасындагы иштер АКШ менен Израилдин чабуулдарынан улам токтотулган.
Андан сырткары, Машхади ШКУга мүчө өлкөлөр энергетиканын негизги үлүшүнө ээ экенин, электр тармагында бул көрсөткүч жалпы электр энергиясын керектөөнүн жана камсыздоонун 45 пайызын түзөрүн белгиледи.
Анын айтымында, Иран Ислам Республикасы мунай жана газ запастары боюнча өзгөчө артыкчылыкка ээ болуу менен катар, кургактык аркылуу чектешкен бардык өлкөлөр менен электр энергиясы жаатында байланыш түзгөн. Ал ШКУга мүчө жети мамлекет менен энергетикалык алмашууну жолго коюуга үмүт артып жатканын айтып, мындай кадам аймактагы туруктуу энергетикалык коопсуздукту камсыздоого көмөктөшөрүн белгиледи.
Машхади ошондой эле ШКУнун энергетика министрлеринин сегизинчи жыйынында көтөрүлгөн негизги маселелерге токтолду. Анын айтымында, жыйында Израиль менен АКШ тарабынан Ирандын объектилери жана инфраструктуралары бутага алынган маселеси көтөрүлдү.
Ал бул жыйында Ирандын инфраструктураларына жасалган чабуулдардын натыйжасында карапайым калк жабыр тартканын, ошондой эле электр энергетикасы тармагындагы айрым кызматкерлер каза болуп, бир тобу жаракат алганын билдиргенин айтты. Ошондой эле ал ШКУга мүчө мамлекеттерди мындай аракеттерди айыптоого чакырганын жана жыйындын акыркы декларациясында бул маселе киргизилгенин кошумчалады.
Министрдин орун басарынын айтымында, жыйында дагы бир маанилүү маселе катары энергетика тармагында консорциум түзүү сунушу каралды. Бул боюнча алдын ала долбоор даярдалып, ШКУнун катчылыгына тапшырылган. Эгерде документ уюмга мүчө мамлекеттердин башчылары тарабынан жактырылса, анда мүчө өлкөлөрдө чыгымдарды азайтууга жана инвестицияларды көбөйтүүгө өбөлгө түзөт.
Мындан тышкары, ШКУга мүчө өлкөлөрдүн катышуусунда электр энергетикасына арналган жыл сайын өтүүчү конференцияларды уюштуруу жана кайра жаралуучу энергия булактарына инвестиция тартуу маселелери дагы талкууланган. Ражаби Машхадинин айтымында, бул багытта бардык өлкөлөр активдүү иш жүргүзүп жатышат.
Ал Иран да бул тармакта абдан активдүү болуп, он төртүнчү өкмөттүн тушунда күн энергетикасына салынган инвестициялар беш эсеге көбөйгөнүн кошумчалады.















