• Саясат
  • Экономика
  • Коом
 
66 Категория: Интервью - Published: 17/04 - 12:39

16-апрелде Улуттук илимдер академиясынын имаратында “Кыргыз Республикасынын Улуттук илимдер академиясынын Кол жазмалар фондунун эски перс китептер басылмасынын жана кол жазмаларынын каталогу” атуу китебинин бет ачары болуп өттү.

"Евразия тудей" агенттигинин кабарчысы бул иш чарага байланыштуу аталган кол жазмалар фондунун башчысы Исаева Асель Кеңешбековна менен учкай маектешкен.

- Асел айым, Сиз жетектеген кол жазмалар фондунда перс тилиндеги кол жазмалар кайдан алынган жана кайсы кылымга таандык?

- Алгач белгилеп кете турган жагдай, биздин фонддо бир гана перс эмес, араб, чагатай жана башка тилдердеги кол жазмалар бар. Алар XIX – XX кылымга таандык жана негизинен биздин кызматкерлер тарабынан СССРжин учурунда атайын экспедицияга чыккан мезгилде чогултулган. Мындан тышкары жогорку окуу жайларынын филология, тарых факультеттеринин студенттери тарабынан практикага чыккан учурларында аймактардагы жашоочулардан алынган. Кээ бирөөлөрүн жеке адамдар өздөрү жоголуп кетпесин, балким мамлекетибиз үчүн маанилүү маалыматтар бардыр деген максатта алып келип тапшырышкан.

- Бул кол жазмалар түп нускаларбы же көчүрмөбү?

- Жок, түп нуска эмес, дээрлик баардыгы көчүрмөлөр. Түп нускалары Россиянын Уфа шаарында сакталуу. Ошондуктан ал жактагы басмаканадан чыгарылып, жайылтылган.

- Тематикасы кандай?

Дээрлик 90%ы дин жана поэзия темасында. Мисалы, белгилүү перс акындары Омар Хаям, Хафиз жана башка Чыгыш классиктеринин ырлары жана ислам динин жайылтуу темасында.

- Тарых, санжыра же кыргыздардын таржымалына арналган кол жазмалар барбы?

- Тилекке каршы тарых же кыргыз элинин тарыхына байланыштуу кол жазмалар жок.

- Өзүңүз жогоруда белгилегендей, мурда, СССРдин учурунда Сиздердин кызматкерлер менен студенттер эл арасындагы кол жазмаларды чогултчу экен. Бүгүнкү күндө да бул багытта иштер жүргүзүлүп жатабы?

- Ал кезде мамлекет тарабынан атайын каражат бөлүнүп, кол жазмаларды чогултуу үчүн аймактарга биздин кызматкерлерден турган атайын экспедиция уюштурулчу. Бирок азыр каражат маселесине байланыштуу бул иш токтоп турат. Ошондуктан кимдир-бирөөлөр өз ыктыяры менен үйүндө сакталып турган кол жазмаларды биздин фондко өткөрүп берем десе, кабыл алабыз. Жакында бир үй-бүлөнүн мүчөлөрү бизге ушундай сунуш кылды, бирок акчага сата тургандыгын айткандыктан, мүмкүнчүлүгүбүз болбой, баш тартууга туура келди. Сыягы, ал кол жазмада өтө маанилүү маалыматтар бар деп ойлошсо керек.

- Дегеле, кол жазмалар азыр кандай абалда сакталууда?

- Эгер мурда кол жазмалар фонду Улуттук илимдер академиясынын башкы корпусунун жер төлөсүндө болсо, азыр үчүнчү кабатына көчкөнбүз. Мындан тышкары кол жазмаларды көчүрүп, электрондук вариантын да жасап жатабыз. Негизи кагаз убакыт өткөн сайын сапаты начарлап, андагы жазуулар да өчө баштайт. Андыктан бөлмөбүздө эң оболу абанын тиешелүү талапта болуусунан тартып, бүгүнкү техникалык жетишкендиктердин жардамы менен алгачкы калыпта сакталуусуна аракет кылуудабыз.

Маектешкен Эмилбек Момунов.

Теги:

Валюта курсу

IRR
0.02
0.00
USD
84.66
0.00
EUR
102.73
0.00
KZT
0.20
0.00
RUB
1.14
0.00
TJS
7.49
-0.03
TMT
24.22
-0.03
UZS
0.01
0.00

Аба ырайы

 

+18°C Тегеран
+13°C Москва
+12°C Нур-Султан
+6°C Бишкек
+5°C Алматы
+16°C Дүйшөмбү
+19°C Ашхабад
+14°C Ташкент

Соцсети