Россиянын президенти Владимир Путин Санкт-Петербургдагы эл аралык экономикалык форумдун алкагында алдыңкы эл аралык маалымат агенттиктеринин жетекчилери менен жолугушуу учурунда Россия менен Ирандын мамилеси, Жогорку лидери, маркум президенти жана өзөктүк келишим тууралуу суроолорго жооп берди.
5-июнда башталган Санкт-Петербургдагы эл аралык экономикалык форум 136 өлкөдөн 17 миңден ашык конокторго эшигин ачты. Иш-чара 8-июнга чейин уланат.
Путин Россия менен Ирандын мамилесине токтолуп, ал көп тармактарда жакшы өнүгүп жатканын белгиледи.
«Бизде биргелешкен иштердин бүтүндөй планы барю Бизде соода-экономикалык байланыштар өнүгүп жатат. Албетте, биз жогорку технологиялар тармагын өнүктүрүүгө кошумча күч-аракет жумшашыбызды абдан каалайт элем. Бардык чектөөлөрдү эске алсак, муну жасоо анчалык деле оңой эмес, бирок мүмкүн», – деп белгиледи ал.
Хаменеи тууралуу

Россиянын лидери Ирандын руханий лидери Али Хаменеи Россия Федерациясы менен алакаларды өнүктүрүү үчүн көп иштерди жасап жатканын белгиледи.
“Иран-орус мамилелеринин өнүгүшүн президент эле эмес, анын айланасындагы адамдар гана эмес, Ирандын жогорку лидери, руханий лидери (Али Хаменеи – ред.) да бул жөнүндө көп ойлонот жана бул үчүн көп иштерди жасап жатканын билебиз”, – деди ал.
Раиси ишенимдүү өнөктөш болгон
![]()
Путин Ирандын муркум президенти Ибрахим Раиси менен мамилеси ишенимдүү жана иштиктүү болгонун, ал ишенимдүү өнөктөш болгонун айтты.
Эске салсак, Иранды 2021-жылдан бери башкарып келген Ибрахим Раиси 19-майда тик учак кырсыгында каза болгон.
Мындан тышкары, Путин Ирандын жаңы президенти менен жолугушууга үмүттөнөрүн билдирди.
«Биз Ирандын президентин шайлоону күтүп жатабыз. Ирандын жаңы президенти менен эл аралык иш-чаралар өтүүчү аянтчаларда – ШКУ жана БРИКСте жолугушабыз деп үмүттөнөм. Биз тил табышып, маркум президент Раиси белгилеген бардык пландарды ишке ашыруунун үстүндө иштейбиз деп ишенем”, – деди ал.
Өзөктүк келишимден Иран эмес, АКШ чыккан

Путин Ирандын өзөктүк келишими тууралуу суроого да жооп берип, Иран өзөктүк келишим боюнча бардык милдеттенмелерин аткарганын, Тегеранга эч кандай доомат коюу мүмкүн эмес деди.
Ал АКШ келишимден бир тараптуу чыгып кеткенин эске салып, бирок Европа өлкөлөрү Ирандан келишимдин шарттарын аткарууну талап кылышканын белгилдеди.
“Иран чыккан жок, АКШ чыкты. Бирок европалыктар ооба, АКШнын чыгып кеткени жакшы эмес, бирок силер, ирандыктар, бардыгын аткаргыла деп жатышат”, – деди Путин.
Эске салсак, 2015-жылы Иран менен АКШ, Франция, Германия, Улуу Британия, Кытай, Россия өзөктүк келишимге кол коюшкан. Ага ылайык, Тегеран уран байытууну чектеп, буга жооп катары Иранга киргизилген экономикалык санкциялар алына баштаган. Бирок 2018-жылдын май айында Дональд Трамп президент болуп турганда АКШ келишиминен чыгып, Тегеранга каршы санкцияларды калыбына келтирген. Буга жооп катары Иран келишим боюнча милдеттенмелерин этап-этабы менен кыскартканын жарыялаган.
2021-жылдын апрелинен бери Россия, Улуу Британия, Германия, Кытай, АКШ жана Франция Венада Иран тарап менен өзөктүк келишимди баштапкы түрүндө калыбына келтирүү боюнча сүйлөшүүлөрдү жүргүзүп келген, ал бир нече раунддан кийин 2022-жылдын ноябрында жыйынтыксыз аяктаган.
5-майда Атомдук энергия боюнча эл аралык агенттиктин (МАГАТЭ) башкаруучулар кеңешинин алтынчы жыйынынын күн тартибинин алкагында Россия, Кытай жана Иран биргелешкен билдирүү жасап, Батышты Тегеран менен өзөктүк келишимди калыбына келтирүүгө чакырышты.

















