2025-жылдын 16-майында Стамбул шаарында Ирандын Тышкы иштер министрлигинин жана үч европалык өлкөнүн — Улуу Британия, Франция жана Германиянын (E3 деп белгилүү) саясий директорлорунун жолугушуусу өтөт. Жолугушууда Бирдиктүү кеңири аракеттер планынын (БКАП) деталдары талкууланмакчы.
Иран ТИМинин басма сөз катчысы Эсмаил Багаинин айтымында, башкы көңүл консультацияларды улантууга, анын ичинде Иран менен АКШнын ортосундагы кыйыр сүйлөшүүлөргө бурулат.
«Snapback» механизмин активдештирүү коркунучу
Күн тартибиндеги негизги маселелердин бири — БКАП шарттары бузулган учурда БУУнун санкцияларын автоматтык түрдө калыбына келтирүүгө мүмкүндүк берген «snapback» механизмин мүмкүн болушунча ишке киргизүү болууда.
Бул механизмдин мөөнөтү 2025-жылдын октябрында аяктайт. Европа өлкөлөрү, август айына чейин сүйлөшүүлөрдө олуттуу жылыш болбосо, бул механизмди колдонуу мүмкүнчүлүгүн караштырууда.
Сүйлөшүүлөрдүн контексти: чыңалган мамилелер жана аймактык чакырыктар
Иран менен Европа өлкөлөрүнүн ортосундагы мамилелер ракеталык программа, чет элдик жарандардын камакка алынышы жана Ирандын Украинадагы жаңжалда Россияны колдошу сыяктуу бир катар себептерден улам чыңалуу бойдон калууда.
Ошого карабастан, эки тарап тең диалогду сактап калуу зарылдыгын түшүнүп, учурдагы туңгуюктан чыгуу жолдорун издөөдө.
Келечеги жана мүмкүн болгон сценарийлер
Стамбулдагы алдыдагы жолугушуу өзөктүк дипломатияда бурулуш учур болушу мүмкүн, айрыкча Тегеран менен Вашингтондун ортосундагы кыйыр сүйлөшүүлөрдүн улантылышы фонунда — алардын акыркысы 11-майда Омандын аймагында өткөн.
Тараптар диалогду улантууга даяр экендиктерин билдиришүүдө. Бирок, айрым негизги пикир келишпестиктер, өзгөчө уранды байытуу маселеси боюнча, келишимге жетүүгө олуттуу тоскоол болууда.















